Ticari araçta gizli ayıp: yaş, kilometre ve satış öncesi inceleme dikkate alınarak sorumluluk

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1854

KARAR NO 2025/1341

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/06/2022

NUMARASI 2020/719 Esas 2022/563 Karar

DAVA

Alacak

DAVA TARİHİ 16/10/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/09/2025

İlk derece mahkemesince verilen kararın davacı ve davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı ... ...Ltd.Şti.'nin maliki olduğu ... plaka sayılı 2014 model, ... kamyonetin 11/08/2020 tarihinde şirketin yetkilisi davalı ... tarafından müvekkiline satıldığını, davalılardan ... Otomotiv ...Ltd.Şti. tarafından satış öncesi ekspertiz incelemesinin yapıldığını, müvekkilinin ekspertiz raporuna itimat ederek aracı satın aldığını, aracın 12/08/2020 tarihinde Çanakkale'ye seyir halindeyken Tekirdağ-Malkara yolunda arızalandığını, yolda kalan aracın çekici ile önce Keşan'a sonrasında da Büyükçekmece'ye getirilmek zorunda kalındığını, Büyükçekmece'de ... Servisine getirilen araç ile ilgili olarak Büyükçekmece 1.Sulh Hukuk mahkemesi 2020/79 D.İş. dosyasından alınan bilirkişi raporu ile ayıp ve arıza tespit edildiğini, ayıplı aracı satın alan müvekkilinin 1.500-TL çekici, 30.000-TL tamirat masrafı yaptığını belirterek 30.400-TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Otomotiv ...Ltd Şti vekili; davanın müvekkili şirket yönünden husumet nedeniyle ret edilmesi gereketiğini, ekspertiz incelemesinin aracın hangi parçalarının hangi detaylarla inceleneceğine göre ... Paket, ... Paket, Altın Paket, Gümüş Paket ve Bronz Paket olarak sınıflandırıldığını, davacı tarafından müvekkili şirketten gümüş paket ekspertiz raporu talep edildiğini, sadece dış muayene raporu ile araç parçaları üzerinde boya olup olmadığının ve fren test raporu ile fren verimliliğinin tespit edebilecek şekilde ekspertiz yapılması için hizmet alındığını, müvekkili tarafından buna göre inceleme yapıldığını, kontrollerde aracın karoserinde ezik ve vuruklar, aracın mekaniğinde direksiyon kolonu hasarı, fren disklerinde aşıntılar ve motorda su kaçakları tespit edilerek raporlandığını, araçta ayıp bulunması halinde bunun sorumlusunun satıcı olduğunu, müvekkili tarafından kendisinden istenilen paketteki tüm hizmetlerin sunulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

ve ... ...Ltd Şti vekili; davacının dava konusu aracı mevcut hali ile satın aldığını, bu hususun satış sözleşmesinde de açıkça belirtildiğini, davacının aracı mevcut haliyle kabul ettiğinden araçta gizli ayıp olduğu yönündeki iddiasının dayanağının bulunmadığını, davacının aracı alırken araçtaki hertürlü ayıptan ve hasardan haberi olduğunu, müvekkilinin aracı satın alırken 07.05.2020 tarihinde otorapor isimli firmadan ekspertiz raporu aldığını, yine aracın satılması düşünüldüğünde yeniden 20.07.2020 tarihinde otorapor isimli firmadan ekspertiz raporu aldırdığını, her iki ekspertiz raporunun satıştan önce davacı tarafa bildirildiğini, yetinilmeyerek davacı tarafın kendi isteği ile aracı diğer davalı ...

Otomotiv ...Ltd.şti'ne götürerek incelettirdiğini, davacı tarafa her türlü bilgilendirme yapıldığını ve araç üzerindeki inceleme fırsatının fazlasıyla verildiğini, müvekkillerinin üzerine düşen tüm yükümlükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, aracın ayrıntılı ekspertiz raporunun ilanda belirtildiğini, davacının aracı mevcut durumu ile kabul ederek piyasa değerinin altında bedel ile satın aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalı ...'ün davalı satıcı şirketin yetkilisi olduğu, satışın şirket ile yapılması nedeniyle davalının pasif husumetinin bulunmadığı, davalı ... ve ... vekilinin davaya konu satılan aracın satış ilan bilgisini sunduğu, satış ilanında aracın bir ay öncesinde otorapor firmasından detaylı 32 sayfalık tam detaylı ekspertizinin mevcut olduğunun, triger kayısı, yağ değişimi ve tüm bakımları tam 1 ay önce yapıldığının, aracın arka sağ ve sol tarafında boyaların olduğunun, aracın ön kısmında hiçbir boya ezik olmadığının belirtildiği, ... Otomotiv eksper raporunda aracın karaoserinde ezik ve vuruklar mevcut olduğunun, aracın mekaniğinde direksiyon kolonu hasarlı fren disklerinde aşıntılar mevcut olduğunun motorda su kaçakları olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporunda aracın enjektöründeki arızanın alıcı tarafından fark edilmesinin mümkün olmayacağı belirtilerek aracın gizli ayıp olduğunun, ayıp nedeniyle zararının 27.293,71-TL olduğunun tespit edildiği, yine bilirkişi raporunda ekspertiz şirketinin aracın dış görünüşü ile yaptığı ekspertiz raporundan dolayı herhangi bir kusurunun bulunmadığının belirtildiği, davalı tarafın araçtaki hasarlardan davacı tarafın bilgisinin bulunduğu, bu nedenle sorumlu tutulamayacağına ilişkin savunmasına bilirkişi rapor içeriği de dikkate alınarak itibar edilemeyeceği, bu nedenle satıcı firmanın onarım için gerekli olan 25.321,71-TL ile 400-TL faturalı çekici ücreti toplamından sorumlu olduğu, davalı ...'ün şirket yetkilisi olması nedeniyle pasif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın davalı ...

yönünden husumetten, ... Otomotiv ...Ltd. Şti yönünden esasdan reddine, davanın davalı ... ...Ltd. Şti yönünden kısmen kabulü ile 25.721,71-TL alacağın 22.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; müvekkilinin araç satışı sırasında davalı ... ile muhatap olduğunu, araç bedelinin de bu davalının hesabına yatırıldığını, müvekkilinin zararından davalı ...'ün de sorumlu tutulması gerektiğini, müvekkilinin aracı satın alırken davalı ... ...Ltd Şti firması tarafından düzenlenen ekspertiz raporuna itibar ettiğini, müvekkilinin gümüş paket ekspertiz incelemesi talep ettiğine dair davalının herhangi bir delil ibraz etmediğini, kaldı ki gümüş paket ekspertiz incelemesinin içinde de yürüyen aksam ve motor incelemesinin bulunduğunu, bu hususun cevap dilekçesinde belirtildiğini, ekspertiz incelemesini eksik yapan davalı firmanın da zarardan sorumlu olduğunu, davalının eksik ve ayıplı hizmet verdiğini, ayrıca müvekkilinin zararının tamamına hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2-Davalı ...

...Ltd. Şti vekili; görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, müvekkili tarafından gerek aracın satın alındığı, gerek ise satışı aşamasında alınan ekspertiz raporlarından davacının haberinin olduğunu, davacıya araç üzerinde her türlü inceletme fırsatının verildiğini, davacının aldığı ekspertiz raporunda belirtilen tüm eksiklikler giderildikten sonra aracın davacıya teslim edildiğini, müvekkilinin herhangi bir gizleme yapmadan aracı davacıya sattığını, ayrıca ilan sitesinde aracın ayrıntılı ekspertiz raporunun bulunduğunun belirtildiğini, kaldı ki davacı tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesinde aracın motorunda su kaçakları bulunduğunun tespit edildiğini, bu durumun davacı tarafından bilindiğini, aracı ticari amaçla satın alan davacının basiretli tacir gibi hareket etmesi gerektiğini, satıcının, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmadığını, satış sözleşmesinde belirtildiği üzere davacının aracı mevcut haliyle satın aldığını, mevcut hali ile kabul ettiğini, bilirkişi raporunun hukuki değerlendirmeler içerdiğini, ayıbın ekspertiz raporu ile tespit edilemeyeceğine ilişkin hiç bir değerlendirme yapılmadığını, bilirkişi raporunun ara kararda belirtilen hususları içermediğini, bilirkişi raporunda aracın satış tarihindeki hasarsız değerinin tespit edilmediğini, aracın yılı ve kilometresi dikkate alındığında bu kadar hasar bedeli oluşmasının mümkün olmadığını, işlemlerin ve değiştirilen parçaların fiyatları konusunda karşılaştırmalı bir inceleme yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari araç satım sözleşmesi kapsamında davalı satıcının davacı alıcıya ayıplı araç sattığından bahisle ayıptan kaynaklanan maddi zararın satıcı, satıcı yetkilisi ve ekspertiz incelemesini yapan firmadan tazmini istemine ilişkindir. Dava konusu aracın ticari nitelikte olduğu ve ticari amaçla kullanılacağı dikkate alındığında tüketici mahkemelerinin görevli olduğuna dair istinaf nedeni yerinde değildir. 6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür.

Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Somut olayda, davacı davalıdan ...

plakalı ... marka 2014 model van tipi kamyoneti 11/08/2020 tarihinde 94.026,25-TL'ye satın almış olup, bir gün sonra aracın seyir halinde iken yolda kaldığını, aracın iki nolu pistonunun aşınmış ve kısmen büyük parçaların kopması nedeniyle arızalandığını, çekici ve onarım için 31.500-TL masraf yapıldığını belirterek ayıptan kaynaklanan zararının tazminini talep etmektedir. Bilirkişi tarafından yapılan incelemede motorun iki nolu pistonunun eridiği, eriyen pistonun silindir içinde deformasyona ve silindir kafasının bozulmasına neden olduğu, arızanın enjektörün bozulup fazla yakıt püskürtmek suretiyle silindir içerisindeki yanmanın çoğalmasından kaynaklandığı, aracın ayıplı satıldığı tespit edilmiştir.

Ancak dava konusu araç satışı tarihi itibariyle 6. yılında olup 200.000 km yol kat ettiği, aracın satışı sırasında davacıya garanti verilmediği, davacı tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesinde araçtaki fiziksel hasarların dışında motorda su kaçakları bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Dava konusu aracın ticari amaçla kullanıldığı, davacı tarafından yapılan ekspertiz incelemesinde de motordaki su kaçaklarına temas edildiği, davacı tarafından motordaki su kaçaklarının sebebi araştırılmadan ileri düzeyde inceleme yaptırılmadığı anlaşılmakla, aracın satış tarihi itibariyle yaşı ve kilometresi dikkate alındığında aracın mevcut durumu ile satın alındığının ve fiyatının mevcut durumuna göre belirlendiğinin kabulü gerekir.

Bu durumda davalı satıcı şirketin ve yetkilisi olan davalı ...'ün araçta meydana gelen arızadan dolayı sorumluluğu bulunmadığından, davalı ... ...Ltd Şti yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Davacı tarafından davalı ... ...Ltd Şti'ye yaptırılan ekspertiz incelemesinde aracın karoserinde ezik ve vuruklar tespit edildiği, ayrıca aracın mekaniğinde direksiyon kolonunun hasarlı olduğu, fren disklerinde aşıntılar bulunduğu ve motorda su kaçakları olduğu tespit edilmiştir. Davalıya yaptırılan ekspertiz incelemesinin kapsamı, ekspertiz raporunda motor arızasına temas edebilecek suç kaçağı tespitleri dikkate alındığında ekspertiz hizmetini veren davalı şirketin araçta meydana gelen arıza kaynaklı zarardan sorumlu tutulması mümkün olmadığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;

davanın davalı satıcı ... ...Ltd. Şti yönünden kabulü doğru olmadığından, davalı ... ...Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davanın reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davalı ... ...Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/719 Esas - 2022/563 Karar sayılı 22/06/2022 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın reddine,"İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 615,40-TL nispi karar harcından mahkeme veznesine yatırılan 519,16-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 96,24-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye ödenmesine,Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Davalılar lehine takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Kullanılmayan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine" Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,70-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı ...

...Ltd. Şti tarafından yatırılan 439,27-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ... ...Ltd. Şti. tarafından yapılan 66-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalı ... ...Ltd. Şti'ne verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/09/2025