Kat ihtarının asıl borçluya tebliğ edilememesi halinde müteselsil kefile ihtiyati haciz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/867 E. 2025/990 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Genel kredi sözleşmesine dayalı alacakta, hesabın kat edilmesiyle alacak muaccel hale gelir; kat ihtarının asıl borçluya tebliğ edilememesi bu muacceliyeti ortadan kaldırmaz, sadece temerrüdün (ve temerrüt faizinin) başlangıcını etkiler. Muacceliyet ile temerrüt ayrı hukuki olgulardır. Bu durumda TBK 586/1 uyarınca müteselsil kefile başvuru için aranan 'ihtarın sonuçsuz kalması' koşulu, ihtarın asıl borçluya tebliğ edilememiş olması halinde de gerçekleşmiş sayılır; aksi kabul, ihtarın hiç tebliğ edilememesi halinde alacaklının kefile hiçbir zaman başvuramaması sonucunu doğurur ki bu kabul edilemez.
Ele alınan sorunlar
Kat ihtarının asıl borçluya tebliğ edilememesinin muacceliyete etkisi → kabul
Gerekçe: Alacaklı banka tarafından asıl borçlu şirkete kullandırılan kredi hesabının kat edildiği ve kat ihtarının tebliğe çıkarıldığı, ancak asıl borçluya çıkartılan ihtarın tebliğ edilemeden iade edildiği anlaşılmaktadır. Hesabın kat edilmesiyle alacak muaccel (istenebilir) hale gelir; bu husus yargı uygulamasında yerleşik kabul edilmiştir. Kat ihtarının tebliğ edilip edilmemesine göre farklı sonuçlar doğsa da, ihtarın tebliğinin önemi borçlunun mütemerrit sayılması ve buna bağlı olarak temerrüt faizi işletilmesi bakımındandır; tebliğ edilmemesi halinde temerrüt tarihine kadar akdi faiz işlemeye devam eder. Alacağın muaccel olması ile temerrüt farklı olgulardır; ihtarnamede verilen süre sadece temerrüdü, bir başka deyişle temerrüt faizinin işlemeye başlamasını sağlar; kat ihtarı ile verilen süre gerçekleşen muacceliyeti ortadan kaldırmaz. Aksinin kabulü halinde, kat ihtarının asıl borçluya hiç tebliğ edilememesi durumunda alacaklının hiçbir zaman takip başlatamayacağı sonucuna varılır ki bu kabul edilemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Müteselsil kefiller aleyhine ihtiyati haciz talebinde TBK 586 uyarınca ihtarın sonuçsuz kalması koşulu → kabul
İddia: Alacaklı vekili, asıl borçluya yollanan ihtarnamenin sonuçsuz kalmış olmasının kefiller yönünden de ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli olduğunu, ilk derece mahkemesinin bu hususu gözetmeden kefiller yönünden ihtiyati haciz talebini reddettiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Müteselsil kefil olan borçluya alacaklının müracaat edebilmesi için TBK 586/1 uyarınca gerekli olan 'ihtarın sonuçsuz kalması' koşulunun gerçekleşmiş sayılması gerekir; asıl borçlunun sözleşme adresine yapılan ihtarın tebliğ edilememesi de bu koşulun sonuçsuz kaldığı anlamına gelir. Muacceliyet ile temerrüdün farklı olgular olduğu, ihtarnamede verilen sürenin sadece temerrüdü sağladığı, muacceliyeti ortadan kaldırmadığı gözetildiğinde, müteselsil kefil ... bakımından 2.000.000-TL, ... bakımından 4.788.269,42-TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Kat ihtarının asıl borçluya tebliğ edilememesi halinde bile alacağın muaccel olduğunun ve müteselsil kefile karşı TBK 586/1 uyarınca ihtarın sonuçsuz kaldığı koşulunun gerçekleştiğinin kabul edilmesi yönünden; muacceliyet ile temerrüdün ayrı olgular olduğu vurgusu bakımından bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- İhtiyati haciz kararı, İİK'nın 261. maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde kendiliğinden kalkmış sayılır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ hesabın kat edilmesi↗ muacceliyet↗ temerrüt↗ müteselsil kefalet↗ kat ihtarı↗ tebliğ edilememe↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/867
KARAR NO 2025/990
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/05/2025
NUMARASI 2025/933 D.İş 2025/956 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İhtiyati haciz talebinin kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Alacaklı vekili; asıl borçluya kullandırılan kredilerin ödenmediğini, alınan ipotek limiti düşülerek asıl borçlu ... Ltd. Şti.(VKN:...) için 1.627.380-TL limit ile sınırlı olarak ve kefillerden ... için 2.000.000-TL, diğer kefil ... için 4.788.269,42-TL miktar üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesince; Davacı banka, borçluya ve kefillere Beşiktaş ... Noterliği'nin 07/04/2025 tarih ve ... yev numaralı kat ihtarını düzenleyerek tebliğe çıkarmış ise de asıl borçlu şirkete çıkartılan tebligatın iade olduğu, tebligata konu adresin sözleşme adresi olmayıp ticaret sicil gazetesinde yer alan adres olduğu, alacaklı tarafından borçlunun sözleşme adresine çıkarılan tebligat herhangi bir nedenle tebliğ edilememiş olsa bile İİK 68/b maddesi gereğince, sözleşme adresine çıkarılan tebligat borçlu adresine ulaştığı tarihte tebliğ edilmiş sayılacağı, ancak bunun için borçlunun sözleşmedeki adresine tebligat çıkartılması gerektiği, somut olay yönünden asıl borçluya yapılan ihtarın iade olduğu, TBK'nın 586.
maddesine göre asıl borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehni paraya çevrilmeden kefil aleyhine takip yapılması mümkün değilse de borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması halinde kefil aleyhine de takip yapılabileceğini, TBK'nın 586/1. maddesi uyarınca, müteselsil kefil olan borçluya alacaklının müracaat edebilmesi için gerekli olan "ihtarın sonuçsuz kalması" koşulunun gerçekleşmesi gerektiğini, hesabın kat edilmesiyle birlikte banka alacağı muaccel hale gelmekle birlikte müteselsil kefille müracaat için ihtarın hükümsüz kalması koşulunun da gerçekleşmesi gerektiğini, açıklanan sebeplerle, hesabın kat edilmesi nedeniyle alacak muaccel hale geldiğinden borçlu ... Ltd. Şti. yönünden ihtiyati haciz talebinin 4.788.269,42-TL alacak için kabulüne, TBK'nın 586.
maddesi uyarınca ihtarın sonuçsuz kalması şartı gerçekleşmediğinden müteselsil kefiller hakkında başvuru koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla kefiller ... ve ... yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Alacaklı banka vekili; asıl borçluya sözleşme kapsamında ihtarname yollanması ve onun sonuçsuz kalması dahi yeterli iken, gönderilen ihtarname de asıl borçlu ve kefillere zaten 3 gün süre verildiği ve bu süre geçtikten çok sonra ihtiyati hacze başvurulduğunu, buradan bile anlaşılacağı üzere zaten asıl borçluya yapılan başvuru sonuçsuz kalmışken kefiller yönünden de ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, Yerel Mahkemenin verdiği bu kararın hukuki bir temelinin bulunmadığını, asıl borçlu ... İhr. Ltd. Şti.'nin kefilleri ... için 2.000.000-TL, diğer kefil ... için 4.788.269,42-TL miktar üzerinden alacağı karşılayacak miktardaki menkul ve gayrımenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep genel kredi sözleşmesine dayalı alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.Kat ihtarı asıl borçlu şirketin ... Mah. ... Sitesi Yolu SK. ... Blok No: ... İç Kapı No: ... Beşiktaş/İstanbul adresine tebliğe çıkmış olup, yapılamadan iade edilmiştir. Müteselsil kefil ... ye bizzat tebliğ edildiği, diğer müteselsil kefile ise tebliğ yapılamadığı anlaşılmaktadır. Genel kredi sözleşmesinde şirketin adresi kaşe olarak aynı adres yazılı olup başka bir adres bulunmamaktadır. Ayrıca tebliğ adresine ait ticaret sicil gazetesi de talep dilekçesi ile birlikte sunulmuştur. İhtiyati haciz talebinde bulunabilmek için muaccel bir alacağın varlığı gereklidir. Alacaklı banka; tarafından asıl borçlu şirkete kullandırılan kredi hesabının kat edildiği, kat ihtarlarının tebliğe çıktığı asıl borçluya çıkartılan kat ihtarının tebliğ edilemeden iade edildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda hesabın kat edildiği belirlendiğinden muaccel (istenebilir) olduğunun kabulü gerekir. Yargı uygulamasında bu husus yerleşik kabul edilmiştir. Kat ihtarı düzenlenmesi ile istenebilir hale gelen alacak nedeniyle, kat ihtarının tebliğ edilip edilmemesine göre farklı sonuçlar doğar. Kat ihtarının asıl borçluya tebliği veya tebliğ edilmiş sayılması (asıl borçlu için dikkate alınması gereken İİK'nın 68/b maddesine göre) müteselsil kefile başvuru koşullarını da belirleyecektir. Ancak, kat ihtarının tebliğinin, borçlunun mütemerrit sayılması için önemi vardır. Ancak borçlu mütemerrit sayılırsa temerrüt faizi işletilecek, aksi halde temerrüt tarihine kadar akdi faiz işlemeye devam edecektir.
Hesabın katı ile birlikte; kredi kullanımı durdurulsa da; sözleşmede kararlaştırıldığı üzere akdi faiz işlemeye devam edecektir. Müteselsil kefil ...'ın kefalet limiti 2 Milyon-TL ,...'nin 10 Milyon -TL olduğu asıl borçlunun sözleşme adresine yapılan ihtarın sonuçsuz kaldığı, talep gibi müteselsil kefil ... bakımından 2.000.000-TL, ... bakımından 4.788.269,42-TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesi gerkirken reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; alacağın muaccel olması ile temerrüdün farklı olgular olduğu, Yargıtay kararları arasında az sayıda farklı yönde kararlar bulunsa da; tüm yargı kararları dikkate alındığında farklı yöndeki kararların genel kabulden ayrılınmasını gerektirmediği gözetilmelidir.
İhtarnamede verilen sürenin sadece temerrüdü bir başka deyişle temerrüt faizinin işlemeye başlamasını sağladığı; kat ihtarı ile verilen sürenin gerçekleşen muacceliyeti ortadan kaldırmadığı , aksinin kabulü halinde, kat ihtarının asıl borçluya ve müteselsil kefile hiç tebliğ edilememesi halinde alacaklının hiç takip başlatılamayacağı sonucuna varılacağı gözetildiğinde alacaklı vekilinin karara yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmuş müteselsil kefiller hakkında ihtiyati haciz kararının reddine ilişkin kararın kaldırılarak, müteselsil kefil borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/05/2025 Tarih, 2025/933 D.İş esas 2025/956 D.iş Karar sayılı kararının ihtiyati haciz talebinin borçlular ... ve ... yönünden reddine ilişkin kısmının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; asıl borçlu şirket hakkında verilen ihtiyati haciz kararına ilave olarak "İhtiyati haciz talebinin kabulüne; borçlu ... yönünden 2.000.000-TL, ... yönünden 4.788.269,42-TL alacak yönünden alacağın İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçlular ... ve ...'nin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, Alınan teminat yeterli olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, İhtiyati haciz kararının İİK'nın 261.
maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;"Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından ödenen 30-TL yargı giderinin karşı yan borçlulardan müteselsilen alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya ödenmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 7.500-TL vekalet ücretinin (hakkında ihtiyati haciz kararı kesinleşen borçlu ... Ltd. Şti.'nden tahsilde tekerrür olmamak üzere) borçlulardan müteselsilen alınarak alacaklıya ödenmesine, İhtiyati hacze dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine," İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Alacaklı tarafından yapılan 255-TL istinaf yargı giderinin borçlulardan müteselsilen alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
18/06/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/6088 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi