6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Müteselsil kefile ipotek paraya çevrilmeden haciz yoluyla takip yapılabilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/636 E. 2025/722 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

Alacaklıya verilen ipoteğin asıl borçlunun borcunun teminatını oluşturduğu ve müteselsil kefilin kefalet borcunun rehinle teminat altına alınmadığı hallerde, TBK 586/1 uyarınca alacaklı rehni paraya çevirmeden doğrudan müteselsil kefile karşı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin takip ile kefile yönelik ilamsız takip aynı alacağa dayansa da mükerrer takip sayılmaz. Ayrıca kefile gönderilen kat ihtarının tebliğinde usule aykırılık bulunması, kefilin temerrüdünü ve alacağın muacceliyetini etkilemez.

Ele alınan sorunlar

Müteselsil kefile rehin paraya çevrilmeden başvurulup başvurulamayacağı → ret

İddia: Borçlu vekili, alacaklı bankaya taraflar arasındaki kredi ilişkisi nedeniyle taşınmazların ipotek edildiğini, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ayrı bir icra takibi başlatıldığını, bu nedenle işbu talebin mükerrer olduğunu ve ipoteğe bağlı alacaklar paraya çevrilmeden aynı alacağa dayalı başka bir takip yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: TBK 586/1 uyarınca kefil müteselsil kefil sıfatıyla yükümlülük altına girmişse, alacaklı borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir; bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması yeterlidir. İİK 45/1 rehinle temin edilmiş alacağın borçlusu için rehnin öncelikle paraya çevrilmesi zorunluluğunu düzenlemekte olup, bu hüküm alacağı bizzat teminat altına alınan borçluya ilişkindir. Somut olayda alacaklı bankaya verilen ipoteklerin dava dışı asıl borçlu şirketin borçlarının teminatını teşkil ettiği, davalı müteselsil kefilin kefalet borcunun ise rehinle teminat altında olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda TBK 586/1 gereği rehin paraya çevrilmeden müteselsil kefile başvurulabileceğinden ve alacaklı banka tarafından hesap kat edilerek alacak muaccel hale geldiğinden, müteselsil kefile başvuru koşullarının bulunmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Ayrıca ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin takip ile ilamsız takip müteselsil kefil bakımından mükerrer sayılmayacağından bu yöndeki istinaf nedeni de yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Mahkemenin yetkisine itiraz → ret

İddia: Borçlu vekili, müvekkilinin adresinin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri yetki alanında kaldığını ileri sürerek mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir.

Gerekçe: Taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığı, ayrıca alacaklı bankanın merkez adresinin ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yargı alanında bulunduğu, yetki sözleşmesinde kanunen yetkili mahkemelerin yetkisinin de saklı tutulduğu anlaşıldığından, borçlu vekilinin mahkemenin yetkisine itirazı yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kat ihtarının usulüne uygun tebliğ edilmediği itirazı → ret

İddia: Borçlu vekili, e-tebligat kullanıcısı olan müvekkiline hesap kat ihtarının usulüne uygun tebliğ edilmediğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Müteselsil kefile kat ihtarı usulen tebliğ edilmese dahi bu eksiklik, kefilin temerrüdünü etkileyip alacağın muacceliyetine bir etkisi bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Müteselsil kefile karşı, kendi kefalet borcu rehinle teminat altına alınmamışsa, asıl borçluya ait teminatın (ipoteğin) paraya çevrilmesi beklenmeden doğrudan ihtiyati haciz yoluyla takip yapılabileceğine ve bunun mükerrer takip oluşturmayacağına ilişkin tespiti nedeniyle bölgesel ikna edici emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Genel kredi sözleşmesinde yer alan yetki şartıyla birlikte alacaklı bankanın merkez adresinin de ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yargı alanında bulunması ve yetki sözleşmesinde kanunen yetkili mahkemelerin yetkisinin saklı tutulmuş olması halinde, davalının ikametgahı başka bir yer olsa da bu mahkeme yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz müteselsil kefalet rehnin paraya çevrilmesi hesabın kat edilmesi muacceliyet yetki sözleşmesi mükerrer takip

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1İİK 265İİK 45/1 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 586/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/636

KARAR NO 2025/722

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/03/2025 (Ek Karar)

NUMARASI 2025/293 D.İş - 2025/301 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz isteyen alacaklı banka vekili; müvekkili bankanın Şirinevler şubesi müşterisi ... San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine ... ve ...’un müteselsil kefaletleriyle krediler kullandırıldığını, kredilerin geri dönüşünün gerçekleşmemesi nedeniyle, hesabın kat edildiğini ve borcun ödenmesi gerektiği hususlarını içerir Gebze ... Noterliği’nin 25.09.2024 tarih ve ... yevmiye no’lu hesap kat ihtarının borçlulara tebliğ edilmesine rağmen borcun ödenmediğinden karşı yan borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece; alacak rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1 maddesi uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılmakla İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile, 10.322.326,08-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; müvekkilinin adresinin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri yetki alanında kaldığını, müvekkilinin e tebligat kullanıcısı olup, ihtiyati haciz talebinde bulunan banka tarafından kat ihtarının usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğini,borcun muaccel olmadığını,alacaklı bankaya taraflar arasındaki kredi ilişkisi nedeniyle bazı taşınmazların ipotek edildiğini, davacı banka tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini,işbu talebin mükerrer nitelikte olduğunu, ipoteğe bağlı alacaklar paraya çevrilmeden aynı alacağa dayalı olarak başka bir takip yapılmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; alacağın genel kredi sözleşmeleri gereğince kullandırılan krediya ilişkin para borcu olduğunu, alacaklı bankanın merkez adresinin “... Mah. ... Cad. No:... Beşiktaş ”mahkemenin yargı çevresinde olduğu dayanak genel kredi sözleşmesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı, tesis edilen ipoteğin asıl kredi borçlusundan olan alacakların teminatını teşkil ettiği, ipoteğin müteselsil kefillerin borçlarının teminatı olmadığı, alacağın kefiller açısından rehinle teminat altına alınmamış olması halinde rehin ve kefaletin ayrı ayrı müesseseler olması nedeniyle tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla alacaklının alacağının tahsilini teminen her bir teminat için ayrı ayrı takip yapma yetkisinin mevcut olduğunu, gönderilen ihtarnamelerin ...’un hem ev adresine hem de iş yeri adresine aynı tarihte ve usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, ihtiyati haczin sebebine dayalı itirazların da yerinde olmadığını,ileri sürülen diğer itiraz sebeplerinin esas yargılamanın konusunu oluşturduğunu ve İİK'nın 265.maddesindeki sebeplerden herhangi birini teşkil etmediğinden ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı yan borçlu vekili; müvekkilinin adresi Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetki alanında kaldığını, e-tebligat kullanıcısı olup, ihtiyati haciz talebinde bulunan banka tarafından kat ihtarnamesi usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğini, ihtiyati haciz talebinde bulunan bankaya taraflar arasındaki kredi ilişkisi nedeniyle taşınmazlar ipotek edildiğini, davacı banka ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile takibe geçtiği, satışa başladığını, işbu talep mükerrer nitelikte olduğunu, ipoteğe bağlı alacaklar paraya çevrilmeden aynı alacağa dayalı olarak başka bir takip yapılması da usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İİK'nın 265. Maddesi hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı;

huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmıştır. TBK'nun 586/1. maddesinde; '' Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifade ile yükümlülük altına girmeyi kabul etmiş ise alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir '' şeklinde düzenlenmiştir.

İİK’nun 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.” hükmünü içermektedir. Alacaklı bankaya verilen ipoteklerin; dava dışı asıl borçlu Dessen Makine şirketinin borçların teminatını teşkil ettiği, davalı müteselsil kefilin kefalet borcunun teminat altında olmadığı anlaşılmaktadır. TBK 586/1 maddesi gereği rehin paraya çevrilmeden müteselsil kefile başvurulabileceği, alacaklı banka tarafından hesabın kat edildiği, alacağın muaccel hale geldiği anlaşılmakla davalılar vekilinin müteselsil kefile başvuru koşulları bulunmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Genel kredi sözleşmesinde İstanbul mahkemeleri yetkili kılındığı gibi alacaklı bankanın merkez adresinin ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yargı alanında bulunduğu ,yetki sözleşmesinde kanunen yetkili mahkemelerin de yetkisinin saklı tutulduğu anlaşıldığından karşı yan borçlu vekilinin mahkemenin yetkisine itirazı yerinde değildir. Müteselsil kefile kat ihtarı usulen tebliğ edilmese dahi bu eksiklik müteselsil kefilin temerrüdünü etkileyip alacağın muacceliyetine etkisi olmadığı gibi, ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin takip ile ilamsız takip müteselsil kefil bakımından mükerrer sayılmayacağından itiraz eden vekilinin istinaf nedenleri yerinde bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle; itiraz eden müteselsil kefil borçlu yönünden alacağın rehinle teminat altına alınmadığı, alınan teminatın yeterli olduğu anlaşılmakla, ihtiyati hacze itiraz eden karşı yan borçlu vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İtiraz eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, alacaklı tarafından yapılan 240-TL yargı giderinin itiraz edenden alınarak alacaklıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/05/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/5898 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.