6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İlan masrafı için kesin süre verilmeden davanın usulden reddi hatalı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1182 E. 2023/880 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Gerekçe özeti

Zayi nedeniyle çek iptali davalarında, ilan giderlerinin yatırılması ve ilan işlemlerinin yaptırılması için verilen kesin sürenin geçerli olabilmesi için; ara kararda ilan masraflarının açıkça belirlenip avans olarak yatırılması yönünde net bir ihtarat yapılması, ilan metninin hazırlanması gibi mahkemenin yapması gereken işlemlerin davacıya yüklenmemesi ve kesin süreye uyulmamasının sonuçlarının açık ve net biçimde bildirilmesi gerekir. Bu unsurlar sağlanmadan, salt ilan masraflarının yatırılmadığı/ilanların yaptırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilemez.

Ele alınan sorunlar

İlan masraflarının yatırılmaması/ilanların yaptırılmaması nedeniyle usulden ret kararının hukuka uygunluğu → kabul

İddia: Davacı vekili, tensip zaptında ilan masraflarının yatırılmamasının sonuçlarına ve kesin sürenin yerine getirilmemesi halinde davanın usulden reddedileceğine ilişkin herhangi bir ihtarat bulunmadığını, kararın kaldırılarak çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: TTK'nun 818/s atfıyla uygulanması gereken 762. maddesi hükmünde öngörülen gazetede üç defa ilan yapılacağı düzenlenmiş olup ilan yapılması zorunludur. İlk derece mahkemesinin tensip zaptındaki ara kararında; ilan masrafları belirlenerek bu masrafların avans olarak yatırılması için kesin süre verilmesi gerekirken, ara kararda masrafların yatırılması hususunda kesin süre verildiğine ilişkin bir ihtarat bulunmamaktadır. Ayrıca, ilan metninin hazırlanarak ticaret sicil gazetesine gönderilmesi mahkemece yapılması gerekirken, davacıya yükümlülüğünde olmayan bir iş yüklenmiştir. Bu usule uyulmaksızın, ara kararda tarafa yüklenen yükümlülük belirlenmeden, kesin süreye ilişkin ve kesin süreye uyulmaması halinde sonuçları hakkında açık ve net bir ihtarat yapılmadan, sonuçları açıklanmayan hususta davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Zayi nedeniyle çek iptali davalarında mahkemenin ilan masraflarının yatırılması ve ilan yapılması için verdiği kesin sürenin geçerliliği, ara kararda masrafların belirlenip açık ve net bir ihtaratla bildirilmesi ile davacıya yüklenmeyecek işlerin (ilan metni hazırlama gibi) mahkemece yapılması koşullarına bağlanmış olması nedeniyle emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek iptali (zayi) kesin süre ilan usulden ret ödemeden men (tedbir)

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 818/sTTK 762 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-6HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1182

KARAR NO 2023/880

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/11/2022

NUMARASI 2022/471 Esas 2022/756 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/06/2023

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, ... San. ve Tic. A.Ş. ile müvekkili ... A.Ş. arasında mal alım satımından kaynaklı ticari ilişki söz konusu olduğunu, müvekkili şirket tarafından ... A.Ş.'ye ürün satımı gerçekleştiğini, bu kapsamda senedi müvekkili şirkete teslim ettiğini, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, bankaya ibraz edemeden müvekkilin rızası hilafına elinden çıkan, kaybolmuş olan dava konusu çekin herhangi bir kişi tarafından bulunması ve muhatap bankaya ibraz edilmesi halinde ödenmemesi ve ibraz edilen çeke el konulması- ödemeden men kararı- ile durumdan mahkemenin haberdar edilmesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, usule ilişkin işlemlerin tamamlanmasından sonra gerekli ilan ve tebligatın yapılmasını haklı iddiaları doğrultusunda davacı müvekkil ...

A.Ş’nin yetkili hamil olduğu ... bank A.Ş. Pendik Şubesine hitaben yazılı, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 06/04/2022, keşidecisi ... Anonim Şirketi, IBAN No: TR... , Çek Seri No: ..., VKN: ... numaralı, 102.198,38-TL meblağlı çekin üçüncü kişiler tarafından kullanılmasının önüne geçebilmek için zayi olduğunun tespiti ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, tensip tutanağının 7. maddesi ile talep eden tarafa iki haftalık kesin süre içinde ilan işlemlerini yaptırması ve ilan işlemlerini verilen kesin süre içinde yaptırmadığı takdirde ilan yaptırmaktan vazgeçmiş sayılacağı ve ödeme yasağının kaldırılacağı ihtar edilmesine rağmen süresi içinde ilan masraflarının yatırılmaması ve ilanların yaptırılmaması ve eldeki davada TTK 762. maddesi gereği ilanların yaptırılmasının zorun olması nedeniyle süresi içinde ilanların yaptırılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; yetkili hamilin müvekkili şirket olduğu dava konusu çekin bankaya ibraz edilemeden kaybedildiğini, 29/06/2022 tarihli tensip zaptında ilan masraflarına, ilan masraflarının mahkeme veznesinde yatırmamanın sonuçlarına ilişkin herhangi bir ihtarat bulunmadığı gibi, 7 nolu ara kararın yerine getirilmesi halinde davanın usulden reddedileceğine ilişkin herhangi bir ihtarat da mevcut olmadığını, kararın kaldırılarak çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayii nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece davacı tarafından ilan masraflarının yatırılmadığı ve ilanların yaptırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken 762. maddesi hükmünde öngörülen gazetede üç defa ilan yapılacağı düzenlenmiş olup, ilan yapılması zorunludur. İlk derece mahkemesince 29/06/2022 tarihli tensip zaptının 7 nolu ara kararı ile; "İptal istemine konu çeki elinde bulunduran kimsenin, çek aslını ilk ilandan/keşide-vade tarihinden itibaren üç aylık süre içinde Mahkememiz dosyasına sunması, çek suretinin sunulması veya muhatap banka şubesi tarafından çekin ibraz edildiğinin bildirilmesi halinin çekin Mahkememiz dosyasına sunulması sonucunu doğurmayacağı, çek aslı Mahkememiz dosyasına sunulmadığı takdirde çekin iptaline karar verileceği hususlarına ilişkin ihtarının Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde üç defa ilanına, talep eden vekiline ilan işlemlerini ve müzekkereyi (elden) takip yetkisi verilmesine, ilan işlemlerinin başlatılması ve buna dair belgenin mahkememize ibrazı, talep eden vekiline iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içinde ilan işlemleri yapılmadığı takdirde ilan yaptırmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ve ödemeden men yasağının kaldırılacağının iş bu tensip tutanağının tebliği ile ihtarına," karar verilmiştir.

Mahkemece ara karar ile ilan masrafları belirlenerek ilan masraflarının avans olarak yatırılması için kesin süre verilmesi gerekirken; ara kararda masrafların yatırılması hususunda kesin süre verildiğine ilişkin bir ihtarat bulunmadığı , masrafın yatırılması davacının ,ilan metninin hazırlanarak ticaret sicil gazetesine gönderilmesi mahkemece yapılması gerekirken davacıya yükümlülüğünde olmayan bir işin yapılması yüklenerek ,kesin süreye uymadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Bu durumda, söz konusu usule uyulmaksızın,ara kararda tarafa yüklenen yükümlülük belirlenmeden kesin süreye ilişkin ve kesin süreye uyulmaması halinde sonuçları hakkında bir ihtarat bulunmadan açık ve net bir şekilde ihtarat yapılıp sonuçları açıklanmayan hususta davanın usulden reddi yönünde hüküm verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/471 Esas - 2022/756 Karar sayılı 10/11/2022 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/06/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/66062 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.