Bayilik sözleşmesinde kira desteği kesintisinin ispat yükü ve dekorasyon bedeli amortismanı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1191

KARAR NO 2025/918

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/11/2021

NUMARASI 2014/1287 Esas 2021/961 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/06/2025

Asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflarca imzalanan 12.08.2009 tarihli bayilik ,01.04.2011 tarihli işletmeci bayilik sözleşmesinin, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle 01.02.2014 tarihinde fesih edildiğini, sözleşme sona erdiği halde davalıya verilen 15.000-TL' bedelli teminat mektubunun iade edilmediğini, sözleşme gereği ödenmesi gereken kira farkları ile 59.476-TL fatura alacağının ödenmediğini,davalının ihtarname ile talep ettiği 76.135,89-TL alacağın sözleşmeye aykırı olduğundan kabul edilmediğini, davalıya verilen teminat mektubunun 15.05.2014 tarihinde davalı tarafından nakde çevrildiğini, davalının borç olarak belirttiği dekorasyon bedeli tüm bayilere 5 yıl için verildiğinden, davalının ancak kalan 7 aylık süreye isabet eden kısmını talep edebileceğini, davalının sözleşmede taahhüt edilmesine rağmen kira desteği ve kira farklarını zamanında ödemediğini belirterek, 15.000-TL teminat mektubu bedeli, 1.000-TL kira farkı alacağı, 1.000-TL fatura alacağı, 1.000-TL uğranılan maddi zarardan kaynaklanan maddi tazminat ile 10.000-TL manevi tazminatın ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

TALEP ARTIRIM

Davacı vekili 12.05.2015 tarihli dilekçesiyle; dava konusu kira bedeli alacağı 464.625-TL'ye, fatura alacağı 76.201,85-TL'ye ve maddi tazminat miktarı da 10.000-TL'ye çıkarılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili; davacının 28.01.2014 tarihli fesih yazısı ile sözleşmeleri feshettiğini, belirsiz alacak davası şartları taşımayan davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini,cari hesap ilişkisinden müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığını, cari hesaptan 76.135,89-TL alacaklı olduğunu, keşide edilen 05.05.2014 tarihli ihtara rağmen borcun ödenmemesi nedeniyle davacı aleyhine Trabzon ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında takip başlatıldığını,sözleşmenin 3.e ve 3.i maddelerinde hangi şarlarda davacı bayiye kira desteği sağlanacağının belirtildiğini, Ekim 2013 tarihine kadar davacıya kira ödemelerinin eksiksiz yapıldığını, Ekim 2013 dönemi sonrası için davalıya gönderilen 04.09.2013 tarihli ihtar ile kira destek sisteminin değiştiği bildirilerek, sözleşmenin 3.e ve 3.i maddelerinin yürürlükten kaldırıldığını, ihtarname ekinde yer alan protokol ile 23.09.2013-30.07.2014 arası prim sistemine geçildiğinin bildirildiğini, bu değişiklik ile %100 kira desteği uygulamasına son verilerek performansa dayalı operasyonel prim desteği uygulamasına geçildiğini, bu ödemelerin de tam olarak davacıya ödendiğini, davacıya teslim edilen dekorasyonların bedelinin dekorasyon taahhütnamesinin 10.

maddesine uygun şekilde amortisman uygulanarak cari hesaba alındığını, davacının borçlarını ödememesi ve sözleşmeyi tek taraflı sonlandırması nedeni ile teminat mektubunun nakde çevrildiğini, davacının maddi ve manevi tazminata dayanak zarar iddiasını ispatlar delil sunmadığını, zararın oluştuğu kabul edilse dahi müvekkilinin kusuru olmadığından tazminat talep edilemeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı ...vekili; taraflar arasında 12/08/2009 tarihli bayilik sözleşmesi ve 01/01/2011 tarihli işletmeci bayi sözleşmelerinin davalı şirketçe 28/01/2014 tarihinde feshedildiğini, davalının 76.135,89-TL cari hesap borcunu 05.05.2014 tarihli ihtara rağmen ödememesi üzerine davalı aleyhine Trabzon ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu, sözleşme ile kabul edilen cari hesap ilişkisinde müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP

Davalı vekili; uyuşmazlığın çözümünün müvekkilince davacı aleyhine daha açılmış olan alacak ve tazminat istemli dava sonucunda belli olacağını, davacının kendi ticari kayıtlarını baz alarak işlem yaptığını, müvekkilinin kayıtları ile karşılıklı değerlendirme yapıldığında sonucun ortaya çıkacağını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece;sözleşmenin 31/1 maddesinde cari hesap ilişkisinin varlığının kabul edildiği, TTK'nın 89. maddesine göre,hesabın kesilmesinden sonra artan bakiye tutar varsa talep edilebileceği, davacı taraf 12/05/2015 tarihli beyan dilekçesinde 76.201,85-TL fatura alacağı bulunduğunu iddia etmekte ise de, davacının talimatla incelenen ticari defter ve kayıtlarında 30/06/2014 tarihi itibariyle cari hesabın kapatıldığı ve davalıdan alacak bakiyesi bulunmadığının tesbit edildiği, davalının ticari defter ve kayıtlarına göre ödenmeyen fatura alacağı bulunmadığı tespit edilmiş olmakla, fatura alacağı bulunmadığı,davacı bayinin tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetmesi, fesih tarihi itibariyle davalının alacaklı bulunduğu, davalının davacı bayiye 05/05/2014 tarihli ihtarname çekerek borcun ödenmesini talep ettiği, sözleşmenin 36.4 maddesi gereğince teminat mektubunun paraya çevrilebileceği, teminat mektubu bedelinin iadesinin mümkün olmadığı, asıl davada talep edilen kira farkı alacağı iddiası yönünden;

davalı tarafça verilmesi planlanan kira desteğe ödemesi işletmeci bayi sözleşmesinin 3/e ve 3/i maddelerinde düzenlenmiş olup, hangi şartlarda kira desteğinin sağlanacağının hükme bağlandığı, 04/09/2013 tarihinde davalı tarafça kira destek prim sisteminde yapılan değişiklik hususunda bildirim yapılmış olup, 23/09/2013-30/07/2014 tarihleri arasında prim sistemi getirildiği, bu hususta yapılan mali bilirkişi incelemesi sonucunda, okunaksız veya dayanak belgesi bulunmayan ödeme kalemleri hesaba katılmadan kira farkı alacağı olarak 414.756,72-TL alacak bulunduğu tespit edilmiş olup, performans değerlendirme tablolarının okunaklı bir şekilde dosyaya sunulması için davalı tarafa süre verilmesine rağmen bir belge sunumu olmadığı, okunaksız olan tabloların hesaplamaya alınmadığı, hesaplama detaylarının açıklanmadığı, farklı tablolarda farklı değerler bulunması nedeniyle bu konuda uzman bilirkişi tarafından değerlendirme yapılamadığı, bu husus ispatlanamadığından davacının 414.756,72-TL kira farkı alacağı bulunduğunun kabulü ile talebin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, birleşen dosya kapsamında dekorasyon bedeline dayalı cari hesap alacağı yapılan icra takibiyle talep edilmekte olup, dekorasyon bedeline yönelik olarak ...

İletişim Merkezleri Kurumsal Kimlik Dekorasyon Projesi Prosedürü ve Kurallarına İlişkin Taahhütnamede düzenleme yapıldığı, amortisman uygulaması 10. maddede yer almasına rağmen uyuşmazlığı çözecek 11. madde düzenlemesi olup, ... ile bayilik sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde 7, 9 ve 10. maddelere göre amortisman uygulaması sonrası kalan tutarın ... tarafından fatura edileceği, dekorasyon kapsamında kullanılan herhangi bir ürünün iadesi yapılmayacağı, sadece üzerinde ... marka/logosunun bulunduğu ürünlerin gönderilecek ekip tarafından söküleceği, fatura bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ödeme/primlerden mahsup etmeye, teminat mektubundan tahsil etmeye, icra takibi başlatmaya ...'nın yetkili olacağı hususlarının düzenlendiği, buna göre taahhütnamenin 11.

maddesi açık olup, amortisman uygulaması yapılması ve kalan bedelin fatura edilmesinin gerektiği, yaptırılan bilirkişi incelemesinde de belirtildiği üzere sözleşmenin bitmesine 6 ay 12 gün kala feshedildiği, buna göre 5.917,91-TL hesap edildiği, fakat davalının 6.500-TL olarak hesaplama yapıp ihtar ettiği, davalı tarafın kabulünde olduğu üzere taleple bağlı kalınarak icra takibinde talep edilecek asıl alacağın 6.500-TL ve işlemiş faizin 46,67-TL olması gerektiğinden,birleşen davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle; asıl davada kira farkı alacağına yönelik talebin kısmen kabulüne, 414.756,72-TL alacağın sözleşmenin fesih tarihi olan 01/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, fatura alacağı, nakde çevrilen teminat mektubu bedeli alacağı ile maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 6.500-TL asıl alacak, 46,67-TL işlemiş faiz olmak üzere 6.546,67-TL alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı-birleşen davada davacı ...vekili;

20. 04.2016 tarihli bilirkişi raporu ve 24.05.2018 tarihli bilirkişi raporunda usule uygun tutulmuş ticari defterlere göre davacının müvekkili şirketten alacağı bulunmadığının tespit edildiğini, ancak 09.10.2019 tarihli bilirkişi raporu ile 28.05.2020 30.03.2021 tarihli ek bilirkişi raporlarında önceki raporlardan farklı şekilde değerlendirmelerde bulunulduğunu, dolayısıyla bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verilmesinin hatalı olduğunu, öte yandan 30.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda, 28.10.2019 tarihli dilekçe ekinde sundukları tabloların ve eklerinin hesaplamaya uygun durumda olmadıklarının, tabloların çıktı olarak iletildiğinin, bu nedenle hesaplama detaylarının neler olduğunun anlaşılamayacağının, tablolarda belirtilen oran ve değerlerin hangi alt değer ve başlıklar kullanılarak hesaplandığının belirtilmediği,hesaplama tekniği gibi detayların dosya kapsamında ve ilgili sözleşmelerde yer almadığının belirtildiğini, bu noktada sundukları delillerin dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, 05.11.2020 tarihli celsede taraflarına kesin süre verilmemiş olup, dosyaya sunulan belgelerde eksiklik bulunmadığını, buna rağmen mahkemece davacının kira farkı alacağına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, gerekçeli kararda da belirtildiği üzere, uzman bilirkişi tarafından inceleme yapılamadığı açık olup, mahkemece inceleme yapılmaksızın hüküm verildiğini, davacıya ödenen kira desteklerine ilişkin şirket içi yazışmaları (...) ve ödeme dekontlarını sunduklarını, taraflar arasında 23.09.2013-30.07.2014 tarihleri arasında kira desteğinin performansa dayalı olarak belirleneceğinin kararlaştırıldığını, 23.09.2013 tarihinden sonra kira desteğinin performansa bağlanması halinde, kira desteğinin ne olması gerektiğinin araştırılması gerektiğini, ancak araştırılmadığını, 23.09.2013 tarihinden önceki döneme ilişkin kira desteklerinin, şirket içi yazışmalarda da yer aldığı üzere primlerle birlikte ödendiğini, 23.09.2013 tarihinden önceki döneme ilişkin kira desteğinin %100 oranında sağlandığını, dolayısıyla 15.01.2013 ile 23.09.2013 tarihleri arasındaki döneme ilişkin kira desteklerinin ödendiğine ilişkin memo olarak isimlendirilen şirket içi ödeme onay süreçlerini gösterir belgelere bakılması gerektiğini,sözleşmenin 39.

maddesinde, müvekkili şirkete ait defter ve kayıtların delil olarak kabul edileceğinin belirtildiğini, bu nedenle müvekkili şirket içi yazışma belgelerinin delil olarak kabul edilmesi gerektiğini,şirket içi yazışmaların, geçiş tarihli düzenlenen belgeler olup, davacıya yapılan ödeme tutarları ile örtüştüğünden diğer deliller ile de desteklendiğini, memo olarak isimlendirilen şirket içi yazışmaların incelenmesinde, davacının eksik kalan kira destek ödemelerinin yapıldığının açıkça görüldüğünü belirterek, kararın kaldırılarak asıl davanın reddi ile birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, bayilik sözleşmesi kapsamında davalı tarafça nakde çevrilen teminat mektubu bedeli, kira farkı ve fatura alacakları ile sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat; birleşen dava ise cari hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasında 12.01.2010 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ile 01.01.2011 tarihli işletmeci bayilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmelerin ...Bilgisayar tarafından keşide edilen 28.01.2014 tarihli ihtarname ile 01.02.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere feshedildiği anlaşılmaktadır. Asıl davada uyuşmazlık konusu olan kira yardımı,akdedilen işletmeci bayi sözleşmesinde düzenlenmiştir.

Sözleşmenin 3/e maddesinde, ...'nın bayiye, iş yerinin işletilmesi nedeniyle bayi tarafından işyeri sahibine ödenecek aylık kira bedelinin %100'ü oranında bedel ödeyeceği; 3/i maddesinde ise, ... tarafından tüm bayilerin aktivasyon performanslarına, hizmet kalitesine ve cihaz bulunulurluğuna yönelik olarak değerlendirme çalışması yapılacağı, söz konusu çalışma kapsamında her 3 ayda bir bayilerin yukarıda belirtilen kriterlere göre performanslarına bakılacak olup, her 3 aylık dönem sonucunda alınan sonuca göre hizmet kalitesi puanı, cihaz bulunurluğu ve aktivasyon hedef geliştirme oranlarının ekte belirtilen rakamların altında kalması durumunda, bir sonraki 3 aylık dönemde bayiye verilecek bedelin toplam kira bedelinin %100'üne çıkacağı, üst üste 2.

3 aylık dönemde bayinin bu rakamların üstünde kalması durumunda, bir sonraki 3 aylık dönemde kira bedelinin %100'ünün bayiye ödeneceği, üst üste 3. 3 aylık dönemde de bayinin bu rakamların altında kalması durumunda ise bir sonraki 3 aylık dönemde kira bedelinin tamamının bayi tarafından işyeri sahibine ödeneceği, bayinin kriterleri yakaladığı 3 aylık dönemden sonraki 3 aylık dönemde kira bedelinin %100'ünün ... tarafından karşılanacağı, ...'nın söz konusu oranlarda tek taraflı değişiklik yapma hakkının saklı olduğu düzenlenmiştir.23.09.2014 tarihli protokolün 2. maddesi ile; söz konusu sözleşmenin yukarıda özetlenen 3/e ve 3/i maddeleri 23.09.2013 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmış olup, bu maddeler yerine 2.2 maddede düzenlenen prim hesaplama yönteminin geçerli olacağı, 23.09.2013-30.07.2014 arasında ana prim sistemindeki bayinin operasyonel personel desteğinin (...) hizmet kalitesi puanına göre hesaplanacağı, ...

haricindeki primlerin ise Türkiye prim sistemi kapsamında devam edeceği, personel ve kira destek tutarlarının belirlenmesinde ana prim sisteminin uygulanacağı, ... tarafından bayi için yapılacak pirim hesaplamasının her durumda 30.07.2014 tarihinde sona ereceği, ...'nın baz destek tutarlarının süresini, oranını, içeriğini, ödeme şeklini belirleme veya sistematiğini önceden haber vermeden değiştirme veya sona erdirme yetkisine sahip olduğu düzenlenmiştir.Birleşen davada takip ve dava konusu edilen alacak, bayinin iş yerinde yapılmış olan ve ... tarafından karşılanan dekorasyon bedelinden kaynaklanmaktadır. Bu konuda davalı bayi tarafından imzalanan taahhütnamenin 10. maddesinde, amortisman uygulamasının, dekorasyonun tamamlanıp ilk geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren başlamak üzere, toplam dekorasyon maliyeti üzerinden ve 5 yıl süreyle her yıl için %20 oranında yapılacağı, 5 yıllık süre sonunda ...

tarafından toplam dekorasyon bedeli üzerinden %5 oranında bir fatura düzenleneceği, bu faturanın ödenmemesi halinde b meblağın sözleşme genel teminatından tazmin edilebileceği, 11. maddesinde, sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, bayinin verdiği teminat mektubu tutarı üzerinden 7, 9 ve 10. maddede belirtilen şekilde uygulanacak amortisman hesabı sonrasında kalan bedelin ... tarafından fatura edileceği, bu maddede atıf yapılan 9. maddede ise, dekorasyonun devamı sırasında veya tamamlanmasını takip eden bir yıl içinde bayi tarafından bayilik faaliyetinin bırakılması veya ... tarafından sözleşmenin feshi durumunda tüm dekorasyon maliyetinin amortisman bedeli düşülmeksizin bayi tarafından ödeneceği taahhüt edilmiştir.Davalı-birleşen davada davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda düzenlenen 20/04/2016 tarihli bilirkişi raporunda;

davacıya ödenen personel desteğinin aylık 1.694,92-TL ve kira desteğinin ise 21.875-TL olduğu, davacıya ait kira sözleşmesine göre iş yerinin aylık kirasının 17.500-TL olduğu, davalı kayıtlarına göre davacı adına tahakkuk ettirilen kira bedellerinin davacıya ödendiği, davacı tarafça faturalandırılan 59.476-TL'nin davalı kayıtlarında yer almadığı, davacının sözleşmeyi feshinden sonra davalı tarafından davacıya bırakılan dekorasyon bedeline karşılık olmak üzere davacının verdiği taahhütnamenin 7, 9 ve 10. maddelerine istinaden dekorasyon bedeline karşılık olmak üzere davalı tarafından 56.281,78-TL tutarında fatura düzenlendiği, davalı kayıtlarında davacıdan 61.217,07-TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.Davacı-birleşen davada davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda düzenlenen 24/05/2018 tarihli raporda;

davacının dosyaya sunduğu 2014 yılına ait 112.298,93-TL miktarlı faturaların karşılığının tahsil edildiği, 30.06.2014 tarihinde cari hesabın kapatıldığı ve davalıdan alacak bakiyesi bulunmadığı bildirilmiştir.09/10/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davalı ...'nın ticari defterlerine göre, 31.12.2012-30.04.2014 arasında kesilen 505.853,99-TL tutarlı kira ve prim ile ceza faturalarının bayi adına borç kaydedildiği, 31.12.2012-26.05.2014 arasında bayinin kestiği toplam 920.610,71-TL faturanın bayi adına alacak olarak kaydedildiği, bu kayıtlar sonucunda davalı ...'nın bayiye 414.756,72-TL borçlu olduğu, hesaba ayrıca ... tarafından belgesi olmayan 16 adet 25.812,50-TL tutarlı kira kesintisi açıklamalı toplam 413.000-TL'nin bayinin borcu olarak kaydedildiği, bu kayıt sonucunda bayiye borcun 1.756,72-TL olarak kaldığı, bu ödemelerin getirtilen banka kayıtlarında yer almadığı, ...

tarafından ayrıca 06.02.2014 tarihinde 56.281,78-TL tutarlı "bayi iptal dekorasyon bedeli" açıklamalı fatura düzenlendiği, tüm bu işlemler sonucunda davalının kendi defterlerine göre davacı bayiden 54.525,06-TL alacaklı olduğu, sözleşmenin bayi tarafından bitiş tarihinden 6 ay 12 gün önce feshedildiği, buna göre davalının 56.281,78-TL dekorasyon bedelinin 7 aylık süreye isabet eden 5.919,71-TL kısmını talep edebileceği belirtilmiştir.Tarafların rapora itirazları üzerine alınan 30/03/2021 tarihli ek raporda; davalı vekilince kira bedeli ödemelerine ilişkin sunulan tablo ve kayıtların da incelenmesi sonucunda, 2012 nisan döneminden sonraki aylarda sağlanan kira destek bedeli ve sonrasında kira kesinti bedeli adı altında sağlanmış olan kira desteğinin geri tahsil edildiği, en son kira desteği 2012 mart döneminde sağlanmış olup sonraki aylarda kira desteği ve kira yansıtma açıklaması ile geri mahsup edildiği, davalı tarafça sunulan tablo ve eklerinin hesaplamaya uygun olmadığı, hesaplama detaylarının neler olduğunun anlaşılamadığı, tablolarda belirtilen oran ve değerlerin hangi alt değere göre hesaplandığının belirtilmediği, farklı adlardaki primlere yönelik açıklama ve hesaplama tekniğinin bulunmadığı, davalı tarafından davacı bayi adına tanzim edilmiş 56.281,78-TL'lik "dekorasyon bedeli faturasının 7 aylık kısma tekabül eden kısmının kabulü halinde davacı bayinin davalı ...'dan 408.256,72-TL alacaklı olacağı, 56.281,78-TL'lik faturanın tamamının kabulü halinde ise davacı bayinin davalıdan 358.474,94-TL alacaklı olacağı bildirilmiştir.

Asıl dava konusu kira desteği ödemesi, taraflarca akdedilmiş olan işletmeci bayi sözleşmesinde düzenlenmiş ve performansa göre bayiye %100 oranında kira desteği ödeneceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin devamı sırasında düzenlenen 23.09.2014 tarihli protokolde ise sözleşmedeki kira desteği hükümleri geçmişe dönük olarak 23.09.2013 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bu protokol ile kira desteğinin 23.09.2013-30.07.2014 arasında ana prim sistemindeki bayinin operasyonel personel desteğinin (...) hizmet kalitesi puanına göre hesaplanacağı, personel ve kira destek tutarlarının belirlenmesinde ana prim sisteminin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.Davalının ticari defterlerine göre, davacı bayinin düzenlediği toplam 920.610,71-TL tutarlı faturalara karşılık davalı tarafından 31.12.2012-30.04.2014 arasında düzenlenen 505.853,99-TL tutarlı kira ve prim ile ceza faturalarının mahsubu sonucunda davalının kendi ticari defterlerine göre davacı bayiye kira desteği ödemeleri kapsamında 414.756,72-TL borçlu olduğu belirlenmiştir.

30. 03.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda belirlendiği ve davalının cari hesap özetinde görüldüğü üzere, davalı tarafından davacıya en son 2012 mart dönemine kadar sağlanan kira desteği ödemeleri, bu kez 15.01.2013 tarihinden itibaren aylar itibariyle düzenlenen 16 adet 25.812,50-TL tutarlı kira kesintisi açıklaması ile davacı bayiye borç kaydedilmek suretiyle bayinin alacağından mahsup edilmiştir. Davalı tarafça, davacı bayinin protokol öncesi ve sonrası dönemde performans kriterini karşılayamadığı yönünde herhangi bir iddia ve delil de ileri sürülmemiştir. Davalı tarafça kira desteğinin bayiye tam olarak ödendiği ileri sürülerek delil olarak şirket içi yazışma kayıtları ile tek taraflı düzenlenmiş tablolar sunulmuştur.

Bilirkişi kurulunca ise söz konusu kayıt ve tabloların hesaplamaya elverişli olmadığı belirlenmiştir. Söz konusu tabloların dayanağı herhangi bir kriter ve hesaplama tekniğinin de bulunmadığı ve şirket içi yazışmaların da tek başına delil vasfı taşımadığı dikkate alındığında, davalı tarafından yapılan her biri 25.812,50-TL tutarlı kira bedeli kesintilerinde haklılığını gösterir şekilde dayanağı kanıtlanamamıştır. Mahkemece alınan ilk bilirkişi raporlarında tek taraflı ticari defterler incelenmiş olup, bu nedenle uyuşmazlık konusu kira desteği alacağı konusunda bir değerlendirme yer almamaktadır. Sonraki bilirkişi kök ve ek raporları arasında ise bu konuda bir çelişki bulunmamaktadır.Sonuç olarak asıl davada davacının 23.09.2014 tarihli protokol doğrultusunda geçmiş dönemde ödenen kira ödemelerinin geriye alınmasını haklı kılacak hizmet kalitesi veya performans kriterlerini karşılayamadığı hususu davalı tarafça kanıtlanamamış olmakla, mahkemece asıl davanın kısmen kabulünde bir isabetsizlik bulunmamakta olup, davalı-birleşen davada davacı vekilinin asıl davada verilen hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Birleşen dava konusu alacağa dayanak olan ve davalı-birleşen davada davacı tarafından düzenlenen dekorasyon bedeli faturası, davalı bayi tarafından imzalanan taahhütnameye dayanmaktadır. Bu taahhütnamede yer alan amortisman uygulamasına göre, beş yıl için ... tarafından karşılanan dekorasyon bedeli, sözleşme süresince her yıl %20 oranında olmak üzere amortismana tabi tutulacaktır. Davalı-birleşen davada davacı ...'nın düzenlemiş olduğu dekorasyon faturası tutarı 56.281,78-TL'dir. Sözleşmenin 5 yıllık süre bitiminden önce bayi tarafından feshi nedeniyle, birleşen davada davacı tarafından bu bedelin bakiye süreye isabet eden kısmının iadesi istenebilecektir. Bilirkişi raporunda da bakiye süreye isabet eden kısım 5.919,71-TL olarak tespit edilmiş olup, mahkemece davalı bayinin ihtarnamedeki kabulü doğrultusunda birleşen davanın 6.500-TL alacak üzerinden kısmen kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle,asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı/birleşen davada davacı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı/birleşen davada davacı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Asıl dava yönünden alınması gereken 28.332,03-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 7.083-TL harcın mahsubu ile kalan 21.249,03‬-TL harcın asıl davada davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Birleşen dava yönünden alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,7‬0-TL harcın birleşen davada davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı/birleşen davada davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, davacı/birleşen davada davalı tarafından yapılan 132,5‬0-TL istinaf yargı giderinin davalı/birleşen davada davacıdan alınarak davacı/birleşen davada davalıya verilmesine,HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.04/06/2025