Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/8814 E. 2016/5325 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihbar tazminatı↗ hizmet akdi↗ kıdem tazminatı↗ temel ilişki↗ hizmet sözleşmesi↗ iş bölümü↗ ifa↗ ihbar↗ ihtar↗ görevsizlik kararı↗ dava sebebi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda; iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, somut olayda; davalı iş verenin sigortalı davacının işten ayrılış bildirgesini 16/01/2011 tarihinde tanzim ederek ...'ya verdiği ve ocak ayında 16 gün çalışma gösterdiği işbu bildirgede işten çıkış tarihinin 02/02/2011 olarak gösterildiği, böylece davacının izinde iken işten çıkış bildirgesinin tanzim edildiği, işe gelmeme tutanaklarının davacının işten çıkış bildirgesi tanzim edildikten sonra düzenlendiği ve ihtar çekildiği dosya kapsamı ile sabit olup, davacının işten çıkış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların, gerçeği yansıtmadığı, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğu, oysa iş akdinin daha önce tanzim edilen işten ayrılma belgesi ile 16/01/2011 tarihinde işten ayrılmak gösterilmek sureti ile feshedildiği anlaşıldığından , feshin haklı sebebe dayanmadığı, sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelir miktarı 54.000 TL olduğu benimsenerek iş bu miktarın 12 aya bölümü sonucunda aylık 4.500 TL net ücret aldığı, buna göre davacının talep ettiği dönemlere ilişkin beyan ve kabulüde dikkate alınarak davacının davalıdan 3.125,91 TL kıdem tazminatı 4.948,01 TL ihbar tazminatı 600,00 TL kalan ücret alacağı ve 2.400 TL ücretli izin alacağı talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davalı tarafından işletildiği ileri sürülen yabancı bayraklı gemide çalışan davacının, hizmet sözleşmesi ve iş hukuku hükümlerine dayalı olarak alacak istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Ancak; hizmetin ifa edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır. Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle görevsizlik kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1332 E. 2021/3971 K.
Ortak:ihbar tazminatı · hizmet akdi · kıdem tazminatı · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · ihbar · görev/görevsizlik · Alacak
İncelediğiniz kararda… davacının izinde iken işten çıkış bildirgesinin tanzim edildiği, işe gelmeme tutanaklarının davacının işten çıkış bildirgesi tanzim edildikten sonra düzenlendiği ve «ihtar» çekildiği dosya kapsamı ile sabit olup, davacının işten çıkış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların, gerçeği yansıtmadığı, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğu, oysa iş akdinin daha önce tanzim edilen işten ayrılma belgesi ile 16/01/2011 tarihinde işten ayrılmak gösterilmek sureti ile feshedildiği anlaşıldığından , feshin haklı «sebebe» dayanmadığı, sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelir miktarı 54.000 TL olduğu benimsenerek iş bu miktarın 12 aya «bölümü» sonucunda aylık 4.500 TL net ücret aldığı, buna göre davacının talep ettiği dönemlere ilişkin beyan ve kabulüde dikkate alınarak davacının davalıdan 3.125,91 TL «kıdem tazminatı» 4.948,01 TL «ihbar tazminatı» 600,00 TL kalan ücret alacağı ve 2.400 TL ücretli izin alacağı talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Ancak; hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle «görevsizlik» kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu kararda… kış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların gerçeği yansıtmadığı ve sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğunun anlaşıldığı, iş akdinin «haklı nedenle fesih» edildiği savunmasının davalı işverenlikçe kanıtlanamadığı, davacının sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelirinin 54.000,00 TL olduğu, işbu miktarın 12 aya bölünmesi sonucunda aylık 4.500,00 TL net ücret aldığı, davacının 15/11/2009- 27/01/2011 tarihleri arasında 2 yıl, 1 ay, 12 gün süre ile çalıştığı, kullandırılmayan 16 gün yıllık izin hakkının bulunduğu, alacak miktarlarının bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 3.125,09 TL «kıdem tazminatının» 16/01/2011 «hizmet akdinin» fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 600,00 TL ücret alacağının 03/05/2011 dava tarihden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 4.948,01 TL «ihbar tazminatının» 1.000,00 TL'sine 03/05/2011 dava tarihinden 3.948,01 TL’sine 13/09/2012 «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile, 2.400,00 TL yıllık izin ücretinin 1.000,00 TL’sine 03/05/2011 dava tarihinden 1.400,00 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile …
… htisas Mahkemesi sıfatıyla bakan Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2015 tarihli kararı, Dairenin 11/05/2016 tarih 2015/8814 Esas 2016/5325 sayılı kararıyla hizmetin «ifa» edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlığın Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kaldığı, bu durumda taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacı alacaklarının Borçlar Kanunu hükümlerine göre tespitinin …
Dairenin 11.05.2016 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, hizmetin «ifa» edildiği gemi yabancı bayraklı olmakla uyuşmazlık Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1. madde kapsamı dışında olmasına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme ve Borçlar Kanunu h …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:haklı nedenle fesih · fesih · ıslah · yasal faiz
Benzer bu kararda… kış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların gerçeği yansıtmadığı ve sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğunun anlaşıldığı, iş akdinin «haklı nedenle fesih» edildiği savunmasının davalı işverenlikçe kanıtlanamadığı, davacının sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelirinin 54.000,00 TL olduğu, işbu miktarın 12 aya bölünmesi sonucunda aylık 4.500,00 TL net ücret aldığı, davacının 15/11/2009- 27/01/2011 tarihleri arasında 2 yıl, 1 ay, 12 gün süre ile çalıştığı, kullandırılmayan 16 gün yıllık izin hakkının bulunduğu, alacak miktarlarının bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 3.125,09 TL «kıdem tazminatının» 16/01/2011 «hizmet akdinin» fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 600,00 TL ücret alacağının 03/05/2011 dava tarihden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, 4.948,01 TL «ihbar tazminatının» 1.000,00 TL'sine 03/05/2011 dava tarihinden 3.948,01 TL’sine 13/09/2012 «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile, 2.400,00 TL yıllık izin ücretinin 1.000,00 TL’sine 03/05/2011 dava tarihinden 1.400,00 TL’sine 13/09/2012 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6539 E. 2016/7658 K.
Ortak:hizmet akdi · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaAncak; hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle «görevsizlik» kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
1-Dava, davalı tarafından işletildiği ileri sürülen yabancı bayraklı gemide çalışan davacının, «hizmet sözleşmesi» ve iş hukuku hükümlerine dayalı olarak alacak istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaHizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı ...
Bu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Ancak, yabancı bayraklı gemide çalışan davacı, davasını «hizmet sözleşmesi» ve iş hukuku hükümlerine dayalı olarak açmıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari dava niteliği · görevli mahkeme
Benzer bu karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu, bu nedenle Deniz İş Kanunu'nun uygulanmayacağı, TTK'nın 4/1.a. ve 5. maddesi ile 6102 sayılı Kanun'un 2/1. ve 3. maddesi gereğince ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK'nun 114/1-c ve 115. maddesi gereğince dava dilekçesinin reddine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ...
Dava, yabancı bayraklı gemide bosun olarak çalışan davacının mesleki kazanma gücünü kaybettiği iddiasıyla açtığı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/8814 E. , 2016/5325 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ....... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/03/2015
NUMARASI 2014/1023-2015/130
Taraflar arasında görülen davada ....... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 23/03/2015 tarih ve 2014/1023-2015/130 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin, davalıya ait yatta kaptan olarak işe başladığını, mazeretsiz 3 gün işe gelinmediği sebebiyle ihtarname keşide edilerek hizmet akdinin tek taraflı sona erdirildiğini ileri sürerek, ihbar, kıdem, fazla mesai ve ücret alacaklarından şimdilik toplam 5.000 TL alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş olup, yargılama sırasında dava konusu alacağı 12.965,36 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili, davacının haklı sebeple işten çıkarıldığını, davacının bir alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda; iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, somut olayda; davalı iş verenin sigortalı davacının işten ayrılış bildirgesini 16/01/2011 tarihinde tanzim ederek ...'ya verdiği ve ocak ayında 16 gün çalışma gösterdiği işbu bildirgede işten çıkış tarihinin 02/02/2011 olarak gösterildiği, böylece davacının izinde iken işten çıkış bildirgesinin tanzim edildiği, işe gelmeme tutanaklarının davacının işten çıkış bildirgesi tanzim edildikten sonra düzenlendiği ve ihtar çekildiği dosya kapsamı ile sabit olup, davacının işten çıkış bildirgesi sonrasında tutulan tutanakların, gerçeği yansıtmadığı, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini belirlemek için tutulduğu, oysa iş akdinin daha önce tanzim edilen işten ayrılma belgesi ile 16/01/2011 tarihinde işten ayrılmak gösterilmek sureti ile feshedildiği anlaşıldığından , feshin haklı sebebe dayanmadığı, sözleşme hükümlerine göre yıllık toplam gelir miktarı 54.000 TL olduğu benimsenerek iş bu miktarın 12 aya bölümü sonucunda aylık 4.500 TL net ücret aldığı, buna göre davacının talep ettiği dönemlere ilişkin beyan ve kabulüde dikkate alınarak davacının davalıdan 3.125,91 TL kıdem tazminatı 4.948,01 TL ihbar tazminatı 600,00 TL kalan ücret alacağı ve 2.400 TL ücretli izin alacağı talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davalı tarafından işletildiği ileri sürülen yabancı bayraklı gemide çalışan davacının, hizmet sözleşmesi ve iş hukuku hükümlerine dayalı olarak alacak istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Ancak; hizmetin ifa edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır. Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle görevsizlik kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11/05/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/218511100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz