Muaccel para alacağının yaklaşık ispatı ile ihtiyati haciz koşullarının oluşması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/11

KARAR NO 2025/724

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/11/2024 (Ara Karar)

NUMARASI 2024/448 Esas

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Haciz

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 05/11/2024 tarihli ara kararın ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile karşı yan davalının "..." "..." isimli ilaçların tedariki için karşı yan ile tedarik sözleşmesi yaptığını, karşı yanın teslimat tarihleri geçmesine rağmen cüzi miktarda teslimat yaptığını, bedelini ödediği ürünleri teslim etmediği gibi ,aldığı bedeli de iade etmediğini ileri sürerek; davalıya fazla ödenen 317.021-USD alacak için davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibi ne yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalı şirketin banka hesaplarına taşınır ve taşınmaz tüm malvarlıklarına, alacakları üzerine alacak miktarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili sunduğu 04/11/2024 tarihli dilekçesi ile; müvekkili şirketin uğrayabileceği muhtemel hak kayıplarının önüne geçmek adına, davalı şirketin süresinde sunulmayan cevap ve ikinci cevap dilekçelerinde beyanları kabul etmediklerini, ayrıca taraflarınca ihtiyati haciz taleplerinin reddine yönelik ara kararın istinaf edildiği ve istinaf incelemesinde de taleplerinin reddedilmiş ise de, müvekkili şirketin çıkarlarını ve haklı alacağını korumak adına yeniden ihtiyati haciz taleplerini ileri sürdüklerini, İİK'nun 257. ve 258. maddeleri gereğince davalı yanın mal varlıklarına ve banka hesaplarına ihtiyati haciz uygulanmasının gerektiğini,davalı şirket'e ait banka hesapları başta olmak üzere, tüm taşınır ve taşınmazlarına, davalı şirketin hak ve alacaklarına ihtiyati haciz kararı uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili diğer ihracat evrakları ile beraber ... Kapsül kanser ilacının ihracatı için malları İstanbul Havaalanı IGA Gümrük müdürlüğüne 19.12.2023 tarihinde teslim ettiği,gümrük müdürlüğü tarafından ihracat izin belgesinin sahte olduğu gerekçesi ile malların ihracatı yapılmadığı, müvekkili hakkında soruşturma başlatıldığı, ihracat izin belgesi ile ilgili yapılan soruşturma Gaziosmanpaşa CBS 2024/5770 Soruşturma numaralı dosyasında devam ettiği, müvekkili tarafından ihracat izin evraklarını alan ilgili şirket ve yetkilisi hakkında Bakırköy C Başsavcılığı nezdinde şikayetçi olmuş olup, soruşturma dosyası Bakırköy C Başsavcılığının 2024/19179 Esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, müvekkili barkotlu izin belgesinin "sahte" olduğunu bilebilecek durumda olmadığı gibi kendisi de söz konusu sürecin mağduru konumunda olduğunu ,ilgili şirketin dolandırıcılık ve özel evrakta sahtecilik niteliğindeki eylemleri müvekkilin sorumluluğunu ortadan kaldıracak nitelikte olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

ARA KARAR

Mahkemece; ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin 04/11/2024 tarihli dilekçesinde; ihtiyati haciz talebinin muaccel bir alacak için borçlunun mal kaçırdığından bahisle ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, ihtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesi ve ekinde sunduğu deliller incelendiğinde, alacaklı şirketin, borçluya ilaç alım bedeli olarak para gönderdiğini, borçlunun taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak ilaç teslimini yapmadığından bahisle avans olarak gönderilen para alacağı için ihtiyati haciz talep ettiğini, talep eden vekili ihtiyati haciz istemini dekontlara ve sözleşmeye dayandırmış ise de, söz konusu sözleşme uyarınca borçlunun edimini yerine getirmediği ve alacaklının para borcunun doğduğunu yaklaşık ispat seviyesinde ispat edemediğini, ihtiyati haciz talep eden tarafından sunulan belgeler ihtiyati haciz sebeplerinin varlığı hakkında mahkemede kanaat uyandırmaya yeterli görülmediğinden ihtiyati haciz talebinin İİK’nın 257/I hükmündeki hukukî sebep açısından reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili; davalı şirketin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, akabinde sözleşmeler müvekkili tarafından feshedildiğini, davalı şirketten yapılan ödemelerin iadesi talep edildiğini, müvekkilinin hak kaybına uğramaması amacıyla davalının malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulması gerektiğini, yaklaşık ispat hususuna ilişkin olarak dava dilekçesinin ekinde sunulan belgeler ve Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hakimliği 2024/65 D.iş sayılı dosyası müvekkili şirketin sözleşmesel ilişki kapsamında alacağını temin edemediğinin göstergesi olduğunu, davalının sözleşme ilişkisi çerçevesinde taahhüt ettiği ilaçları teslime yükümlü olduğunu, sunulan faturalar;

sözleşme ilişkisi çerçevesinde müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirerek ödeme yaptığını, davalı şirket tarafından imzalanan taahhütname; sözleşme uyarınca teslim etmesi gerekli tarihte hala teslimatı gerçekleştirmediğini, celbi istenen Gaziosmanpaşa 1. Suih Ceza Hakimliği 2024/65 D.iş dosyası; ilaçlara yetkililer tarafından Sağlık Bakanlığından alınan izinlerin sahte olduğu gerekçesiyle el konulduğunu, böylelikle davalının edimlerini yerine getirmediği ispatlar nitelikte olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin iadesi gerekli para borcunun mevcut olduğu yaklaşık olarak ispat edildiğini, bu nedenlerle müvekkili şirketin telafisi imkânsız zarara uğramaması adına, verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararının kaldırılmasını, talebin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, davalı tarafından tedarik edilecek ilaçlar nedeniyle davalıya gönderilen avans karşılığı mal teslim edilmediğinden iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda; davacı vekili tarafından satın alma sözleşmesi, dekontlar ibraz edilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. Davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte talep ettiği ihtiyati haciz isteminin reddine ilişkin ara karar Dairemizin 2022/1382 esas, 1313 karar sayılı, 23.9.2024 tarihli ilamı ile istinaf incelemesi yapılmış"İhtiyati haciz talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmıştır. Davacının sunduğu delillere karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.

İcra takibine itirazda sebep gösterilmemesi halinde de davalı açılacak davada verilecek cevap ile birlikte delillerini ve savunmalarını sunulabilecektir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır." denilerek, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Gelinen aşamada davacı vekili ihtiyati haciz talebini yinelemiş, mahkemece yine yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin süresinde olmadığını beyan ettiği davalı vekili cevap dilekçesini dosyaya sunmuş, satışı kararlaştırılan ilaçların gümrükte yaşanan problem nedeniyle el koyma işlemi uygulandığını, ilaçların ihracat izin belgesinin sahte olduğu gerekçesiyle soruşturma açıldığını beyan etmiştir. Davalı tarafın beyanına göre de; satım bedeli karşılığında ilaçların ihracatı yapılamamıştır.Bu halde davacının muaccel alacağının varlığı hususunda kanaat verici delilin sunulan dekontlar, satım sözleşmesi kapsamında sunulduğunun kabulü gerekir. Muaccel para alacağının varlığı konusunda yaklaşık ispatın sağlanmadığına ilişkin ara kararı dosya kapsamına uygun olmamıştır. Bu halde 317.021,45 USD asıl alacağın teminatsız olduğunun kabulü ile ihtiyati haciz kararı verilmek gerekirken dosyaya sunulan belge ve beyanlara aykırı şekilde istemin yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle istinaf nedeni yerinde bulunan ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, yeniden verilen karar ile asıl borçlu ve asıl borçluya garanti verenler bakımından ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne fazla istemin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/11/2024 Tarih, 2024/448 Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati haciz talebinin kabulüne; 317.021,45-USD (32.2635 kurdan 10.228.221,55-TL) alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 1.534.233,23‬-TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında İİK.'nın 257/1 maddesi gereğince borçlu davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İİK'nın koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, İhtiyati haciz kararının Bakırköy ...

İcra Müdürlüğü .. esas sayılı dosyasında icra edilmesine, İİK'nın 261. maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, Teminatın tamamlanması ve ihtiyati hacze dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, Dairemiz kararının ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine,"Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde İhtiyati haciz talep eden davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/05/2025