6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Geçici tescil talebinin reddinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1437 E. 2023/1131 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Ticaret sicil işlemine itirazkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir Talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Ticaret sicil müdürlüğünce reddedilen ve sicil kararına itiraz davasına konu olan bir tescil talebi bakımından, TTK 32/4'te düzenlenen geçici tescil müessesesinin varlığı, aynı sonucun ihtiyati tedbir yoluyla mahkemece de sağlanmasına engel değildir. Uyuşmazlığa bakan mahkeme, dava kesinleşinceye kadar geçici tescile karar verme yetkisine sahiptir; zira yargılama sonucunda verilecek karara göre geçici tescil edilen kayıt resen silineceğinden, bu nitelikte verilen ihtiyati tedbir kararı davanın sonunda elde edilecek menfaati davanın başında temin eden, hüküm sonucunu elde eder mahiyette bir tedbir olarak değerlendirilemez.

Ele alınan sorunlar

Sicil müdürlüğünce reddedilen geçici tescil talebinin ihtiyati tedbir yoluyla sağlanıp sağlanamayacağı → kabul

İddia: Davacı, sicil müdürlüğünün genel kurul kararının tescil talebini reddetmesi nedeniyle, davanın esasına kadar geçecek sürede TTK'daki aleniyet ve sicile itimat hükümlerinin sağladığı faydanın elde edilemeyeceğini, bu nedenle genel kurul kararının tedbiren geçici olarak tescil ve ilanına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Tescil talebinin reddi nedeniyle sicil kararına itiraz davası açılmış ve uyuşmazlık yargıya intikal etmiştir. TTK 32/4'e göre çözümü mahkeme kararına bağlı veya sicil müdürünce kesin tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil edilir; ancak ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir ve mahkemeye başvurulduğunda kesinleşmiş hükmün sonucuna göre işlem yapılır. Geçici tescil talebi ancak sicil müdürlüğünden istenebilir ve kabulü halinde üç ay içinde dava açılması gerekir; ancak sicilin tescil işlemlerini itiraz üzerine inceleyip doğru işlemin yapılmasına karar verebilen yargı merciinin, geçici tescil talebi hususunda karar verme yetkisi olmadığı düşünülemez. Asıl uyuşmazlığa bakan mahkemenin, uyuşmazlık kesin olarak çözümleninceye kadar, sicile takdir hakkı vermeyen bir dille yazılan TTK 32/4 hükmüne göre geçici tescil işleminin davalı sicil tarafından yapılmasına karar vermesi, geçici hukuki himaye kapsamında ihtiyati tedbir yoluyla geçici tescile karar verilmesine engel değildir (bu yönde Yargıtay 11. HD'nin emsal ilamı gereği Dairenin mevcut uygulamasından dönülmesi gerekmiştir). Kaldı ki yargılama sonucunda verilecek karara göre geçici tescil edilen kayıt sicil tarafından resen silineceğinden, bu şekilde verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm sonucunu elde eder mahiyette olduğu kabul edilemez. Kesin tescil ile geçici tescil TTK'da ayrı düzenlenmiş olsa da, iki müessesenin hukuki sonuçlarının aynı olduğu kabul edilemeyeceğinden; uyuşmazlık mahkeme kararı ile sonuçlanıncaya kadar, karar sonucunda ortadan kalkacak nitelikteki geçici tescil, ihtiyati tedbirin şartlarını taşımakta ve geçici hukuki korumanın koruyucu ve önleyici amacına uygun düşmektedir. Bu değerlendirme ile davacının talebindeki haklılığı yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karar, sicil müdürlüğünce reddedilen geçici tescil taleplerinde, TTK 32/4'teki geçici tescil müessesesinin varlığının ihtiyati tedbir yoluyla aynı sonucun sağlanmasına engel olmadığını benimseyerek Dairenin önceki uygulamasından döndüğünü açıkça belirtmiştir; bu yönüyle bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
TTK 32/4 uyarınca, geçici tescil talebinin sicil müdürlüğünce kabulü halinde ilgililerin üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını ispat etmemeleri durumunda geçici tescil resen silinir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
geçici tescil ihtiyati tedbir yaklaşık ispat ticaret sicil memurunun kararına itiraz sicile itimat hüküm sonucunu elde eder tedbir yasağı

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — 6102 sayılı TTK 32/4 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 393(1)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1437

KARAR NO 2023/1131

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/05/2023 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/271 Esas

TALEP Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 05/05/2023 tarihli ara kararın davacı şirket tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı şirket temsilcisi; şirketlerin ticari hayatında ticaret sicil gazetesinde kararların yayınlanmasının 6762 sayılı TTK'da aleniyet başlığında düzenlenen 37.maddesinde, tescilin üçüncü şahıslara tesiri başlıklı 38.maddesinde sicile itimat başlıklı 39.maddesindeki düzenlemelerle sağlanmak istenen fayda söz konusu dava ile verilecek karara kadar geçen sürede kanundaki karşılığını bulamayacağını, huzurdaki davanın her ne kadar basit yargılama usulüne tabi olduğunu ve sürenin kısa olacağı düşünülse de davalı ... Sicil Müdürlüğünün aynı genelgeye dayalı ve aynı gerekçe ile verdiği bir başka ret kararında İstanbul 7. ATM.'nin 2019/423 Esas - 2019/701 Karar numaralı 01/11/2019 tarihli ilamının kesinleşmediği gerekçesiyle tescil ve ilanı yapmadığını, "kesinleşmiş mahkeme kararı eklenmeden tescil işlemi yapılamaz" gerekçesine dayanması ise tedbir taleplerinin haklılığını, kanun koyucu tarafından öngörülen yargılama usulündeki hızlı karar vererek ticari hayatı ve işleyişi devam amacına aykırı olarak TTK hükümlerine tabi bir şirket için önemi görmezden gelindiğini,davalı yargı kararlarına uymamakta görevini kötüye kullanmak pahasına ısrarcı olduğunu, açıklanan işbu sebeple şirkete ait T.C.Bakırköy ...

Noterliğince 06/04/2023 tarih ve ... yevmiye sayı ile onaylı 31/03/2023 tarih, ... sayılı Sermaye Artışı kararının tescil ve ilanına, tescil hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, belediyelerin genel karar organı, belediye meclisi olduğu gibi, dava konusu olayla da ilgisi bulunan belediyelerin şirket kurması ya da ortak olması ile belediyelerin borçlanmasına ilişkin özel düzenlemelerde de, ayrıca belediye meclisinin görevli kılındığını, konuya ilişkin T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı düzenlemesinde de bu husus vurgulanarak, belediye tarafından kurulan şirketler adına hareket edecek gerçek kişinin, belediye meclisi tarafından belirlenmesi gerektiği talimatlandırıldığını, ihtiyati tedbir müessesi, telafisi güç durumlarda ve gerçekleşmiş hukuki durumların bir süre sonuç doğurmaması amaçlı olarak öngörüldüğünü, dava konusu olayda ancak kesinleşmiş mahkeme kararı ile mümkün olan bir kararın tedbire konu edilmesi, adeta tedbir verilen dosyada karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi sonucunu doğuracağını, tedbirin bizatihi kendisinin geri dönülmez sonuçlar doğuracağını ileri sürerek ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece, 6100 sayılı yasanın 389 ve devam maddeleri gereğince, tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu, bu bağlamda dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, davacının haklılık durumunun tespiti yargılamayı gerektirmekte olup, davanın esasını çözer ve davacının davanın sonunda ulaşacağı menfaati davanın başında temin edecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı şirket temsilcisi, şirket faaliyetlerinin devamlılığının sağlanabilmesi adına şirketin nakdi sermaye artışına gitmesi mecburiyeti olduğunu, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile müvekkili şirketin genel kurul kararının, nihai kararın kesinleşmesine kadar tedbiren geçici olarak tescil ve ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı şirketin olağanüstü genel kurul kararının tescili başvurusu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından 06.04.2023 tarihli yazı ile "tek pay sahibi adına genel kurula katılan kişinin yetkilendirildiğine ilişkin Meclis Kararı ibraz edilmesi gerektiği" bildirilerek red edilmiştir. Öncelikle; çözümü gereken husus geçici tescil talebinin reddi halinde ihtiyati tedbir kararı verilip verilmeyeceği noktasındadır. Tescil talebinin reddi nedeniyle; sicil kararına itiraz davası açılmış olup uyuşmazlık yargıya intikal etmiştir. 6102 sayılı TTKnun 32/f.4’te, "Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil edilir.

Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır." denilmiştir. Ancak geçici tescil talebinin ancak sicil müdürlüğünden talep edilebileceği ve geçici tescil talebinin kabul edilmesi halinde ise, üç ay içinde geçici tescil nedenine ilişkin dava açılması gerektiği açıkça düzenlenmiştir. Davalı sicilin tescil işlemlerini itiraz üzerine inceleyerek doğru işlemin yapılmasına karar verilmesine karar verebilen yargı merciinin geçici tescil talebi hususunda karar verme yetkisi olmadığı düşünülemez. Asıl uyuşmazlığa bakan mahkemenin uyuşmazlık konusu kesin olarak çözümleninceye kadar, sicile geçici tescil hususunda sicile takdir hakkı vermeyen bir dil ile yazılan TTK 32/4.madde hükmüne göre geçici tescil işleminin davalı sicil tarafından yapılmasına karar verilmesi cümlesinde geçici hukuki himaye kapsamında ihtiyati tedbir yolu ile geçici tescile karar verebilmesine engel bulunmamaktadır.

(Emsal nitelikte Yargıtay 11 HD nin 2014/16686 Esas, 2015/1927 Karar sayılı 16.2.2015 tarihli emsal ilamı) Emsal Yargıtay kararı gereği Dairemizce de mevcut uygulamamızdan dönülmesi gereği doğmuştur. Kaldı ki yargılama sonucunda verilecek kararın neticesine göre geçici tescil edilen kayıt sicil tarafından resen silineceği öngörüldüğüne göre hüküm sonucu elde eder şekilde ihtiyati tedbir kararı verildiği de kabul edilemeyecektir. Açıklanan nedenlerle, kesin tescil ve geçici tescilin, 6102 sayılı TTK’nda ayrı ayrı düzenlenmiş olsa da; her iki müessesenin hukuki sonuçlarının aynı olduğunun kabul edilemeyeceği, uyuşmazlık mahkeme kararı ile sonuçlanıncaya kadar, karar sonucunda ortadan kalkacak bir geçici tescilin ihtiyati tedbirin şartlarını taşıdığı, geçici hukuki koruma kararının koruyucu ve önleyici amacına uyduğu, geçici tescilin hüküm ile ortadan kalkacağı gözetildiğinde hüküm sonucunun elde edilmesi olarak kabul edilemeyeceği gözetildiğinde talebinde haklılığı konusunda yaklaşık ispatı sağlayan ,davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun kabulüne, ara kararın kaldırılmasına, yeniden ara karar verilerek, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/271 Esas sayılı 05/05/2023 tarihli ara kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"Davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; davacı şirketin 31/03/2023 tarih, 2023/01 sayılı olağanüstü genel kurul kararının geçici olarak ticaret siciline tescil ve ilanı için HMK 389 vd. maddeleri uyarınca İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE,Somut durum itibariyle teminat alınmasına yer olmadığına, Kararın infazına yönelik işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, HMK 393(1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtiyati tedbir talep eden davacı şirkete bildirilmesine, Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

12/07/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/64404 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.