Sözleşme bedelinin iadesi alacağında yaklaşık ispat ölçüsü ile ihtiyati haciz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/308

KARAR NO 2023/415

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/03/2023

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA VE TALEP

Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen 31.01.2022 tarihli Satış Sözleşmesi kapsamında davalı şirket 97.314- TL bedel karşılığında bir adet KANKA TRD-24 model donut makinesini 60 gün içinde müvekkil şirkete teslim borcuna girdiğini, sözleşme kapsamında müvekkil şirket, üzerine düşen ifa yükümlülüğünü 16.04.2022 tarihli ve 54.027,93- TL bedelli çeki davalıya ciro etmek ve kalan 43.286,07- TL'yi de 01.02.2022 tarihinde bankadan havale etmek suretiyle yerine getirmesine rağmen davalı şirketin makineyi müvekkil şirkete teslim etmediğini, ödemenin yapıldığına ilişkin dekont ve çek sureti dilekçe ekinde sunulduğunu,davalı şirketin teslim borcunu ifa etmemesi üzerine; Beyoğlu 37. Noterliği'nin 17.10.2022 tarihli ve...

yevmiye numaralı ihtarı ile sözleşmeye konu makinenin 3 iş günü içerisinde tarafına teslim edilmesi, aksi halde sözleşmeyi feshedeceklerini, sözleşmeyi feshetme nedeniyle sözleşme bedeli olan 97.314-TL'nin üç iş günü içinde taraflarına ödenmesi gerekeceğinin davalı şirkete bildirildiğini, işbu ihtarnamenin davalı şirkete aynı gün e-tebliğ edildiğini, davalı şirketin ihtara rağmen teslimi yerine getirmediğini, ihtarnameye cevap bile vermediğini,aldığı bedeli de iade etmediğini, bunun üzerine İstanbul 4. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla davalı şirkete sözleşme bedelinin iadesi için icra takibi başlatıldığı davalı şirket anılan icra takibine 10.11.2022 tarihinde haksız olarak itiraz ettiğini, davalı taraf borca itiraz dilekçesinde sözleşmeye konu makineyi teslim ettiğine ilişkin sevk irsaliyesi ve sair bir belge sunamadığını,teslim ettiğine ilişkin bir iddiada bulunmadığını, itirazın iptaline takibin devamına, davalı şirketin müvekkile borcu rehinle temin edilmediği 17.11.2022 tarihli ihtarnamede verilen üç günlük sürenin dolmasıyla muacceliyet kazandığını ileri sürerek davalının alacak tutarı kadar menkul ve gayrimenkullerine, 3.şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİARA KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı tarafından davalı aleyhine açılan İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, sözleşme, çek ve dekont sureti ile diğer sair belgeler incelenmiş; sunulan bilgi ve belgeler uyarınca tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği hususunun yargılamayı gerektirdiği, yaklaşık ispat koşulunun henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı ihtiyati haciz isteyen vekili;davalı şirketin müvekkile borcu rehinle temin edilmemiş olup 17.11.2022 tarihli ihtarnamede verdikleri üç günlük sürenin dolmasıyla muacceliyet kazandığını, ihtiyati haciz kararı verilebilmesinin ön şartları gerçekleşmiş olup alacağın varlığı için yaklaşık ispat ölçüsünün bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini ,yaklaşık ispat ölçüsü ise doktrin ve yargı kararlarında iddia edilen olayın doğru olma ihtimalinin doğru olmama ihtimaline göre ağır basması hali olarak tanımlandığını, somut olayda iddianın davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranarak tarafımızca sözleşme bedeli ifa edilmiş olmasına rağmen davalı tarafın üzerine düşen teslim borcunu ifa etmediği yönünde olduğunu, öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatteyse uygun görülecek teminat karşılığında dava konusu İstanbul 4.

İcra Dairesinin ... E. numaralı dosyasından icra edilecek şekilde davalı şirketin taşınır, taşınmaz mallarına ve üçüncü kişilerden alacakları ile diğer haklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispatı değildir. Diğer hukukî himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan “Hukuk Devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukukî himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukukî himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu ve Medeni Kanunun 2’nci maddesindeki sınırlamaların aşılıp aşılmadığı İİK’nın 264’üncü maddesi çerçevesinde yapılacak incelemede ya da somut olayda olduğu üzere itirazın iptali davasında veya menfi tespit veya istirdat davası sırasında değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.

İhtiyati haciz istemine dayanak belgelerin incelenmesinde taraflar arasında akdedilen 31.01.2022 tarihli Satış Sözleşmesi kapsamında davalı şirket 97.314- TL bedel karşılığında bir adet KANKA TRD-24 model donut makinesini 60 gün içinde davacı şirkete teslim borcu altında girmiş, sözleşme kapsamında davacı şirket, üzerine düşen ifa yükümlülüğünü 16.04.2022 tarihli ve 54.027,93 -TL bedelli çek ve kalan 43.286,07 TL'yi de(donut makina bedeli açıklamasıyla ) 01.02.2022 tarihinde bankadan havale etmek suretiyle yerine getirmiştir. Ancak davalı şirket sözleşmeden doğan teslim borcunu ifa ettiğini, etmesi gerekmediğini beyan etmemiştir. Davacı şirketin, davalıyı teslim borcunu ifaya çağırdığı Beyoğlu 37.

Noterliği'nin 17.10.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine cevap verdiğini de ileri sürmemiştir.İhtar ile sözleşmeden doğan teslim borcunun ifa edilmesi gerekliliği aksi halde sözleşmeden dönüleceği hususu davalıya bildirilmiştir. Sözleşmede 60 günlük teslim süresi kararlaştırıldığı ,makine bedelinin peşin tahsil edileceği yazılıdır. Tebliğ şerhli ihtarname sureti, ödemeye ilişkin banka dekontu ve sunulan çek sureti ile çekin ödendiğine ilişkin banka cevabi yazısı karşısında davacı tarafça kanaat verici delillerin dosyaya sunulduğunun kabulü gerekir.Açıklanan nedenlerle; davacı tarafça dosyaya sunulan deliller alacağın varlığını yaklaşık ispat ölçüsüyle ispatladığı halde, Mahkemece edimlerin yerine getirilip getirilmediği hususunun yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

İstinaf sebebi yerinde görülen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ara kararın kaldırılmasına ,kanaat verici delilin sunulduğunun kabulü ile alacak tutarı kadar %15 tutarında teminat alınarak ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı/ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/7 esas sayılı 04/01/2023 tarihli ara kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"İhtiyati haciz isteminin kabulü ile "98.027,86-TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden‬ 14.704,17-TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince davalı ... ENDÜSTRİ TEKNOLOJİLERİ VE MAK. MÜMESSİLLİK PAZ.A. Ş. hakkında alacağın tahsilini teminen davalı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İİKnın koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, İhtiyati haciz kararının İstanbul 4.İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında uygulanmasına,

İİK'nın 261. maddesi uyarınca on gün içinde teminatı yatırılıp infazının talep edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına,”

İhtiyati haciz talep eden davacı tarafça yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

Teminatın tamamlanması ve ihtiyati haciz kararının İcra Dairesine gönderilmesine dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, dosyanın ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/03/2023