Dain-i mürtehin
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/2295 E. 2019/6971 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- ['6102/1264']
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
dain-i mürtehin↗ ikrar↗ ek prim↗ muacceliyet↗ yenileme↗ tbk 99↗ istirdat↗ ihbar↗ ek tasfiye↗ sigorta poliçesi↗ dahili dava↗ zamanaşımı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
6762 sayılı TTK’nın 1268. maddesinde sebepsiz yere ödenmiş bulunan primin veya sigorta bedelinin geri alınması alacakları dahil sigorta mukavelesinden doğan bütün mutalebelerin, iki yılda müruruzamana uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak anılan hükümde zamanaşımı süresinin ne zaman başlayacağı hakkında bir hükme yer verilmemiştir. Bu durumda TTK’nın 1264. maddesi atfı gereği 818 sayılı BK’nın 128. maddesi (TBK’nın 149. maddesi) hükmüne bakmak gerekecektir. BK’nın 128. maddesinde zamanaşımının alacağın muaccel olduğu zamandan başlayacağı, alacağın muacceliyetinin bir ihbara tabi olması halinde ise zamanaşımının bu haberin verilebileceği günden itibaren cereyan edeceği belirtilmiştir. BK'nın 66. maddesinde ise, haksız surette mal iktisabından dolayı ikame olunacak dâvanın, mutazarrır olan tarafın verdiğini istirdada hakkı olduğuna ıttılaı tarihinden itibaren bir sene müruriyle ve her halde bu hakkın doğduğu tarihten itibaren on senenin müruriyle sakıt olacağı düzenlenmiştir. Yine aynı Yasa'nın 133/(1). maddesinde, borçlunun borcunu ikrarı zamanaşımını kesen sebepler arasında sayılmıştır.
Somut olayda, davacı 09.09.2001-09.09.2002 tarihli ... nolu ve 09.09.2002-09.09.2003 tarihli... nolu poliçeler için ödenen fazla prim tutarının iadesini talep etmiştir. Poliçeler kapsamından prim ödemesi için taksitlendirme yapılmadığı ve primin peşin ödendiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafından davacıya gönderilen 05.04.2004 tarihli yazıda ''..sigorta tespit çalışmaları sonucu Akyıl şirketler grubunun bildirilen adresteki risklerinin bugünkü sigorta değeri olarak 39.526.200.000.000 TL belirlenmiştir. Aşkın sigortaya neden olmamak için, Tasfiye Halinde Emlak Bankası A.Ş dain mürtehinli olarak şirketinizden düzenlenen poliçenin sigorta bedeli (33.119.539.974.000 TL) arasındaki farkı oluşturan 6.406.660.026.000 TL sigorta bedeli üzerinden şubeniz partajından düzenlenen ... numaralı yangın poliçesinin yenilemesinin yapılabileceği '' belirtilmiştir.
Bu durumda, sigorta poliçelerinin prim ödemelerinin yapıldığı tarih itibari ile zamanaşımı süresinin başladığı ancak davalının ikrarını içeren 05.04.2004 tarihli yazı ile zamanaşımı süresinin kesildiği nazara alınarak, davalının zamanaşımı savunmasının buna göre değerlendirilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmamış, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüyle Dairemizin 18/12/2017 tarih 2017/4933 Esas, 2017/7314 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçelerle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/252 E. 2018/8136 K.
Ortak:ek prim · muacceliyet · ihbar · sigorta poliçesi · dahili dava · zamanaşımı · zamanaşımı ['6102/1264']
İncelediğiniz karardaBK’nın 128. maddesinde «zamanaşımının» alacağın «muaccel» olduğu zamandan başlayacağı, alacağın muacceliyetinin bir «ihbara» tabi olması halinde ise zamanaşımının bu haberin verilebileceği günden itibaren cereyan edeceği belirtilmiştir.
Bu durumda, «sigorta poliçelerinin» «prim» ödemelerinin yapıldığı tarih itibari ile «zamanaşımı» süresinin başladığı ancak davalının «ikrarını» içeren 05.04.2004 tarihli yazı ile zamanaşımı süresinin kesildiği nazara alınarak, davalının zamanaşımı savunmasının buna göre değerlendirilmesi gerekirken, yazılı …
6762 sayılı TTK’nın 1268. maddesinde sebepsiz yere ödenmiş bulunan «primin» veya sigorta bedelinin geri alınması alacakları «dahil» sigorta mukavelesinden doğan bütün mutalebelerin, iki yılda müruruzamana uğrayacağı düzenlenmiştir.
Benzer bu karardaBK’nun 128. maddesi ise «zamanaşınının» alacağın «muaccel» olduğu zamandan başlayacağı, alacağın muacceliyetinin bir «ihbara» tabi olması halinde ise zamanaşımının bu haberin verilebileceği günden itibaren cereyan edeceği hükmünü düzenlemiştir.
Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcu, karada ve iç sularda taşıma «rizikolarına» ait sigortalar «dahil», bütün «mal sigortalarında» rizikonun gerçekleştiğini sigortacıya «ihbar» borcunun doğduğu tarihte «muaccel» olur(...’nun 1299/1).
6762 sayılı ...’nun 1268. maddesinde sebepsiz yere ödenmiş bulunan «primin» veya sigorta bedelinin geri alınması alacakları «dahil» sigorta mukavelesinden doğan bütün mutalebelerin, iki yılda müruruzamana uğracağı hükmü düzenlenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:mal sigortası · zamanaşımı başlangıcı · zamanaşımı defi · sigorta ettiren · temerrüt tarihi · sözleşmeden doğan dava · mevduat hesabı · sigorta sözleşmesi
Benzer bu karardaMahkemece hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunda poliçenin 5. maddesinde düzenlenen “...«hasar» bedelinin, talep tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde ödeneceği....” şeklindeki hükmün «sigorta sözleşmesinden doğan» talebin «zamanaşımının başlangıç» tarihini değiştirdiği belirtilmiştir. ...’nun 1264/4. maddesi gereği ...’nun 1299. maddesi sigortalı yararına değiştirilebilir ise de somut olayda poliçenin 5. maddesinde düzenlenen hükme bakıldığında hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve mahkemece «muacceliyet» tarihi olarak kabul edilen düzenlemenin mahkeme ve bilirkişi heyetinin kabulünün aksine muaceliyet tarihini değil sigorta şirketinin «temerrüt tarihini» düzenleyen bir hüküm olduğu anlaşılmaktadır.
… rapor gereğince davacının asıl ve birleşen davadaki talebinin yerinde olduğu sonucuna varılarak, asıl ve birleşen davada talep edilen miktar açısından tam kabulüne, «temerrüt tarihi» poliçenin 5. maddesi gereğince talep tarihinden itibaren 3 ay sonra olduğundan asıl davada temerrüt tarihinin 13/10/2010, birleşen davada 12/03/2013 olduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, 2.120.859,79-USD'nin 3095 sayılı Yasa’nın 4a maddesi gereği 13/10/2010 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli «mevduat hesabına» ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, 1.053.045,00-USD'nin 3095 sayılı …
Bu itibarla mahkemece, dava konusu poliçenin 5. maddesinin muaceliyet tarihini değil sigorta şirketinin «temerrüt tarihini» düzenleyen bir hüküm olduğu kabul edilerek davalı vekilinin «zamanaşımı definin» buna göre değerlendirilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile muaccaeliyet tarihini belirlediği kabul edilerek asıl ve birleşen davalar yönünden zamanaşımı sü …
Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcu, karada ve iç sularda taşıma «rizikolarına» ait sigortalar «dahil», bütün «mal sigortalarında» rizikonun gerçekleştiğini sigortacıya «ihbar» borcunun doğduğu tarihte «muaccel» olur(...’nun 1299/1).
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14372 E. 2016/175 K.
Ortak:dain-i mürtehin
İncelediğiniz karardaAşkın sigortaya neden olmamak için, Tasfiye Halinde Emlak Bankası A.Ş «dain mürtehinli» olarak şirketinizden düzenlenen poliçenin sigorta bedeli (33.119.539.974.000 TL) arasındaki farkı oluşturan 6.406.660.026.000 TL sigorta bedeli üzerinden şubeniz partajından düzenlenen ... numaralı yangın poliçesinin «yenilemesinin» yapılabileceği '' belirtilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:aktif husumet ehliyeti · aktif husumet · husumet ehliyeti · kesin süre · muvafakat · husumet yokluğu · taraf ehliyeti · kesin hüküm
Benzer bu karardaBankası Genel Müdürlüğü'nün «muvafakatinin» olup olmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere davacı tarafa «kesin süre» verildiği, bu süre içerisinde eksikliğin tamamlanmadığı, davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesi ile davanın «husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/2295 E. , 2019/6971 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 33. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 21/02/2013 gün ve 2011/41 - 2013/16 sayılı kararı onayan Daire'nin 18/12/2017 gün ve 2017/4933 - 2017/7314 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin kredi borçlusu dava dışı Akyıl Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş'nin risklerinin teminatı olarak ipotekli bulunan malların davalı tarafından sigortalandığını, ancak davalının 2001-2002 ile 2002-2003 dönemi için fahiş sigorta bedeli üzerinden fazla prim tahsilatı yaptığını, ayrıca bir kısım poliçe bedellerinin yanlış döviz cinsi üzerinden belirlendiğini, TTK'nın 1283. maddesi uyarınca aşkın sigorta primlerinin iadesinin gerektiğini ileri sürerek 1.080.066,51 TL'nin reeskont faizi ve fer'ileriyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, talebin zamanaşımına uğradığını, poliçe tecditlerinde enflasyon oranı dikkate alınarak sigorta bedel artışlarının uygulandığını, poliçelerin yürürlükte olduğu sürede sigortalı şirket ve sigorta ettiren davacı tarafından sigorta bedeline itiraz edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
6762 sayılı TTK’nın 1268. maddesinde sebepsiz yere ödenmiş bulunan primin veya sigorta bedelinin geri alınması alacakları dahil sigorta mukavelesinden doğan bütün mutalebelerin, iki yılda müruruzamana uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak anılan hükümde zamanaşımı süresinin ne zaman başlayacağı hakkında bir hükme yer verilmemiştir. Bu durumda TTK’nın 1264. maddesi atfı gereği 818 sayılı BK’nın 128. maddesi (TBK’nın 149. maddesi) hükmüne bakmak gerekecektir. BK’nın 128. maddesinde zamanaşımının alacağın muaccel olduğu zamandan başlayacağı, alacağın muacceliyetinin bir ihbara tabi olması halinde ise zamanaşımının bu haberin verilebileceği günden itibaren cereyan edeceği belirtilmiştir. BK'nın 66. maddesinde ise, haksız surette mal iktisabından dolayı ikame olunacak dâvanın, mutazarrır olan tarafın verdiğini istirdada hakkı olduğuna ıttılaı tarihinden itibaren bir sene müruriyle ve her halde bu hakkın doğduğu tarihten itibaren on senenin müruriyle sakıt olacağı düzenlenmiştir.
Yine aynı Yasa'nın 133/(1). maddesinde, borçlunun borcunu ikrarı zamanaşımını kesen sebepler arasında sayılmıştır.
Somut olayda, davacı 09.09.2001-09.09.2002 tarihli ... nolu ve 09.09.2002-09.09.2003 tarihli... nolu poliçeler için ödenen fazla prim tutarının iadesini talep etmiştir. Poliçeler kapsamından prim ödemesi için taksitlendirme yapılmadığı ve primin peşin ödendiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafından davacıya gönderilen 05.04.2004 tarihli yazıda ''..sigorta tespit çalışmaları sonucu Akyıl şirketler grubunun bildirilen adresteki risklerinin bugünkü sigorta değeri olarak 39.526.200.000.000 TL belirlenmiştir. Aşkın sigortaya neden olmamak için, Tasfiye Halinde Emlak Bankası A.Ş dain mürtehinli olarak şirketinizden düzenlenen poliçenin sigorta bedeli (33.119.539.974.000 TL) arasındaki farkı oluşturan 6.406.660.026.000 TL sigorta bedeli üzerinden şubeniz partajından düzenlenen ...
numaralı yangın poliçesinin yenilemesinin yapılabileceği '' belirtilmiştir.
Bu durumda, sigorta poliçelerinin prim ödemelerinin yapıldığı tarih itibari ile zamanaşımı süresinin başladığı ancak davalının ikrarını içeren 05.04.2004 tarihli yazı ile zamanaşımı süresinin kesildiği nazara alınarak, davalının zamanaşımı savunmasının buna göre değerlendirilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmamış, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüyle Dairemizin 18/12/2017 tarih 2017/4933 Esas, 2017/7314 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçelerle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 18/12/2017 tarih 2017/4933 Esas, 2017/7314 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçelerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyen davacıya iadesine, 07/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/692086000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz