Bonoda yetki şartının geçerliliği için düzenleyenin tacir olması şartı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2034

KARAR NO 2023/1566

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/05/2023 (Ek Karar)

NUMARASI 2023/60 D.İş - 2023/67 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/10/2023

İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ek kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, 30/01/2022 düzenleme tarihli, 31.03.2022 vadeli, 4.000-USD bedelli senet aslını ibraz ederek alacağını alabilmesi için borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini istemiştir,

D.İŞ KARAR

Mahkemece, istemin niteliğine göre, dilekçeye ekli olarak sunulan nitelikleri belirtilen bono kapsamına göre, ihtiyati haciz için aranan İİK'nin 257. maddesindeki yasal şartların gerçekleştiği gerekçesiyle talebin kabulüne,75.800-TL alacağın alınabilmesini sağlamak için borçluların borca yetecek miktardaki menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, alacağın %15 oranında teminat alınmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... vekili, müvekkili ve babası ...'ün borçlu olarak yer aldığı 30.01.2022 düzenleme tarihli, 31.03.2022 vade tarihli, 4.000-USD bedelli senet kapsamında müvekkili aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiğini, karar üzerine senet alacaklısı ... tarafından Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibini başlattığını, icra takibine konu ödeme emri müvekkiline 03.04.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, .bu tebliğ ile beraber ihtiyati haciz kararı da öğrendiğini, bu kapsamda İİK m.265/1 doğrultusunda Mahkemenizin yetkisine ve ihtiyati haczin dayandığı sebeplere itiraz etme zaruretinin doğduğunu, senet incelendiğinde diğer borçlunun adres kısmında Körfez/Kocaeli yazdığı;müvekkilinin yerleşim yerinin de Körfez/Kocaeli olduğunu, bu kapsamda yetkili mahkemenin Kocaeli Mahkemeleri olduğunu, yetkisiz verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, İİK m.258'e göre ihtiyati haciz kararı, m.50'de yazılı yetkili Mahkeme tarafından verilebilececğ, İİK m.50 atfıyla HMK'nin yetki kuralları gereği kambiyo alacaklarında yetkili mahkeme; borçlunun yerleşim yeri, bonoda öngörülen ödeme yeri, bonoda ödeme yeri gösterilmemişse bononun düzenleme yeri olduğu,bonodan kaynaklanan borç aranılacak borç olup,keşidecinin yerleşim yeri Körfez/Kocaeli olduğu, ödeme ve düzenleme yeri bulunmadığı, borçlu ve kefilin tacir olmadığı anlaşılmakla yetki şartının geçersiz olduğu bu hali ile Kocaeli Mahkemeleri yetkili olmakla itiraz eden yönünden itirazın kabulü ile ... yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, ihtiyati haciz talep edilen kambiyo senedi üzerinde Bakırköy mahkemelerinin yetkili olduğunun yazıldığı, taraflar arasında yapılan bu yetki anlaşması geçerli olduğunu, mahkeme borçlu ve kefilin tacir olmadığı gerekçesi ile karar vermişse de borçlu ya da kefilin tacir olup olmadığı hususunda herhangi bir araştırma yapmadığını,aksi kanaatte dahi borçlu yada kefilin tacir olup olmadığı hususunun ilgili ticaret odası ve ticari sicil kayıtlarından sorulması gerektiğini ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmıştır. İİK'nin 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak, mahkemenin yetkisine ileri sürülebilecektir. İİK'nin 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belgeler bono olup mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK'nin 17. maddesine göre, bono düzenleyenin tacir olması şartı aranmaktadır. Talep dayanağı bono incelendiğinde, ihtiyati haciz talep edenin lehtar, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçluların keşideci ve avalist olduğu, bono üzerinde ihtilaf halinde Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair kayıt bulunduğu,ödeme ve düzenleme yerinin bulunmadığı belirlenmektedir. Ancak düzenleme yerinin senette gösterilmemesi halinde; TTK 777/4 maddesi uyarınca düzenleyenin adının yanında yazılı olan yer, düzenleme yeri sayılır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, borçluların tacir sıfatı olduğuna dair alacaklı tarafça bir kayıt sunulmadığı, senette bulunan yetki şartının geçersiz olduğu, bonoya dayalı alacak aranılacak olduğu, ancak düzenleme yeri itibariyle Kocaeli Mahkemelerinin yetkili olduğu, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkili olmadığı anlaşılmakla yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ek kararda isabetsizlik olmadığından alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 89,95-TL harcın alacaklıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Alacaklı tarafından yapılan istinaf yargı giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/10/2023