Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak

11. Hukuk Dairesi         2021/1725 E.  ,  2021/7054 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 03.07.2019 tarih ve 2018/567 E- 2019/429 K. sayılı kararın davalılar şirket, ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin kabulüne dair Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce verilen 16.07.2020 tarih ve 2019/2849 E- 2020/1108 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile müvekkilinin davalı tarafa para verdiğini, ancak ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve 34.814,48 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, davalılar ... Holding A.Ş., ..., ... ve ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile, davacı tarafın davalı şirketin ortağı olmadığının tespitine ve 34.244,41 TL’nin bu davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine, davalı ... dava tarihinden önce ölü olması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle hakkındaki davanın usulden reddine, davalı ... hakkındaki davanın geri alınması nedeniyle bu davalı yönünden bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı ...Ş., ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nce, davanın 7194 sayılı Kanun'un 41. maddesi kapsamında olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, davacı ile davalı şirket arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davacı ile davalı şirket arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve 34.814,48 TL’nin davalılar ... Holding A.Ş., ..., ... ve ...’dan tahsiline karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı taraflara tebliğ edilmiş olup davalılardan ... vasisi tarafından İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmamıştır. Davada davalı şirket ile davalı gerçek kişiler arasında mecburi dava arkadaşlığı da bulunmamaktadır. Bu itibarla İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... tarafından süresinde istinaf başvurusunda bulunulmaması nedeniyle ...

hakkında verilen İlk Derece Mahkemesi kararı kesinleşmiş bulunmaktadır. 6100 sayılı HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi, kamu düzenine aykırılık halleri dışında, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Somut olayda kamu düzenine aykırılık da söz konusu olmadığından bölge adliye mahkemesince istinaf kanun yoluna başvuran davalılar hakkında inceleme yapılması ve bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla davalı ... hakkında verilen ilk derece mahkemesi kararının kesinleşmiş olduğu gerekçesiyle bu davalı hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve ilk derece mahkemesi kararının istinaf yoluna başvuranlar yönünden kaldırılması gerekirken İlk Derece Mahkemesi kararının tamamen kaldırılarak dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle re’sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı ... dava tarihinde ölü olduğundan mahkemece bu davalı hakkındaki davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Bu husustaki ilk derece mahkemesi kararı da yukarıda izah edildiği üzere kesinleşmiştir. Öte yandan HMK’nın 114/1-d bendi ve 115. maddeleri gereğince bu davalının dava açıldığında ölü olduğu yani taraf sıfatına haiz olmadığı da bölge adliye mahkemesince re’sen dikkate alınmalı ve anılan yasal düzenlemeler kapsamında bir karar verilmesi gerekirken davanın tümü hakkında ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve 7194 sayılı Yasa kapsamında karar verilmiş olması doğru görülmemiş kararın bu nedenle de re’sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3- Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davacı tarafından davalı ... hakkındaki dava, davalının muvafakatı ile geri alınmış ve ilk derece mahkemesince davalı ... hakkındaki davanın geri alınması nedeniyle bu davalı yönünden bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Yukarıdaki (1) numaralı bentte ayrıntılı olarak izah edildiği üzere davalı ... hakkında verilen ilk derece mahkemesi kararı da kesinleşmiş olup bölge adliye mahkemesince bu durum gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesi kararının tamamen kaldırılarak dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın bu nedenle de bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

4- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1 ve 2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının re’sen BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın BOZULMASINA (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davacı ve katılma yoluyla davalı ...'ya iadesine, 13/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.