Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/1332 E. 2021/3971 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihbar tazminatı↗ hizmet akdi↗ haklı nedenle fesih↗ kıdem tazminatı↗ temel ilişki↗ denizcilik ihtisas mahkemesi↗ ihtisas mahkemesi↗ hizmet sözleşmesi↗ ifa↗ fesih↗ ihbar↗ ıslah↗ yasal faiz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının işten çıkış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların gerçeği yansıtmadığı ve sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğunun anlaşıldığı, iş akdinin haklı nedenle fesih edildiği savunmasının davalı işverenlikçe kanıtlanamadığı, davacının sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelirinin 54.000,00 TL olduğu, işbu miktarın 12 aya bölünmesi sonucunda aylık 4.500,00 TL net ücret aldığı, davacının 15/11/2009- 27/01/2011 tarihleri arasında 2 yıl, 1 ay, 12 gün süre ile çalıştığı, kullandırılmayan 16 gün yıllık izin hakkının bulunduğu, alacak miktarlarının bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 3.125,09 TL kıdem tazminatının 16/01/2011 hizmet akdinin fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 600,00 TL ücret alacağının 03/05/2011 dava tarihden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 4.948,01 TL ihbar tazminatının 1.000,00 TL'sine 03/05/2011 dava tarihinden 3.948,01 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, 2.400,00 TL yıllık izin ücretinin 1.000,00 TL’sine 03/05/2011 dava tarihinden 1.400,00 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, yabancı bayraklı gemide çalışan davacının hizmet sözleşmesinin haksız feshine dayalı alacak istemidir.
Daha önce uyuşmazlığa Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla bakan Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2015 tarihli kararı, Dairenin 11/05/2016 tarih 2015/8814 Esas 2016/5325 sayılı kararıyla hizmetin ifa edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlığın Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kaldığı, bu durumda taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacı alacaklarının Borçlar Kanunu hükümlerine göre tespitinin gerektiği belirtilerek görev yönünden bozulmuştur.
Mahkemece 25/08/2012 tarihli kök ve 31/12/2014 tarihli ek bilirkişi raporları hükme esas alınarak hüküm kurulmuşsa da, rapor içeriğinden alacak hesabının İş Kanunu kapsamında yer alan ilke ve kurallara dayalı olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Dairenin 11.05.2016 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, hizmetin ifa edildiği gemi yabancı bayraklı olmakla uyuşmazlık Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1. madde kapsamı dışında olmasına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre incelenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirme ve gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/8814 E. 2016/5325 K.
Ortak:ihbar tazminatı · hizmet akdi · kıdem tazminatı · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · ihbar · görev/görevsizlik · Alacak
İncelediğiniz kararda… kış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların gerçeği yansıtmadığı ve sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğunun anlaşıldığı, iş akdinin «haklı nedenle fesih» edildiği savunmasının davalı işverenlikçe kanıtlanamadığı, davacının sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelirinin 54.000,00 TL olduğu, işbu miktarın 12 aya bölünmesi sonucunda aylık 4.500,00 TL net ücret aldığı, davacının 15/11/2009- 27/01/2011 tarihleri arasında 2 yıl, 1 ay, 12 gün süre ile çalıştığı, kullandırılmayan 16 gün yıllık izin hakkının bulunduğu, alacak miktarlarının bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 3.125,09 TL «kıdem tazminatının» 16/01/2011 «hizmet akdinin» fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 600,00 TL ücret alacağının 03/05/2011 dava tarihden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 4.948,01 TL «ihbar tazminatının» 1.000,00 TL'sine 03/05/2011 dava tarihinden 3.948,01 TL’sine 13/09/2012 «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile, 2.400,00 TL yıllık izin ücretinin 1.000,00 TL’sine 03/05/2011 dava tarihinden 1.400,00 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile …
… htisas Mahkemesi sıfatıyla bakan Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2015 tarihli kararı, Dairenin 11/05/2016 tarih 2015/8814 Esas 2016/5325 sayılı kararıyla hizmetin «ifa» edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlığın Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kaldığı, bu durumda taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacı alacaklarının Borçlar Kanunu hükümlerine göre tespitinin …
Dairenin 11.05.2016 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, hizmetin «ifa» edildiği gemi yabancı bayraklı olmakla uyuşmazlık Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1. madde kapsamı dışında olmasına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme ve Borçlar Kanunu h …
Benzer bu kararda… davacının izinde iken işten çıkış bildirgesinin tanzim edildiği, işe gelmeme tutanaklarının davacının işten çıkış bildirgesi tanzim edildikten sonra düzenlendiği ve «ihtar» çekildiği dosya kapsamı ile sabit olup, davacının işten çıkış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların, gerçeği yansıtmadığı, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğu, oysa iş akdinin daha önce tanzim edilen işten ayrılma belgesi ile 16/01/2011 tarihinde işten ayrılmak gösterilmek sureti ile feshedildiği anlaşıldığından , feshin haklı «sebebe» dayanmadığı, sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelir miktarı 54.000 TL olduğu benimsenerek iş bu miktarın 12 aya «bölümü» sonucunda aylık 4.500 TL net ücret aldığı, buna göre davacının talep ettiği dönemlere ilişkin beyan ve kabulüde dikkate alınarak davacının davalıdan 3.125,91 TL «kıdem tazminatı» 4.948,01 TL «ihbar tazminatı» 600,00 TL kalan ücret alacağı ve 2.400 TL ücretli izin alacağı talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Ancak; hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle «görevsizlik» kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş bölümü · ihtar · görevsizlik kararı · dava sebebi
Benzer bu kararda… davacının izinde iken işten çıkış bildirgesinin tanzim edildiği, işe gelmeme tutanaklarının davacının işten çıkış bildirgesi tanzim edildikten sonra düzenlendiği ve «ihtar» çekildiği dosya kapsamı ile sabit olup, davacının işten çıkış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların, gerçeği yansıtmadığı, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğu, oysa iş akdinin daha önce tanzim edilen işten ayrılma belgesi ile 16/01/2011 tarihinde işten ayrılmak gösterilmek sureti ile feshedildiği anlaşıldığından , feshin haklı «sebebe» dayanmadığı, sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelir miktarı 54.000 TL olduğu benimsenerek iş bu miktarın 12 aya «bölümü» sonucunda aylık 4.500 TL net ücret aldığı, buna göre davacının talep ettiği dönemlere ilişkin beyan ve kabulüde dikkate alınarak davacının davalıdan 3.125,91 TL «kıdem tazminatı» 4.948,01 TL «ihbar tazminatı» 600,00 TL kalan ücret alacağı ve 2.400 TL ücretli izin alacağı talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle «görevsizlik» kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/17113 E. 2014/18524 K.
Ortak:hizmet akdi · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda… htisas Mahkemesi sıfatıyla bakan Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2015 tarihli kararı, Dairenin 11/05/2016 tarih 2015/8814 Esas 2016/5325 sayılı kararıyla hizmetin «ifa» edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlığın Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kaldığı, bu durumda taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacı alacaklarının Borçlar Kanunu hükümlerine göre tespitinin …
Dairenin 11.05.2016 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, hizmetin «ifa» edildiği gemi yabancı bayraklı olmakla uyuşmazlık Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1. madde kapsamı dışında olmasına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme ve Borçlar Kanunu h …
… kış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların gerçeği yansıtmadığı ve sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğunun anlaşıldığı, iş akdinin «haklı nedenle fesih» edildiği savunmasının davalı işverenlikçe kanıtlanamadığı, davacının sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelirinin 54.000,00 TL olduğu, işbu miktarın 12 aya bölünmesi sonucunda aylık 4.500,00 TL net ücret aldığı, davacının 15/11/2009- 27/01/2011 tarihleri arasında 2 yıl, 1 ay, 12 gün süre ile çalıştığı, kullandırılmayan 16 gün yıllık izin hakkının bulunduğu, alacak miktarlarının bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 3.125,09 TL «kıdem tazminatının» 16/01/2011 «hizmet akdinin» fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 600,00 TL ücret alacağının 03/05/2011 dava tarihden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 4.948,01 TL «ihbar tazminatının» 1.000,00 TL'sine 03/05/2011 dava tarihinden 3.948,01 TL’sine 13/09/2012 «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile, 2.400,00 TL yıllık izin ücretinin 1.000,00 TL’sine 03/05/2011 dava tarihinden 1.400,00 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile …
Benzer bu karardaHizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Bu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra «kanuni rehin hakkı» tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre b …
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «ibraz» edilen «hizmet sözleşmesinde» işverenin Pasific Runner SA. olduğu, geminin «donatanının» davalı olmadığı, davalı şirketin geminin yöneticisi olduğu ve gemi kaptanı tarafından düzenlenen hizmet belgesinde ismi geçen şirketin geminin yöneticisi olup, «temsilci» ve «acente» niteliğinde olması karşısında, davalı şirkete işveren sıfatıyla «husumet» yöneltilemeyeceği sonucuna varılarak, davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · acente · rehin · pasif husumet yokluğu · pasif husumet · husumet yokluğu
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «ibraz» edilen «hizmet sözleşmesinde» işverenin Pasific Runner SA. olduğu, geminin «donatanının» davalı olmadığı, davalı şirketin geminin yöneticisi olduğu ve gemi kaptanı tarafından düzenlenen hizmet belgesinde ismi geçen şirketin geminin yöneticisi olup, «temsilci» ve «acente» niteliğinde olması karşısında, davalı şirkete işveren sıfatıyla «husumet» yöneltilemeyeceği sonucuna varılarak, davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
1-Dava, davacının uğradığı iş kazası sonucu meydana gelen maluliyeti nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tazmini ile gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tanınması istemlerine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra «kanuni rehin hakkı» tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre b …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6539 E. 2016/7658 K.
Ortak:hizmet akdi · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda… htisas Mahkemesi sıfatıyla bakan Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2015 tarihli kararı, Dairenin 11/05/2016 tarih 2015/8814 Esas 2016/5325 sayılı kararıyla hizmetin «ifa» edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlığın Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kaldığı, bu durumda taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacı alacaklarının Borçlar Kanunu hükümlerine göre tespitinin …
Dairenin 11.05.2016 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, hizmetin «ifa» edildiği gemi yabancı bayraklı olmakla uyuşmazlık Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1. madde kapsamı dışında olmasına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme ve Borçlar Kanunu h …
… kış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların gerçeği yansıtmadığı ve sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğunun anlaşıldığı, iş akdinin «haklı nedenle fesih» edildiği savunmasının davalı işverenlikçe kanıtlanamadığı, davacının sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelirinin 54.000,00 TL olduğu, işbu miktarın 12 aya bölünmesi sonucunda aylık 4.500,00 TL net ücret aldığı, davacının 15/11/2009- 27/01/2011 tarihleri arasında 2 yıl, 1 ay, 12 gün süre ile çalıştığı, kullandırılmayan 16 gün yıllık izin hakkının bulunduğu, alacak miktarlarının bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 3.125,09 TL «kıdem tazminatının» 16/01/2011 «hizmet akdinin» fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 600,00 TL ücret alacağının 03/05/2011 dava tarihden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 4.948,01 TL «ihbar tazminatının» 1.000,00 TL'sine 03/05/2011 dava tarihinden 3.948,01 TL’sine 13/09/2012 «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile, 2.400,00 TL yıllık izin ücretinin 1.000,00 TL’sine 03/05/2011 dava tarihinden 1.400,00 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile …
Benzer bu karardaHizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı ...
Bu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Ancak, yabancı bayraklı gemide çalışan davacı, davasını «hizmet sözleşmesi» ve iş hukuku hükümlerine dayalı olarak açmıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari dava niteliği · görevli mahkeme
Benzer bu karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu, bu nedenle Deniz İş Kanunu'nun uygulanmayacağı, TTK'nın 4/1.a. ve 5. maddesi ile 6102 sayılı Kanun'un 2/1. ve 3. maddesi gereğince ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK'nun 114/1-c ve 115. maddesi gereğince dava dilekçesinin reddine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ...
Dava, yabancı bayraklı gemide bosun olarak çalışan davacının mesleki kazanma gücünü kaybettiği iddiasıyla açtığı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/1332 E. , 2021/3971 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 10.09.2019 tarih ve 2019/69-2019/312 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacının davalıya ait yatta kaptan olarak işe başladığını, kısmen karada kısmen yatta istihdam edildiğini, 14/01/2011'de davalının sigorta çıkışının verilip, 19/01/2011'de de mazeretsiz 3 gün işe gelmeme sebebiyle ihtarname keşide ederek hizmet akdinin tek taraflı sona erdirildiğini, oysaki davacının davalının talimatıyla 17-18-19 Ocak tarihlerinde Fethiye'de bulunduğunu, hizmet sözleşmesinin yasaya aykırı olarak sona erdirildiğini, ayrıca hizmet akdi devam ederken ücretlerinin de 4.000,00 TL eksik ödendiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 2.000,00 TL kıdem tazminatı, 1.000,00 TL ihbar tazminatı, 1.000,00 TL ücret ve 1.000,00 TL izin alacağı olmak üzere şimdilik 5.000,00 TL alacağın faiziyle tahsilini talep etmiş, 13.09.2012 tarihli dilekçesiyle kıdem tazminatı alacağını 3.617,35 TL’ye, ihbar tazminatı alacağını 4.948,01 TL’ye, ücret alacağını 2.000.-TL’ye, izin ücret alacağını 2.400.-TL olmak üzere dava değerini 12.965,36 TL’ye yükseltmiştir.
Davalı vekili, davacının 07.09.2009 tarihine davalı şirkette çalışmaya başladığını, haklı sebeple 02/02/2011'de işten çıkarıldığını, son aldığı brüt ücretin 3.000,00 TL olduğunu, izinsiz 3 gün (17-18-19.01.2011) işe gelmediğini, bu hususta tutanak düzenlendiğini, davacının gemi adamı olmadığını, Deniz İş Kanununa tabi olmadığını, bir alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının işten çıkış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların gerçeği yansıtmadığı ve sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğunun anlaşıldığı, iş akdinin haklı nedenle fesih edildiği savunmasının davalı işverenlikçe kanıtlanamadığı, davacının sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelirinin 54.000,00 TL olduğu, işbu miktarın 12 aya bölünmesi sonucunda aylık 4.500,00 TL net ücret aldığı, davacının 15/11/2009- 27/01/2011 tarihleri arasında 2 yıl, 1 ay, 12 gün süre ile çalıştığı, kullandırılmayan 16 gün yıllık izin hakkının bulunduğu, alacak miktarlarının bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 3.125,09 TL kıdem tazminatının 16/01/2011 hizmet akdinin fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 600,00 TL ücret alacağının 03/05/2011 dava tarihden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 4.948,01 TL ihbar tazminatının 1.000,00 TL'sine 03/05/2011 dava tarihinden 3.948,01 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, 2.400,00 TL yıllık izin ücretinin 1.000,00 TL’sine 03/05/2011 dava tarihinden 1.400,00 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, yabancı bayraklı gemide çalışan davacının hizmet sözleşmesinin haksız feshine dayalı alacak istemidir.
Daha önce uyuşmazlığa Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla bakan Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2015 tarihli kararı, Dairenin 11/05/2016 tarih 2015/8814 Esas 2016/5325 sayılı kararıyla hizmetin ifa edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlığın Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kaldığı, bu durumda taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacı alacaklarının Borçlar Kanunu hükümlerine göre tespitinin gerektiği belirtilerek görev yönünden bozulmuştur.
Mahkemece 25/08/2012 tarihli kök ve 31/12/2014 tarihli ek bilirkişi raporları hükme esas alınarak hüküm kurulmuşsa da, rapor içeriğinden alacak hesabının İş Kanunu kapsamında yer alan ilke ve kurallara dayalı olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Dairenin 11.05.2016 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, hizmetin ifa edildiği gemi yabancı bayraklı olmakla uyuşmazlık Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1. madde kapsamı dışında olmasına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre incelenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirme ve gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 22.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/663123600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz