Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2019/1965 E. 2020/418 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hmk 222↗ ticari defter incelemesi↗ yenileme↗ marka hakkına tecavüz↗ maddi ve manevi tazminat↗ ticari defter↗ taşıyan↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ ilan↗ cy/cy kaydı↗ haksız rekabet↗ iltibas↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 195716 sayılı Paşabahçe + Şekil ibareli markanın 11,21 ve 34.sınıflarda 28.07.1998 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle davacı adına tescil edildiği, süresinde yenilendiği gibi özel/01478 sayısı ile tanınmış marka statüsünde olduğu tespit edilmiş ve dosyaya sunulan 06.05.2015 tarihli ve 0300 nolu fişten dava dışı Mevlana unlu Mamülleri San ve Tic.Ltd.Şti'nden alındığı anlaşılan Doğuş Zen kuşlu çay bardakları ile görsellerin incelendiğinde ambalajlarının üzerinde kuş cenneti çay bardağı yazılı olduğu, bardaklar arasındaki ambalaj bölümünde Paşabahçe markasının logo kısmının içerisine aynı yazı karakteri ile “...” yazılmış olduğu gibi Doğuş Cam markası ile satışa sunulan çay bardaklarının ambalajının üst bölümünde "Paşabahçe sade ürünü kullanılmıştır" İbaresinin bulunduğu, dolayısıyla davacı yanca piyasada satılan çay bardağı ürünlerinin ambalaj bilgileri bu ürünleri tüketen ortalama düzeydeki tüketicilerin söz konusu ürünlerin Paşabahçe markasını taşıdığı yada Paşabahçe markası ile bağlantılı olduğu düşüncesi oluşturduğu, davacı markası ile davalı ürünlerinin karıştırılabileceği, iltibas oluşabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davacının tescilli Paşabahçe ibareli markasının davalının ürün ambalajında kullanmak sureti ile markaya tecavüzde ve haksız rekabette bulunulduğunun tespitine, men ve ref'ine, davalıda Paşabahçe markasının kullanıldığı kuş cenneti markası adı altında sunulan çay bardağı mevcut ise toplatılmasına, takdiren 3.000,00 TL maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faiziyle davacıya ödenmesine fazla talebin reddine, karar kesinleştiğinde ilanına karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince, dosyaya sunulan ürün ambalaj fotoğraflarından; ambalajın üzerinde Doğuş Cam logo ve ibaresi, "www.doguscam.com" web adresi, barkod ve en altta "Paşabahçe Sade ürünleri kullanılmıştır" ifadesinin ve ambalajın yan tarafında iki adet "..." logosunun bulunduğu tespit edilmişse de; ürünün satış fişinden ürünün davalı tarafından satılmadığı, davalının adresinde ele geçirilmediği, dava dışı üçüncü bir şahıs tarafından satıldığı, "ürünün hangi kişi yada firmadan alındığı" ile barkod numarasının kime ait olduğunun araştırıldığı, yazılan müzekkereler bila tebliğ iade edildiği ve ticaret odasının cevabi yazısında barkod numarasının kaydının bulunmadığının bildirildiği, davacının sunduğu ürün ve ürün ambalajının davalıya ait olduğu ve markanın davalı tarafça kullanıldığı ispatlanamadığı, ürünün davalıya aidiyetinin saptanamadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet sebepleriyle maddi manevi tazminat istemine ilişkin dir. Mahkemece, marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğu tespit edilen tescil konusu ürünlerin davalıya aidiyetinin ve onun tarafından piyasaya sürüldüğünün ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tarafın delil olarak dayanması ve mahkemece de re'sen karar verilebilecek olması nedeniyle Mahkemece, HMK’nın 222. maddesi uyarınca; davalı tarafından ticari defterlerinin incelemesine karar verilerek mevcut satış fişine göre davaya konu taklit marka ürünlerin satıcısı olan Mevlana Unlu Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı Dost Cam ve Hediyelik Eşya-EROL BAYDAŞ şirketi arasında ilgili yıllara sari herhangi bir mal alım-satım ilişkisi bulunup bulunmadığının tespiti ile böyle bir ticari ilişkinin varlığı halinde taklit markaları taşıyan malların davalı şirket tarafından üretildiği kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddi yönünde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Haksız rekabetin tespiti, men'i ve tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/6241 E. 2023/1138 K.
Ortak:maddi ve manevi tazminat · ilan · haksız rekabet · iltibas
İncelediğiniz kararda… göre; 195716 sayılı Paşabahçe + Şekil ibareli markanın 11,21 ve 34.sınıflarda 28.07.1998 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle davacı adına tescil edildiği, süresinde «yenilendiği» gibi özel/01478 sayısı ile tanınmış marka statüsünde olduğu tespit edilmiş ve dosyaya sunulan 06.05.2015 tarihli ve 0300 nolu fişten dava dışı Mevlana unlu Mamülleri San ve Tic.Ltd.Şti'nden alındığı anlaşılan Doğuş Zen kuşlu çay bardakları ile görsellerin incelendiğinde ambalajlarının üzerinde kuş cenneti çay bardağı yazılı olduğu, bardaklar arasındaki ambalaj bölümünde Paşabahçe markasının logo kısmının içerisine aynı yazı karakteri ile “...” yazılmış olduğu gibi Doğuş Cam markası ile satışa sunulan çay bardaklarının ambalajının üst bölümünde "Paşabahçe sade ürünü kullanılmıştır" İbaresinin bulunduğu, dolayısıyla davacı yanca piyasada satılan çay bardağı ürünlerinin ambalaj bilgileri bu ürünleri tüketen ortalama düzeydeki tüketicilerin söz konusu ürünlerin Paşabahçe markasını taşıdığı yada Paşabahçe markası ile bağlantılı olduğu düşüncesi oluşturduğu, davacı markası ile davalı ürünlerinin karıştırılabileceği, «iltibas» oluşabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davacının tescilli Paşabahçe ibareli markasının davalının ürün ambalajında kullanmak sureti ile markaya tecavüzde ve «haksız rekabette» bulunulduğunun tespitine, men ve ref'ine, davalıda Paşabahçe markasının kullanıldığı kuş cenneti markası adı altında sunulan çay bardağı mevcut ise toplatılmasına, takdiren 3.000,00 TL maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faiziyle davacıya ödenmesine fazla talebin reddine, karar kesinleştiğinde «ilanına» karar verilmiştir.
Dava, «marka hakkına tecavüz» ve «haksız rekabet» sebepleriyle «maddi manevi tazminat» istemine ilişkin dir.
Benzer bu kararda… arta uygun olduğu halde kullanım amacı aynı olduğu halde, farklı tasarımlarda pek çok farklı cam bardak olduğu ve yasal unsurlarını taşıması kaydıyla bu bardakların «iltibasa» karşı korunduklarını, mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda DIN EN ve TSE standartlarına göre bardak ebatlarının ne olması gerektiğine dair hiç bir tespite yer verilmediğini, bilirkişi raporunda dayanaksız değerlendirmelerden bir diğeri dava konusu bardaklar arasındaki çap, derinlik ve taban kısımlarında farklılıklar bulunduğu yönündeki asılsız iddialar olduğunu, bilirkişilerce iki ürün arasındaki cam bardak ebatlarının ölçülerinde fark var iddiası sadece ve sadece bir milimetre civarında olduğu, eş söyleyişse, bilirkişi bir milimetrik bardak ağzı genişlik farkını ayır edicilik için yeterli gördüklerini, bilirkişilerin kabul ettiği değerlendirme doğrultusunda tüketiciler her iki bardak arasındaki bir milimetrik farkı görüp, ürünlerin birbirinden farklı olduklarını bir milimetrik fark sayesinde ayırt etmeleri gerektiğini, eğer milimetrik fark «ayırt edicilik» için yeterli ise, o halde sormak lazımdır ki anılan iki ürünün iltibas yaratıcı benzer olması için ebat ölçü farkının kaç milimetre olması gerektiğinin cevaplanması gerektiğini, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca huzurdaki davaya konu çay bardakları gibi ayniyet derecesinde benzerlik durumunda «haksız rekabet» hüküm ve sonuçlarının doğacağını kabul edildiğini, (Yargıtay 11.
… et raporunda, ürünler arasında farklılıklar gözlemlendiği, bu nedenle 6102 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin birinci fıkrasının a bendinin 4 nolu hükmüne uygun bir «haksız rekabet» eyleminin olmadığı sonucuna varıldığı, rapora itiraz ederek yeni bir heyetten yeni bir rapor alınmasını talep etmelerine rağmen mahkemece aynı heyetten ek rapor alındığını, davacıya ait "Zen Çay Bardağı" tasarımının yenilik unsurunu içerdiğini ve Kasım 2007'den bu yana piyasaya sunulduğunu, anonim çay bardaklarından çok farklı olduğunu, davalının eyleminin haksız rekabet oluşturduğu ve davanın konusunun haksız rekabet olduğunu, davalının ürünü olan "Glass4You Teaglasses" ın müvekkili şirkete ait "Zen" isimli çay bardağına «iltibas» yaratıcı derecede benzeyip benzemediği yönünden yapılan teknik incelemelerin yapılan objektif değerlendirmeler sonucu alınması gerektiğini, bilirkişi raporlarının …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ait Zen Çay Bardağı tasarımının davalının birebir aynısını üretip sattığı iddiasına dayanan «haksız rekabetin» tespiti, men'i ve «maddi-manevi tazminat» istemine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:istinaf incelemesi · dürüstlük kuralı · ayırt edicilik · dava sebebi
Benzer bu kararda… tasarımının TPMK nezdinde tescil edilmiş bir endüstriyel tasarıma dayandırmadığından hareketle, uyuşmazlığa 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) «haksız rekabete» ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiğini, ancak, davalı ... davacının ürünleri arasında yapılan karşılaştırma sonucunda, cam bardaklarda hem cam teknoloji kalitesi, hem ambalaj kalitesi ve ölçülendirmeleri açısından farklılıklar gözlemlendiğini, cam bardakların nihai kullanıcı açısından standartlara uygun, fakat farklı kalite ve görüntüde olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle de davalı bakımından «dürüstlük kuralına» aykırı bir davranış ya da ticari bir uygulamanın bulunmadığını, 6102 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin birinci fıkrasının a bendinin 4 nolu hükmüne uygun bir haks …
… arta uygun olduğu halde kullanım amacı aynı olduğu halde, farklı tasarımlarda pek çok farklı cam bardak olduğu ve yasal unsurlarını taşıması kaydıyla bu bardakların «iltibasa» karşı korunduklarını, mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda DIN EN ve TSE standartlarına göre bardak ebatlarının ne olması gerektiğine dair hiç bir tespite yer verilmediğini, bilirkişi raporunda dayanaksız değerlendirmelerden bir diğeri dava konusu bardaklar arasındaki çap, derinlik ve taban kısımlarında farklılıklar bulunduğu yönündeki asılsız iddialar olduğunu, bilirkişilerce iki ürün arasındaki cam bardak ebatlarının ölçülerinde fark var iddiası sadece ve sadece bir milimetre civarında olduğu, eş söyleyişse, bilirkişi bir milimetrik bardak ağzı genişlik farkını ayır edicilik için yeterli gördüklerini, bilirkişilerin kabul ettiği değerlendirme doğrultusunda tüketiciler her iki bardak arasındaki bir milimetrik farkı görüp, ürünlerin birbirinden farklı olduklarını bir milimetrik fark sayesinde ayırt etmeleri gerektiğini, eğer milimetrik fark «ayırt edicilik» için yeterli ise, o halde sormak lazımdır ki anılan iki ürünün iltibas yaratıcı benzer olması için ebat ölçü farkının kaç milimetre olması gerektiğinin cevaplanması gerektiğini, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca huzurdaki davaya konu çay bardakları gibi ayniyet derecesinde benzerlik durumunda «haksız rekabet» hüküm ve sonuçlarının doğacağını kabul edildiğini, (Yargıtay 11.
24.06.2004 T.) Dolayısıyla dava konusu ürünlerin ortalama bir tüketici tarafından karıştırılması olağan hatta beklenen bir durum olduğunu, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca tasarımlar arasında kıyaslamanın tasarım uzmanı bilirkişiler tarafından yapılması gerektiğinin belirtildiği ve aksi durum bozma «sebebi» kabul edildiğini, (Yargıtay 15.
25/02/2015 T:) ileri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının «istinaf incelemesi» sonucunda kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2019/1965 E. , 2020/418 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul(Kapatılan) 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 20/12/2016 tarih ve 2015/124 E. - 2016/260 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 25/02/2019 tarih ve 2017/1644 E. - 2019/374 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin "Paşabahçe" markasının TPMK nezdinde özel/... no ile kayıtlı olduğunu, müvekkilinin rakibi olan bir firma tarafından üretilen ve kendisi tarafından dekorlattırılan ürünlerin içinde yer aldığı ve pencereli tabir edilen ambalaj üzerinde, kırmızı elips içinde beyaz el yazısı ile yazılan markasını aynen kullanmak suretiyle "Paşabahçe sade ürünleri kullanılmıştır" ifadesine yer verildiğini, müvekkilinin marka hakkına tecavüz edildiğini ve haksız rekabette bulunulduğunu, tüketicinin yanıltıldığını iddia ederek, markalarına ilişkin tecavüzün ve haksız rekabetin men'ini, durdurulmasını, müvekkilinin markasını taşıyan ürünlerin satışının durdurulmasını ve toplatılmasını, 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın avans kredi faizi ile birlikte ödenmesini ve kararın ilanını talep etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin uzun yıllardır davacı ile çalıştığını, Paşabahçeden ürün aldığını, aldığı ürünleri ya doğrudan ürünün hiçbir şeyine dokunmadan ya da davacı firmanın ürünleri üzerinde boyama, kaplama gibi değişiklikler yaparak ürünün ambalajından çıkartılarak yeni ambalajda sattığını, müvekkilinin yaptığı ambalajlarda Paşabahçe veya anımsatacak ibare kullanmadığını, kendi logosunu kullandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 195716 sayılı Paşabahçe + Şekil ibareli markanın 11,21 ve 34.sınıflarda 28.07.1998 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle davacı adına tescil edildiği, süresinde yenilendiği gibi özel/01478 sayısı ile tanınmış marka statüsünde olduğu tespit edilmiş ve dosyaya sunulan 06.05.2015 tarihli ve 0300 nolu fişten dava dışı Mevlana unlu Mamülleri San ve Tic.Ltd.Şti'nden alındığı anlaşılan Doğuş Zen kuşlu çay bardakları ile görsellerin incelendiğinde ambalajlarının üzerinde kuş cenneti çay bardağı yazılı olduğu, bardaklar arasındaki ambalaj bölümünde Paşabahçe markasının logo kısmının içerisine aynı yazı karakteri ile “...” yazılmış olduğu gibi Doğuş Cam markası ile satışa sunulan çay bardaklarının ambalajının üst bölümünde "Paşabahçe sade ürünü kullanılmıştır" İbaresinin bulunduğu, dolayısıyla davacı yanca piyasada satılan çay bardağı ürünlerinin ambalaj bilgileri bu ürünleri tüketen ortalama düzeydeki tüketicilerin söz konusu ürünlerin Paşabahçe markasını taşıdığı yada Paşabahçe markası ile bağlantılı olduğu düşüncesi oluşturduğu, davacı markası ile davalı ürünlerinin karıştırılabileceği, iltibas oluşabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile;
davacının tescilli Paşabahçe ibareli markasının davalının ürün ambalajında kullanmak sureti ile markaya tecavüzde ve haksız rekabette bulunulduğunun tespitine, men ve ref'ine, davalıda Paşabahçe markasının kullanıldığı kuş cenneti markası adı altında sunulan çay bardağı mevcut ise toplatılmasına, takdiren 3.000,00 TL maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faiziyle davacıya ödenmesine fazla talebin reddine, karar kesinleştiğinde ilanına karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince, dosyaya sunulan ürün ambalaj fotoğraflarından; ambalajın üzerinde Doğuş Cam logo ve ibaresi, "www.doguscam.com" web adresi, barkod ve en altta "Paşabahçe Sade ürünleri kullanılmıştır" ifadesinin ve ambalajın yan tarafında iki adet "..." logosunun bulunduğu tespit edilmişse de; ürünün satış fişinden ürünün davalı tarafından satılmadığı, davalının adresinde ele geçirilmediği, dava dışı üçüncü bir şahıs tarafından satıldığı, "ürünün hangi kişi yada firmadan alındığı" ile barkod numarasının kime ait olduğunun araştırıldığı, yazılan müzekkereler bila tebliğ iade edildiği ve ticaret odasının cevabi yazısında barkod numarasının kaydının bulunmadığının bildirildiği, davacının sunduğu ürün ve ürün ambalajının davalıya ait olduğu ve markanın davalı tarafça kullanıldığı ispatlanamadığı, ürünün davalıya aidiyetinin saptanamadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet sebepleriyle maddi manevi tazminat istemine ilişkin dir. Mahkemece, marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğu tespit edilen tescil konusu ürünlerin davalıya aidiyetinin ve onun tarafından piyasaya sürüldüğünün ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tarafın delil olarak dayanması ve mahkemece de re'sen karar verilebilecek olması nedeniyle Mahkemece, HMK’nın 222. maddesi uyarınca; davalı tarafından ticari defterlerinin incelemesine karar verilerek mevcut satış fişine göre davaya konu taklit marka ürünlerin satıcısı olan Mevlana Unlu Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı Dost Cam ve Hediyelik Eşya-EROL BAYDAŞ şirketi arasında ilgili yıllara sari herhangi bir mal alım-satım ilişkisi bulunup bulunmadığının tespiti ile böyle bir ticari ilişkinin varlığı halinde taklit markaları taşıyan malların davalı şirket tarafından üretildiği kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddi yönünde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine,
15/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/587433100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz