Işleten sıfatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/8871 E. 2013/23121 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
işleten sıfatı↗ poliçe limiti↗ nakliyat emtia sigortası↗ davanın konusu↗ üçüncü kişi↗ rücu↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı ... şirketinden poliçe limiti dahilinde alacağın bir bölümünün tahsil edildiği, bu suretle davalı ... sigorta şirketi yönünden davanın konusuz kaldığı, davacı ... şirketine sigortalı araca vukuu bulan trafik kazasında hasar veren...plakalı aracın olay tarihinde davalı ... adına kayıtlı olduğu, ancak davalının bu aracını kaza tarihinden önce satılmak üzere otomobil alım satımı işi ile iştigal eden şirkete bıraktığı, satışla ilgili vekaletname verdiği, bu vekaletin verildiği vekil tarafından aracın kaza sırasında sürücüsü olan ve vefat eden ...'e satılarak teslim edildiği,böylece davalı ...'in kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının kalmadığı gerekçesiyle, davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın konusu kalmadığından reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesiyle sigortalı bulunan mal zararının karşılanmasından sonra 6762 Sayılı TTK.nın 1301. maddesi gereği trafik kazasına sebebiyet veren karşı taraf araç işleteni ile zorunlu mali mesuliyet sigortacısı aleyhine açılan rücu davasıdır. Mahkemece, kazaya karışan araç davalı ... adına kayıtlı ise de adı geçen davalının bu aracını kaza tarihinden önce satılmak üzere otomobil alım satımı işi ile iştigal eden şirkete bıraktığı, satışla ilgili vekaletname verdiği, bu vekaletin verildiği vekil tarafından aracın kaza sırasında sürücüsü olan ve vefat eden ...'e satılarak teslim edildiği, böylece davalı ...'in kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20/d bendinde, motorlu araçların satış ve devirlerinin Noterler tarafından yapılacağı öngörülmektedir. Ancak böyle bir satış ve devir işlemi, araç üzerindeki mülkiyet hakkını devre elverişlidir. Bu devrin yöntemince aracın kayıtlı olduğu tescil müdürlüğüne de bildirilmesi gerekmektedir ve anılan yasa maddesinde belirtilen türden resmi bir satış ve devir işlemi yapılmaksızın, yasaya uygun bir araç satışının yapıldığının, dolayısıyla işleten sıfatının devredildiğinin kabulü mümkün değildir. Bu suretle, davalı ...'in sadece üçüncü kişiye satış yapılmasını sağlayan vekalet vermesi davalıyı aracın işleteni olmaktan çıkarmayacağından mahkemece davanın bu gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/8403 E. 2012/15406 K.
Ortak:işleten sıfatı · üçüncü kişi · rücu
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı ... şirketinden «poliçe limiti» dahilinde alacağın bir bölümünün tahsil edildiği, bu suretle davalı ... sigorta şirketi yönünden davanın konusuz kaldığı, davacı ... şirketine sigortalı araca vukuu bulan trafik kazasında «hasar» veren...plakalı aracın olay tarihinde davalı ... adına kayıtlı olduğu, ancak davalının bu aracını kaza tarihinden önce satılmak üzere otomobil alım satımı işi ile iştigal eden şirkete bıraktığı, satışla ilgili vekaletname verdiği, bu vekaletin verildiği vekil tarafından aracın kaza sırasında sürücüsü olan ve vefat eden ...'e satılarak «teslim» edildiği,böylece davalı ...'in kaza tarihi itibariyle «işleten sıfatının» kalmadığı gerekçesiyle, davalı ...Ş. aleyhine açılan «davanın konusu» kalmadığından reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesiyle» sigortalı bulunan mal zararının karşılanmasından sonra 6762 Sayılı TTK.nın 1301. maddesi gereği trafik kazasına sebebiyet veren karşı taraf araç işleteni ile zorunlu mali mesuliyet sigortacısı aleyhine açılan «rücu» davasıdır.
… den şirkete bıraktığı, satışla ilgili vekaletname verdiği, bu vekaletin verildiği vekil tarafından aracın kaza sırasında sürücüsü olan ve vefat eden ...'e satılarak «teslim» edildiği, böylece davalı ...'in kaza tarihi itibariyle «işleten sıfatının» kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, araç sürücüleri ... %50, ...'ın %50 oranında kusurlu bulunduğu, takipte «rücu» edilen tazminat miktarının ve faizin yerinde olduğu, davalı ... her ne kadar kaza tarihinde kazaya karışan aracın maliki olsa da tanık beyanlarından aracın kazadan …
Mahkemece, kazaya karışan ... plakalı aracın maliki davalı ...’in kazadan önce bu aracı haricen sattığı ve «işletenlik sıfatı» kalktığı gerekçesiyle davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş ise de, davalı ...’nin maliki olduğu ... plakalı aracın kazadan önce 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 20/d maddesine uygun olarak noterden yapılan resmi «satım sözleşmesine» dayalı şekilde üçüncü bir kişiye devredilmediği anlaşılmış olup, motorlu araçların anılan Kanun maddesi hükmüne aykırı tüm satış ve devirlerinin «geçersiz» olması karşısında davalının kaza tarihinden önce yaptığı harici satım akdinin araç üzerindeki mülkiyet hakkını ve işleten sıfatını sona erdirdiği kabul edilerek da …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:satım sözleşmesi · geçersizlik
Benzer bu karardaMahkemece, kazaya karışan ... plakalı aracın maliki davalı ...’in kazadan önce bu aracı haricen sattığı ve «işletenlik sıfatı» kalktığı gerekçesiyle davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş ise de, davalı ...’nin maliki olduğu ... plakalı aracın kazadan önce 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 20/d maddesine uygun olarak noterden yapılan resmi «satım sözleşmesine» dayalı şekilde üçüncü bir kişiye devredilmediği anlaşılmış olup, motorlu araçların anılan Kanun maddesi hükmüne aykırı tüm satış ve devirlerinin «geçersiz» olması karşısında davalının kaza tarihinden önce yaptığı harici satım akdinin araç üzerindeki mülkiyet hakkını ve işleten sıfatını sona erdirdiği kabul edilerek da …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/8871 E. , 2013/23121 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/10/2012 tarih ve 2006/452-2012/455 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı olan emtiaların bulunduğu araca davalılardan ...'e ait...plaklı aracın ... sevk ve idaresindeyken 22/04/2005 tarihinde %100 kusurlu olarak çarparak hasar verdiğini, meydana gelen 47.605,00 TL hasar bedelinin 15/06/2005 tarihinde sigortalıya ödendiğini, 6762 Sayılı TTK'nun 1301. maddesi uyarınca ödeme tarihinden itibaren sigortalının haklarına halef olunduğunu, alacağan tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazları üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek, icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili,...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olup azami poliçe teminat limitinin 4.000,00 TL bulunduğunu savunmuştur.
Davalı ...,...plakalı aracını 09/04/2005 tarihinde satın almaları karşılığı Erzurum Opel Erdemir Otomobil San. Tic. Ltd. Şirketi ile anlaştığını, 13/04/2005 günü bu şirketin dışarıdan çalıştığı galerici ... ve...'e vekaletname verdiğini, aracın 22/04/2005 gününden önce kazayı yapan ...'e satılarak teslim edildiğini, sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı ... şirketinden poliçe limiti dahilinde alacağın bir bölümünün tahsil edildiği, bu suretle davalı ... sigorta şirketi yönünden davanın konusuz kaldığı, davacı ... şirketine sigortalı araca vukuu bulan trafik kazasında hasar veren...plakalı aracın olay tarihinde davalı ... adına kayıtlı olduğu, ancak davalının bu aracını kaza tarihinden önce satılmak üzere otomobil alım satımı işi ile iştigal eden şirkete bıraktığı, satışla ilgili vekaletname verdiği, bu vekaletin verildiği vekil tarafından aracın kaza sırasında sürücüsü olan ve vefat eden ...'e satılarak teslim edildiği,böylece davalı ...'in kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının kalmadığı gerekçesiyle, davalı ...Ş.
aleyhine açılan davanın konusu kalmadığından reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesiyle sigortalı bulunan mal zararının karşılanmasından sonra 6762 Sayılı TTK.nın 1301. maddesi gereği trafik kazasına sebebiyet veren karşı taraf araç işleteni ile zorunlu mali mesuliyet sigortacısı aleyhine açılan rücu davasıdır. Mahkemece, kazaya karışan araç davalı ... adına kayıtlı ise de adı geçen davalının bu aracını kaza tarihinden önce satılmak üzere otomobil alım satımı işi ile iştigal eden şirkete bıraktığı, satışla ilgili vekaletname verdiği, bu vekaletin verildiği vekil tarafından aracın kaza sırasında sürücüsü olan ve vefat eden ...'e satılarak teslim edildiği, böylece davalı ...'in kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20/d bendinde, motorlu araçların satış ve devirlerinin Noterler tarafından yapılacağı öngörülmektedir. Ancak böyle bir satış ve devir işlemi, araç üzerindeki mülkiyet hakkını devre elverişlidir. Bu devrin yöntemince aracın kayıtlı olduğu tescil müdürlüğüne de bildirilmesi gerekmektedir ve anılan yasa maddesinde belirtilen türden resmi bir satış ve devir işlemi yapılmaksızın, yasaya uygun bir araç satışının yapıldığının, dolayısıyla işleten sıfatının devredildiğinin kabulü mümkün değildir. Bu suretle, davalı ...'in sadece üçüncü kişiye satış yapılmasını sağlayan vekalet vermesi davalıyı aracın işleteni olmaktan çıkarmayacağından mahkemece davanın bu gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18/12/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/574199300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz