6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yönetim kurulu başkanı her yıl seçilir; esas sözleşmeyle 3 yıllık seçim geçersizdir

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/6310 E. 2021/5300 K. · · İlk derece: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

BozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

TTK 340 emredici hükümler ilkesi ve TTK 366/1 (yönetim kurulunun her yıl kendi üyeleri arasından başkan seçmesi) karşısında, yönetim kurulu başkanının genel kurulca 3 yıl süreyle seçilmesine ilişkin esas sözleşme hükmü 1 yılı aşan süreler yönünden geçersizdir; ticaret sicilinin başkan seçimini 1 yıllık süreyle tescil etmesi hukuka uygundur.

Ele alınan sorunlar

Yönetim kurulu başkanının görev süresi ve tescili → ret

İddia: Davacı, genel kurulun yönetim kurulu başkanını 3 yıl için seçtiğini, davalı sicilin ise 1 yıl için tescil etmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek tescilin TTK 34 uyarınca düzeltilmesini istemiştir.

Gerekçe: TTK 340 ile getirilen emredici hükümler ilkesi uyarınca anonim şirketlere ilişkin TTK hükümleri kaideten emredici olup esas sözleşmeyle ancak kanunun izin verdiği ölçüde sapılabilir. TTK 366/1 ise yönetim kurulunun her yıl kendi üyeleri arasından bir başkan seçeceğini düzenlediğinden, yönetim kurulu başkanının genel kurulca 3 yıl süreyle seçilmesine ilişkin esas sözleşme hükmünün 1 yılı aşan süreler yönünden geçerliliğinden söz edilemez. Bu nedenle ticaret sicilinin başkan seçimini 1 yıllık süre yönünden tescil etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerekirken, bölge adliye mahkemesinin 3 yıllık tescile hükmetmesi doğru olmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

TTK 340 ve 366/1 karşısında yönetim kurulu başkanının 1 yıldan uzun süreyle seçilemeyeceği yönünden emsaldir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
emredici hükümler ilkesi yönetim kurulu başkanının görev süresi ticaret sicili tescilinin düzeltilmesi esas sözleşme serbestisinin sınırı

Atıf yapılan mevzuat: TTK — TTK 34TTK 340TTK 366/1

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Yönetim kurulu başkanının genel kurulca üç yıl için seçilmesi

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5912 E. 2024/3380 K.

    Ortak:dava şartı

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Genel Kurul Kararının İptali

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/3600 E. 2013/3893 K.

    Sonuç: 🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Tazminat

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/1144 E. 2020/5657 K.

    Sonuç: 🔶 iki emsal

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2020/6310 E.  ,  2021/5300 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12.HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 21.11.2019 tarih ve 2019/386 E- 2019/1458 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 21.05.2020 tarih ve 2020/408 E- 2020/517 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Kanun'un 369. maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin olağan genel kurul toplantısında esas sözleşmenin 8. maddesinin 3. fıkrasına göre ...'ın 3 yıllığına yönetim kurulu başkanı olarak seçildiğini, genel kurulda alınan kararların tescil ve ilanı için İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvuru yapıldığını, ancak 08.04.2019 tarihli İstanbul Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan tescil kararı incelendiğinde, ...'ın 1 yıl için seçilmiş gibi tescil edildiği ileri sürerek ve TTK'nın 34. maddesi uyarınca tescilin düzeltilerek ...'ın 3 yıl için yönetim kurulu başkanı olarak seçildiğinin tescil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının tescilin düzeltilmesine ilişkin TTK'nın 34. maddesi gereğince davalı kuruma herhangi bir başvuru ve davalının da bu başvuruyu kabul ya da ret kararının bulunmadığını, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, Bölge Adliye Mahkemesinin usule ilişkin gönderme kararına uygun olarak yapılan yargılamaya göre, TTK'nın 34. maddesi gereğince açılacak davalarda, davacının davalı kuruma tescilin düzeltilmesi için başvurması ve davalının da bu başvuruya ilişkin kabul ya da ret kararının bulunması gerektiğini, bu hususun dava şartı olduğu, ancak davacının öncelikle davalıya TTK 34 maddesi kapsamında başvurusu bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılamaya göre; yerel mahkemenin gerekçesinde belirttiği gibi bir dava şartının bulunmadığı, davacı tarafından süresinde davanın açıldığı, davacı şirketin esas sözleşmesi, genel kurul karar tutanağı ve ticaret sicil gazetesinin tetkikinden davacının ...'ı 3 yıl için yönetim kurulu başkanı olarak seçmesine rağmen, davalı tarafından bu şahsın 3 yıl değil 1 yıl için yönetim kurulu başkanı olarak tescil edilmesinin hatalı olduğu, genel kurulun yönetim kurulu başkanını ancak 1 yıl süre için seçebileceğine ilişkin bir sınırlamanın olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, itirazın kabulüne, "Davacı şirket'in 22.3.2019 tarihli genel kurulunun 8 nolu kararı ile yönetim kurulu başkanı ...'ın 3 yıl süre ile seçildiği hususunun tesbiti ve ticaret siciline tesciline" karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ticaret sicili tescilinin düzeltilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 340. maddesi, ile getirilen "Emredici Hükümler İlkesi uyarınca TTK'da anonim şirketlere ilişkin hükümler kaideten "emredici" nitelikte olup, şirket ana sözleşmesi ile bu hükümlerden, "ancak TTK hükümlerince izin verilmesi halinde" sapılabilecektir.

Yönetim kurulu başkanının seçimine ilişkin aynı kanunun 366/1. maddesinde, ise yönetim kurulu üyelerinin her yıl kendi üyeleri arasından bir başkan ve bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet etmek üzere, en az bir başkan vekili seçebileceği düzenlenmiş olup, bu hükümler karşısında, yönetim kurulu başkanının yönetim kurulu üyeleri arasından 3 yıl süre ile anonim şirket genel kurulu tarafından seçilmesine ilişkin esas sözleşme hükmünün 1 yıldan fazla süreler yönünden geçerliliğinden söz edilemez. Davalı ... Sicilinin yönetim kurulu başkanı seçimini 1 yıllık süre yönünden tescil etmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktır. O halde davanın reddi gerekirken bölge adliye mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 22.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/695094900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Bozuldu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/408 E. 2020/517 K.

Genel kurulca 3 yıl için seçilen YK başkanının 1 yıl olarak tescili hatalıdır

Gerekçe özeti

Esas sözleşmede yönetim kurulu başkanının, üyelerle birlikte 3 yıl süreyle genel kurul tarafından seçileceği öngörülmüşse, genel kurulun bu şekilde 3 yıl için seçtiği YK başkanının ticaret sicilinde 1 yıl süreyle sınırlı olarak tescil edilmesi hatalıdır; çünkü TTK 366(1)'deki her yıl başkan seçilmesi kuralı yönetim kurulunun kendi içindeki seçime ilişkindir ve TTK 362(1)'deki 3 yıllık azami süre sınırlaması üyelerin görev süresine ilişkin olup, esas sözleşmeyle genel kurula tanınan başkan seçme yetkisini bu süreyle sınırlamaz. Ayrıca, ticaret sicili tescil kararına karşı TTK 34 uyarınca itirazda, öncelikle sicil müdürlüğüne başvurup düzeltme talep etme zorunluluğu bulunmamaktadır; doğrudan mahkemeye itiraz yolu açıktır.

Emsal değeri

Esas sözleşmede YK başkanının üyelerle birlikte 3 yıl süreyle genel kurulca seçileceğinin öngörülmesi halinde, bu seçimin TTK 366(1)'deki her yıl seçim kuralıyla sınırlandırılamayacağı ve tescilin buna göre düzeltilmesi gerektiği yönünden; ayrıca TTK 34 itirazında önceden sicile başvuru dava şartı olmadığı yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: ticaret sicili tescil kararına itiraz yönetim kurulu başkanının seçimi genel kurulun yetkisi dava şartı TTK 34 TTK 366 TTK 362

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/408

KARAR NO 2020/517

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/11/2019

NUMARASI 2019/386 2019/1458

DAVA

Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/05/2020

Davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA-İTİRAZ : Davacı vekili ; müvekkili şirketin 22.03.2019 tarihli olağan genel kurulunda, şirket esas sözleşmesinin 8.3 maddesine göre YK üyesi ... 3 yıllığına YK başkanı olarak seçildiğini, genel kurulda alınan kararların tescil ve ilanı için sicile başvurulduğunu, genel kurul toplantı tutanağının 8 nolu kararında YK başkanının 3 yıllığına seçilmiş iken ticaret sicil gazetesinde yayınlanan tescil kararı incelendiğinde, ... 1 yıl için seçildiği hususunun tescil edildiğinin görüldüğünü,bu nedenle 08/04/2019 tarihli gazete ile durumu öğrendiklerinden TTK nın 34. maddesi uyarınca tescil kararına itiraz ettiklerini belirterek tescilin düzeltilerek ... 3 yıl için yönetim kurulu başkanı olarak seçildiğinin tescil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İTİRAZA CEVAP

Davalı ... sicili vekili; davanın TTK'nın 34. maddesinde gösterilen usule uygun olarak açılmadığını, verilecek karara karşı kararın tebliğinden itibaren 8 gün içinde sicilin bulunduğu yerdeki mahkemede açılabileceğini, kabul veya red kararı mevcut olmadığını, 22.3.2019 tarihli tescil başvurusu üzerine 22.3.2019 tarihinde tescil isteminin gerçekleştirildiğini, davacının tescil edilen genel kurul kararının değiştirilmesini talep ettiği bu talebin genel kurul iptal davasının konusunu oluşturduğu,iddia edilen aykırılıklar bakımından sicil müdürlerinin resen harekete geçip tescilden imtina edemeyeceğini, TTK'nın 366(1) maddesi uyarınca A.Ş. YK'nun her yıl üyeleri arasından bir başkan ve bir başkan vekili seçmek zorunda olduğunu, davacı şirketin esas sözleşmesinin (8)3.

maddesinde "haklı bir sebep bulunmadığı takdirde, pay grubu üyeleri tarafından önerilen adaylar arasından seçilmesi zorunludur. Yönetim Kurulu Başkanı, 3 yılda bir genel kurul tarafından seçilir." şeklinde yer alan düzenlemenin her ne kadar YK Başkanını'nı bir kere seçildiğinde 3 yıl süre ile görev yapmasını amaçladığı düşünülebilse de bu husus yasal olarak mümkün olmadığından; bu düzenleme ancak TTK hükümlerine göre YK tarafından her yıl seçilmek durumunda bulunan YK Başkanı ve en az bir başkan vekilinin 3 yılda bir genel kurul tarafından seçileceği anlamında daraltılarak yorumlanabildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;tescil talebi üzerine tescil işleminin yapıldığı, Ticaret Sicil Müdürlüğünce verilmiş herhangi bir karar bulunmadığı, davacı şirketin dava açmadan önce Sicil Müdürlüğü'ne başvurarak tescilin düzeltilmesi talebinde bulunması ve bu talebinin reddi halinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içerisinde dava açması gerekirken doğrudan dava açtığı,gerekçesiyle dava şartı gerçekleşmediğinden davanın usulden reddine karar verilmiştir.

GEREKÇE

TTK'nun 34. maddesi: İlgililer,tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak sicil müdürlüğüne verilecek kararlara karşı tebliğlerinden itibaren 8 gün içinde, sicilin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilir. TTK 408(1)maddesi " b) Yönetim kurulu üyelerinin seçimi, süreleri, ücretleri ile huzur hakkı, ikramiye ve prim gibi haklarının belirlenmesi, ibraları hakkında karar verilmesi ve görevden alınmaları genel kurulun yetkisindedir."TTK'nın 366 (1) maddesi;"Yönetim kurulu her yıl üyeleri arasından bir başkan,en az bir başkan vekili seçer. Esas sözleşmede başkanın ve başkan vekilinin veya bunlardan birinin, genel kurul tarafından seçilmesi öngörülebilir.

"TTK'nun 362(1)maddesi ise yönetim kurulu üyeleri en çok 3 yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. "şeklinde düzenlenmiştir.Davacı şirketin esas sözleşmesinin 8(3) maddesinde de "YK Başkanı'nın 3 yılda bir genel kurul tarafından seçileceği öngörülmüştür.

22. 3.2019 tarihli genel kurul toplantısında gündemin 7. maddesi ile 3 yıl süreyle görev yapmak üzere YK üyelerinin seçildiği , 8. maddesi ile; oybirliği ile 3 yıl süre ile (2022 yılında yapılacak olağan genel kurul toplantısı tarihine kadar) görev yapmak üzere ... YK başkanı seçilmiştir. Davacı şirket tarafından İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne verilen 25.3.2019 tarihli dilekçe ile;genel kurul toplantı tutanağı ile 22.3.2019 tarih 24 nolu YK kararı ibraz edilerek seçilen YK üyelerinin tescil ve ilanı talep edilmiş,2.4.2019 tarihinde tescil işlemi yapılmıştır.8 Nisan 2019 tarihli ticaret sicil gazetesinin tetkikinde ... 3 yıl için seçilmiş iken 1 yıl süre için YK başkanı olarak tescil edildiği anlaşılmaktadır.Buna göre;

YK üyelerini 3 yıl süre ile seçebilecek olan genel kurulun, davacı şirketin esas sözleşmesi gereği seçilen üyeler içerisinden aynı süreyle görev yapmak üzere YK başkanını da seçme yetkisi bulunduğu anlaşılmaktadır. Kanundaki 3 yıl süreli sınırlama ancak yönetim kurulu üyelerinin görev süresine ilişkindir. Genel kurulun YK Başkanını ancak 1 yıl süre ile seçebileceğine ilişkin bir sınırlama yoktur. Zira genel kurulun dilediği zaman yönetim kurulunu görevden alma yetkisi vardır. 1 yıllık süre ancak yönetim kurulunun kendi içinde yapacağı seçim için öngörülmüş olup; nitekim YK başkan vekili de 1 yıllık süre ile yönetim kurulunca seçilmiştir.Genel kurul tarafından 3 yıl için seçilmiş başkanın 1 yıl süre ile sınırlı olarak seçildiği hususunun sicile tescil edemeyeceği sonucuna varılmaktadır.Ticaret sicilinin tescil kararı 8.4.2019 tarihli ticaret sicili gazetesinde yayınlandığı ve davacı şirketin yasal süre de 15 nisan 2019 tarihinde tescil kararına itiraz ettiği anlaşılmakla ;hatalı yapılan tescil kararına yeniden itiraz edilip,tescil kararının itiraz üzerine düzeltilmesi yönünde bir düzenleme öngörülmediği,itiraz yolu öngörüldüğünden ilk derece mahkemesinin düzeltme için öncelikle sicile başvurulması gerektiğine ilişkin gerekçe doğru değildir.Hatalı yapılan tescil kararı ve işlemine yönelik itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, bir karar olmadığından bahisle istemin reddine, karar verilmesi doğru olmamış ise de bu hata yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden itirazın reddine ilişkin kararın kaldırılarak itirazın kabulü ile davalı şirketin 22.3.2019 tarihli genel kurulunda Yönetim kurulu Başkanı seçilen ...

3 yıl süre ile yönetim kurulu başkanı seçildiğinin tesciline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/386 Esas-2019/1458 Karar sayılı ve 21/11/2019 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; İTİRAZIN KABULUNE "Davacı şirket'in 22.3.2019 tarihli genel kurulunun 8 nolu kararı ile yönetim kurulu başkanı ... 3 yıl süre ile seçildiği hususunun tesbiti ve ticaret siciline tesciline"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;"Alınması gereken 54,40- TL karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 44,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 10, TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafça ödenen 44,40- TL peşin harç ve davacı tarafından yapılan 112,45-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davacı vekili için hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca takdir olunan 3.400- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, "İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 54,40- TL harcın talep halinde davacıya iadesine, Hükümden sonra davacı tarafça yapılan toplam 70,50- TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 22/05/2020

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.