Çek İptali

11. Hukuk Dairesi         2020/3735 E.  ,  2021/2474 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 19.04.2019 tarih ve 2018/394 E. - 2019/253 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, taraflar arasında ileride yapılması düşünülen işler için 30.06.2009, 30.07.2009, 30.08.2009 ve 30.09.2009 ödeme tarihli, 4 adet senet (bono) tanzim edildiğini, ancak iş görüşmelerinin sonuçlanmadığını, senetlerin masada kaldığını, davalının da masada kalan ve imzalanmış olan bu bonoları her nasılsa ele geçirerek üzerlerini doldurduğunu, 30.06.2009 ve 30.07.2009 vade tarihli bonoları sırasıyla Hatay 1. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2865 E. ve Hatay 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/3108 E. sayılı dosyaları üzerinden icra takibine koyduğunu, diğer iki bononun henüz takibe konulmadığını, davacıların davalı ile herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığını belirterek, davacıların dava konusu 4 adet toplam 450.000,00 ABD doları tutarındaki bonolardan dolayı, şimdilik 20.000,00 TL borçlu olmadıklarının tespitine, bonoların bu miktar kadar iptaline, davalının takip miktarının % 40'ı oranında tazminat ödemesine ve bu olaylar nedeniyle yaşadıkları sıkıntılardan dolayı her bir davacı için 10.000,00 TL olmak üzere, toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada, davanın, dört adet bonoya dayalı menfi tespit ve davacılar yararına manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, dava konusu 4 adet bononun da malen kaydını içermesi nedeniyle, bonolara konu malların teslim alınmadığını ispat yükünün davacılara düştüğü, davacıların bu konuda yazılı delil ibraz edemediği, ancak yemin deliline dayanmış oldukları, yabancı uyruklu davalının Türkiye'deki kesin adresi tespit edilemediğinden, davalıya yemine ilişkin isticvap davetiyesinin ilan yoluyla tebliğ edildiği, davalının süresinde mahkemeye gelmemesi ve yemin etmemesi üzerine dava konusu 4 adet bonoya ilişkin malların davacılar ... ve ...'e teslim edilmediği, ... ve ...'ün bu bonolardan dolayı davalıya borçlu olmadıkları sonucuna varılarak, davanın kısmen kabulüne, dava konusu toplam 450.000 ABD doları tutarındaki 4 adet bonodan dolayı davacılar ...

ve ...’ün davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı ve manevi tazminat taleplerinin reddine, Hatay İcra Mahkemesi'nin 21.01.2010 tarih ve 2009/544 E., 2010/32 K. sayılı, 13.01.2012 tarihinde kesinleşen ilamı ile Hatay 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/3108 E. sayılı takibinin, davacılardan Toksöz Otomotiv Ltd. Şti. yönünden iptal edildiği, bu nedenle davacılardan Toksöz Otomotiv Ltd. Şti.’nin bu bono yönünden menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle Toksöz Otomotiv Ltd. Şti.’nin davasının reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı ... Otomotiv .... Ltd. Şti.’nin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede, menfi tespit davasının, takip dayanağı olan bonolara ilişkin olduğu gözetilerek icra hakimliğince verilmiş olan takibin iptaline dair kararın sonuca etkili olmayacağı ve dolayısıyla davayı konusuz bırakmayacağı gözetilerek, davacı ... .... Ltd. Şti.’nin keşidecisi olduğu senet yönünden olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2-Bozma sebep ve şekline göre davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

3-Davalının temyiz itirazlarına gelince, yabancı memleket vatandaşı olup, Türkiye’de ikametgahı bulunanlar ile yerleşim yeri yabancı memleket olanlarla ilgili tebligatların nasıl yapılacağı Tebligat Kanunu’nun 25 ve devamı maddelerinde gösterilmektedir. Mahkemece, davalıya çıkartılacak yemin davetiyesinin, bahsi geçen kanun ve yönetmelik maddeleri gereğince, tebliği sağlanarak, varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) no’lu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı ... Otomotiv .... Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, (2) no’lu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, (3) no'lu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden taraflara iadesine, 16.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.