İhtiyati haczin süresinde infaz edilmemesi nedeniyle kendiliğinden kalkması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1668 E. 2023/1647 K. · · İlk derece: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren İİK 261. maddesinde öngörülen 10 günlük süre içinde infazının istenmediği ispatlanamıyorsa (infaz talebine ilişkin delil ibraz edilmemişse), ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar. Bu süre kararın tebliğinden değil verilmesinden itibaren işlemeye başlar. Bu durumda ortada itiraza konu edilebilecek bir ihtiyati haciz kararı kalmadığından, itirazın esastan reddine değil, konusuz kalan itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz kararının İİK 261 uyarınca süresinde infaz edilmemesi nedeniyle kendiliğinden kalkıp kalkmadığı → kabul
İddia: İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili, alacaklının İİK 261. maddesine uygun olarak kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararın infazını talep etmediğini, bu nedenle ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalktığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 261. maddesine göre alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecburdur; aksi halde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar. Bu 10 günlük süre, kararın tebliği ile değil, verilmesi ile başlar. Somut olayda ihtiyati haciz kararı 06/03/2023 tarihinde verilmiş olup, borçlular vekilinin açık itirazına rağmen alacaklı tarafça kararın infazının istendiğine ilişkin delil ibraz edilmemiştir; dolayısıyla kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infazı talep edilmediğinden ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkmıştır. Bu durumda esasen itiraza konu olacak bir ihtiyati haciz kararı bulunmamaktadır; ilk derece mahkemesince hükümsüz kalan ihtiyati haciz kararına yönelik itirazla ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, itirazın reddine karar verilmesi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Hükümsüz kalan ihtiyati haciz kararına yapılan itiraz hakkında karar verilmesine yer olup olmadığı → kabul
Gerekçe: İhtiyati haciz kararı hükümsüz kaldığından, bu karara yönelik itiraz da konusuz kalmıştır; itiraz hakkında esasa ilişkin bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İİK 261. maddesindeki 10 günlük infaz süresinin, ihtiyati haciz kararının tebliğinden değil verilmesinden itibaren başladığı ve bu sürede infazın istenmediğinin ispatlanamaması halinde kararın kendiliğinden kalkacağı yönündeki tespit, benzer ihtiyati haciz uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- İİK 261. maddesi uyarınca alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır; bu süre içinde infaz istenmezse ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar. Süre, kararın tebliğinden değil verilmesinden itibaren işlemeye başlar.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ infaz süresi↗ kendiliğinden kalkma↗ karar verilmesine yer olmadığına↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1668
KARAR NO 2023/1647
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/06/2023 (Ek Karar)
NUMARASI 2023/71D.İş - 2023/82 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/10/2023
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 06/03/2023 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Talep eden vekili; müvekkili tarafından karşı taraf borçlular aleyhine açılan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/190 Esas, 2022/1005 Karar sayılı sorumluluk davasında 10.041.957,50-TL asıl alacağa, 197.890,45-TL yargılama giderine, 338.419,57-TL vekalet ücretine hükmedildiğini, ilama dayalı olan bu alacağın hak kaybı yaşanmaksızın tahsil edilebilmesi için ihtiyati haciz talebinde bulunma zorunluluğunun doğduğunu, talebinin dayanağının mahkeme ilamı olduğunu belirterek ilama dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
ARA KARAR
Mahkemece, İstanbul 15. ATM'nin 2021/190 Esas 2022/1005 Karar sayılı ilamı ile davacı tarafından açılan davada davacının hissedarı bulunduğu ... A.Ş.'nin 8.782.153,58-TL zarara uğradığı ve TTK 553 vd. maddeleri gereği bu zararın davalılardan tahsili ile zarara uğrayan ... A.Ş.'ye ödenmesine karar verildiği gerekçesiyle 8.782.153,58 TL'lik eda hükmü içeren karar gereği bu miktar ile 197.890,45-TL'lik yargılama gideri ve 338.419,57-TL vekalet ücreti için teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesine, davacı ... yönünden kararın eda hükmü içermediği, tespit mahiyetinde olduğu gerekçesiyle 1.259.803,92-TL yönünden %15 teminat yatırılması halinde adı geçen borçluların malları ile hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili; İstanbul 15. ATM'nin 2021/190 E. 2022/1005 K. sayılı ilamı esas alınarak ihtiyati haciz kararı verildiğini, ihtiyati haciz talep edenin İİK 261.maddesine uygun olarak kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararın infazını talep etmediğini, ihtiyati haciz kararına dayanak ilama konu tutulan eda hükmünün, üçüncü bir kişi olan ... A.Ş.lehine kurulduğunu, talep sahibi ...'ın İİK 257. maddesinde tanımlandığı üzere para borcunun alacaklısı olmadığını, bu nedenle ihtiyati haciz talep etmekte hukuki yararının bulunmadığını, ihtiyati haciz kararına konu ilamın ... lehine bir tespit içermekte ise de, bir eda hükmü içermediğini, şu halde olayda yasa hükmünde tanımlanan vadesi gelmiş bir para borcu olmadığını, müvekkillerinin ihtiyati haciz talep edenin %46 oranında hissedarı olduğu ...
A.Ş.'nin ve %1,46 hissedarı olduğu ... A.Ş.'nin yönetim kurulu üyeleri ve hissedarları olduklarını, her iki şirketin her yıl toplam 60-80 Milyon TL üzerinde kar elde ettiğini, bu denli yüksek karlar sağlayan şirketlerin yöneticisi olan müvekkillerinin bir anda mallarını kaçıracağını ya da yurt dışına kaçacağını iddia etmenin hayatın olağan akışına aykırı olmanın ötesinde açıkça kötüniyetli olduğunu belirterek itirazlarının kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; ihtiyati haciz kararının süresinde icraya konulmamış olmasının icra mahkemelerinde şikayet olarak incelenebilecek bir husus olup ihtiyati hacze itiraz yargılamasında nazara alınamayacağı, İstanbul 15. ATM'nin 22.12.2022 tarih, 2021/190 E. ve 2022/1005 K. sayılı kararındaki alacaklı lehine yapılan borç tespitinin muaccel bir alacağın var olduğuna dair kuvvetli delil niteliğinde olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili; İstanbul 15. ATM'nin 2021/190 E., 2022/1005 K. sayılı ilamı esas alınarak ihtiyati haciz kararı verildiğini, talep sahibi ...'ın İİK 257. maddesinde tanımlandığı üzere para borcunun alacaklısı olmadığını, bu nedenle ihtiyati haciz talep etmekte hukuki yararının bulunmadığını, ihtiyati haciz kararına konu ilamın ... lehine bir tespit içermekte ise de, bir eda hükmü içermediğini, şu halde olayda yasa hükmünde tanımlanan vadesi gelmiş bir para borcu olmadığını, müvekkillerinin ihtiyati haciz talep edenin %46 oranında hissedarı olduğu ... A.Ş.'nin ve %1,46 hissedarı olduğu ... A.Ş.'nin yönetim kurulu üyeleri ve hissedarları olduklarını, her iki şirketin her yıl toplam 60-80 Milyon TL üzerinde kar elde ettiğini, bu denli yüksek karlar sağlayan şirketlerin yöneticisi olan müvekkillerinin mallarını kaçıracağını ya da yurt dışına kaçacağını iddia etmenin kötüniyetli olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep İİK 265 md ne dayalı ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İİK'nın 265. md. gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı, huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati hacze hangi sebeplerle, hangi sürelerde itiraz edilebileceği, mahkemece itiraz üzerine ne suretle inceleme yapılacağı, İİK 265/4 md.'de, ihtiyati hacze itiraz üzerine mahkemenin iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebileceği veya kaldırabileceği, şu kadar ki, iki tarafın gelmemesi halinde dahi evrak üzerinde inceleme yaparak karar vereceği hususu hükme bağlanmıştır.
İİK 265/3. maddesinde "mahkemenin gösterilen sebeplere hasren inceleme yaparak itirazı kabul veya reddedeceği" belirtilmiş olup ileri sürülmeyen bir itiraz sebebine dayalı olarak ihtiyati haczin kaldırılması mümkün değildir. Diğer taraftan İİK 261. maddesine göre alacaklı ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecbur olduğu, aksi halde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkacağı düzenlenmiştir. Bahsi geçen hükümde ihtiyati haciz kararının infazı için öngörülen 10 günlük sürenin ihtiyati haciz kararının tebliği ile değil kararın verilmesi ile başlayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir.
Somut olayda ihtiyati haciz kararı 06/03/2023 tarihinde verilmiş olup, borçlular vekilinin açık itirazına rağmen alacaklı tarafça ihtiyati haciz kararının infazının istendiğine ilişkin bir delil ibraz edilmediği, dolayısıyla kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün için infazının talep edilmediği için ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalktığı anlaşılmaktadır. Bu durumda esasen itiraza konu olacak bir ihtiyati haciz kararı bulunmadığı anlaşılmakla; İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümsüz kalan ihtiyati haciz kararı ile ilgili olarak yapılan itirazla ilgili bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken itirazın reddine karar verilmesi doğru olmadığından, itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasına;
ihtiyati haciz hükümsüz kalmakla itiraz hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2023 Tarih 2023/71 D.İş - 2023/82 Karar sayılı ek kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati haciz hükümsüz kaldığından konusu kalmayan itiraz hakkında bir KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA," İtiraz edenler tarafından yapılan 172-TL yargı giderinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak itiraz edenlere ödenmesine, " İstinaf yoluna başvuran borçlular tarafından yatırılan 179,90- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
26/10/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/60733 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi