Sözleşmenin feshi | Malın iadesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/6559 E. 2021/5060 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gerçek değer tespiti↗ harca esas değer↗ harç tamamlama↗ finansal kiralama sözleşmesi↗ finansal kiralama↗ sözleşmeden doğan dava↗ sözleşmenin feshi↗ fesih↗ ihtar↗ ihtarname↗ harç↗ temerrüt↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında finansal kiralama sözleşmeleri düzenlendiği, mülkiyeti davacı ...ya ait, 3 adet paletli ekskavatör, 1 adet kamyonet, 3 adet kaynak makinası, 1 adet ek paletli ekskavatör makine ve cihazların kiralayan tarafından davalı kiracıya eksiksiz olarak teslim edildiği, davalı kiracının sözleşmeden doğan kira bedellerini süresinde ödemediği ve temerrüde düştüğü, davacı kiralayan tarafından davalı tarafa FKK'nun 23. maddesine göre 60 günlük yasal sürede borcun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesih edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren sözleşme konusu makine ve araçların teslim edilmesi gerektiğinin ihtar olunduğu, ihtarnamelerin davalı tarafa 08.04.2008 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davalının kira borçlarını tamamen ve eksiksiz ödemediği, davacının İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesin'den sözleşmeye konu malların yeddiemin olarak kendilerine teslimine ilişkin tedbir talebinde bulunduğu, mahkemece sözleşme konusu malların yeddiemin sıfatıyla davacı tarafa teslimine ilişkin tedbir kararı verildiği, 18662 nolu sözleşmeye konu Hyundai - 34 06 - 13610 nolu paletli ekskavatörün davalı tarafından davacıya iade olunduğu, ancak diğer sözleşmelere konu malların iade olunmadığı gibi ihtarnameye rağmen yasal süre içinde borcun da ödenmediği ve davalının temerrüde düştüğü ve haklı sebeple davacı tarafından sözleşmenin fesh edildiği, 3226 sayılı FKK'nun 23/2 maddesi gereğince, mülkiyeti sözleşme veya yasa hükümleri gereğince davacıya ait olan menkul malların davalıdan aynen alınarak davacıya verilmesi gerektiği, bu araçların aynen davacıya teslimine, 34 - 06 -13610 plakalı paletli ekskavatör daha önce davalı tarafından davacıya iade olunduğundan bu araca yönelik talebin reddine, karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Dava, finansal kiralama sözleşmelerine konu makinelerin sözleşmelerin haklı nedenle feshi nedeniyle iadeleri istemine ilişkindir. Davacı vekili dava açarken harca esas değeri 50.000,00 TL üzerinden göstermiştir; ancak mahkemece dava konusu 8 adet malın dava tarihi itibari ile değerinin davacıya açıklattırılarak buna ilişkin satış faturalarının dosyaya sunulması sağlanarak harca esas gerçek değerini tespit edilerek eksik yatırılan harcın 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca tamamlatılması, harç tamamlandığı takdirde yargılamaya devam olunması, aksi halde 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca harç ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı dikkate alınarak işlem yapılması gerektiği hususlarının mahkemece gözetilmemesi doğru görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/46 E. 2017/1091 K.
Ortak:finansal kiralama sözleşmesi · finansal kiralama
İncelediğiniz karardaMahkemece toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında «finansal kiralama sözleşmeleri» düzenlendiği, mülkiyeti davacı ...ya ait, 3 adet paletli ekskavatör, 1 adet kamyonet, 3 adet kaynak makinası, 1 adet ek paletli ekskavatör makine ve cihazların kiralayan tarafından davalı kiracıya eksiksiz olarak «teslim» edildiği, davalı kiracının «sözleşmeden doğan» kira bedellerini süresinde ödemediği ve «temerrüde» düştüğü, davacı kiralayan tarafından davalı tarafa FKK'nun 23. maddesine göre 60 günlük yasal sürede borcun ödenmesi aksi halde sözleşmenin «fesih» edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren sözleşme konusu makine ve araçların teslim edilmesi gerektiğinin «ihtar» olunduğu, «ihtarnamelerin» davalı tarafa 08.04.2008 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davalının kira borçlarını tamamen ve eksiksiz ödemediği, davacının İstanbul 4.
Dava, «finansal kiralama sözleşmelerine» konu makinelerin sözleşmelerin haklı nedenle feshi nedeniyle iadeleri istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; mülkiyeti ait komatsu paletli ekskavatörün «finansal kiralama sözleşmesi» ile 4 yıl süre ile ye kiralandığı,tarafından 01.01.2013 tarihli iş makinesi «kira sözleşmesi» ile 31.03.2013 tarihine kadar kiralanmış iken 18.01.2013 tarihinde hasarlanması netices «sigorta poliçesi» gereğince «hasar» tazminatı ödendiği, davacı şirketin gerek sigorta poliçesi kapsamında gerekse alt kiracıların kira sözleşmelerinde iş kazasından doğacak sorumlulukları belirlenmediğinden mevcut sigorta poliçesi nedeni ile «ehliyetli» bir operatör tarafından kullanılan makinede meydana gelen hasarın bedelinin karşılama yükümlülüğü olduğu, ancak iş kazasından dolayı sorumluluk durumunun gerek sigorta poliçesinde gerekse her iki kira sözleşmesinde düzenlenmemiş olması nedeni ile ekskavatörün ilk kiracısı dava dışı şirketin alt kiracısı olan ve işçisi olan davalılara «rücu hakkı» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. ./..
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşeron sözleşmesi · halefiyet · rücu hakkı · haksız eylem · kira sözleşmesi · sözleşmeye aykırılık · şirket zararı · rücuen tazminat
Benzer bu karardaO halde mahkemece davacının rucü talebinin «kira sözleşmesine aykırılık» ve «haksız eylem» sorumluluğu kapsamında değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, kendi içinde çelişki «taşıyan» bilirkişi raporuna itibar edilerek «eksik incelemeye» dayanılarak karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; mülkiyeti ait komatsu paletli ekskavatörün «finansal kiralama sözleşmesi» ile 4 yıl süre ile ye kiralandığı,tarafından 01.01.2013 tarihli iş makinesi «kira sözleşmesi» ile 31.03.2013 tarihine kadar kiralanmış iken 18.01.2013 tarihinde hasarlanması netices «sigorta poliçesi» gereğince «hasar» tazminatı ödendiği, davacı şirketin gerek sigorta poliçesi kapsamında gerekse alt kiracıların kira sözleşmelerinde iş kazasından doğacak sorumlulukları belirlenmediğinden mevcut sigorta poliçesi nedeni ile «ehliyetli» bir operatör tarafından kullanılan makinede meydana gelen hasarın bedelinin karşılama yükümlülüğü olduğu, ancak iş kazasından dolayı sorumluluk durumunun gerek sigorta poliçesinde gerekse her iki kira sözleşmesinde düzenlenmemiş olması nedeni ile ekskavatörün ilk kiracısı dava dışı şirketin alt kiracısı olan ve işçisi olan davalılara «rücu hakkı» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. ./..
Sigortalının zararını poliçe kapsamında ödeyip ona halef olan sigorta «şirketi zarar» sorumlularına karşı akdi ya da kanundan doğan talep haklarını, «halefiyet» kuralı gereğince ileri sürebilir.
Nitekim somut olayda davalı müteahhide karşı hem «haksız eylem», hem de «kira sözleşmesine», davalı operatöre karşı ise haksız eyleme dayalı olarak «rücu» talebinde bulunulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/6559 E. , 2021/5060 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.10.2012 tarih ve 2010/284-2012/198 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacı ile davalı arasında finansal kiralama sözleşmeleri ile finansal kiralama tadil sözleşmelerinin akdedildiğini, davacının edimlerini yerine getirdiğini; ancak davalının sözleşme ile kararlaştırılan edim ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, kiralamaya konu emtianın kira bedelllerini vadesinde ve tam olarak ödemediğini, davalıya ihtarnameler keşide edildiğini ancak ihtara rağmen borçların ödenmediğini, finansal kiralama sözleşmelerinin münfesih olduğunu ileri sürerek söz konusu menkul malların davacıya aynen iadesine, aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde dava tarihindeki değerinin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında finansal kiralama sözleşmeleri düzenlendiği, mülkiyeti davacı ...ya ait, 3 adet paletli ekskavatör, 1 adet kamyonet, 3 adet kaynak makinası, 1 adet ek paletli ekskavatör makine ve cihazların kiralayan tarafından davalı kiracıya eksiksiz olarak teslim edildiği, davalı kiracının sözleşmeden doğan kira bedellerini süresinde ödemediği ve temerrüde düştüğü, davacı kiralayan tarafından davalı tarafa FKK'nun 23. maddesine göre 60 günlük yasal sürede borcun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesih edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren sözleşme konusu makine ve araçların teslim edilmesi gerektiğinin ihtar olunduğu, ihtarnamelerin davalı tarafa 08.04.2008 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davalının kira borçlarını tamamen ve eksiksiz ödemediği, davacının İstanbul 4.
Asliye Ticaret Mahkemesin'den sözleşmeye konu malların yeddiemin olarak kendilerine teslimine ilişkin tedbir talebinde bulunduğu, mahkemece sözleşme konusu malların yeddiemin sıfatıyla davacı tarafa teslimine ilişkin tedbir kararı verildiği, 18662 nolu sözleşmeye konu Hyundai - 34 06 - 13610 nolu paletli ekskavatörün davalı tarafından davacıya iade olunduğu, ancak diğer sözleşmelere konu malların iade olunmadığı gibi ihtarnameye rağmen yasal süre içinde borcun da ödenmediği ve davalının temerrüde düştüğü ve haklı sebeple davacı tarafından sözleşmenin fesh edildiği, 3226 sayılı FKK'nun 23/2 maddesi gereğince, mülkiyeti sözleşme veya yasa hükümleri gereğince davacıya ait olan menkul malların davalıdan aynen alınarak davacıya verilmesi gerektiği, bu araçların aynen davacıya teslimine, 34 - 06 -13610 plakalı paletli ekskavatör daha önce davalı tarafından davacıya iade olunduğundan bu araca yönelik talebin reddine, karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Dava, finansal kiralama sözleşmelerine konu makinelerin sözleşmelerin haklı nedenle feshi nedeniyle iadeleri istemine ilişkindir. Davacı vekili dava açarken harca esas değeri 50.000,00 TL üzerinden göstermiştir; ancak mahkemece dava konusu 8 adet malın dava tarihi itibari ile değerinin davacıya açıklattırılarak buna ilişkin satış faturalarının dosyaya sunulması sağlanarak harca esas gerçek değerini tespit edilerek eksik yatırılan harcın 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca tamamlatılması, harç tamamlandığı takdirde yargılamaya devam olunması, aksi halde 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca harç ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı dikkate alınarak işlem yapılması gerektiği hususlarının mahkemece gözetilmemesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden taraflara iadesine, 14.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/693883500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz