I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Kara taşıması sırasındaki hasarda taşıyıcının TTK sorumluluğu

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/5504 E. 2019/7190 K. ·

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Taşıma

Gerekçe özeti

Deniz ayağı da içeren karma taşımada, deniz taşıması başlamadan yurt içi kara taşıması sırasında araçtaki kusurdan doğan yangınla emtia zayi olmuşsa uyuşmazlığa TTK (kara taşıması) hükümleri uygulanır; taşıyıcı, sorumluluktan kurtaran özel hâlleri (TTK 877, 879) kanıtlayamazsa TTK 875 uyarınca sorumludur. Zararı sigortalısına ödeyen sigortacı TTK 1482 uyarınca aktif husumet ehliyeti kazanır ve TTK 882 sınırı gerçek zararın üzerindeyse tam zarar tazmin edilir.

Ele alınan sorunlar

Karma taşımada deniz ayağı başlamadan gerçekleşen hasarda uygulanacak hükümler ve taşıyıcının sorumluluğu → kabul

İddia: Davacı sigortacı, sigortalısının Fas'a sattığı emtianın taşınması sırasında dorsenin yanması nedeniyle tam ziyaa uğradığını, sigortalısına ödeme yaptığını ve akdi-yasal halef sıfatıyla taşıyıcıdan rücu hakkı bulunduğunu ileri sürmüştür. Davalı taşıyıcı, hasarın eksik/hatalı yükleme veya ihbar edilen şirketten kaynaklandığını ve talebin sınırlı sorumluluğu aştığını savunmuştur.

Gerekçe: Taşımanın bir kısmı deniz taşıması olarak planlanmış olsa da, deniz taşıması başlamadan yurt içi kara taşıması sırasında (araç lastiğinin patlaması sonucu dorsenin yanmasıyla) emtia zayi olduğundan somut olaya TTK hükümleri uygulanır. Araçtaki yangının yükleme ile ilgisi bulunmayıp araçtaki kusur nedeniyle başladığı ve dorsenin tümüyle yandığı sabit olduğundan taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran özel hâller (TTK 879, 877) somut olayda gerçekleşmemiştir; taşıyıcı TTK 875 uyarınca hasardan sorumludur. Davacı sigortacı, zararı sigortalısına ödemekle TTK 1482 uyarınca aktif husumet ehliyeti kazanmıştır; TTK 882 uyarınca hesaplanan üst sınır gerçek zararın çok üzerinde olduğundan tam zarar tazmin edilir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Karma taşımada deniz ayağı başlamadan gerçekleşen hasara TTK kara taşıması hükümlerinin uygulanacağı ve taşıyıcının TTK 875 sorumluluğu ile sigortacının TTK 1482 halefiyeti bakımından emsal değeri taşır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karma taşıma↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ sorumluluktan kurtulma sebepleri↗ halefiyet↗ aktif husumet↗ sorumluluk sınırı↗

Atıf yapılan mevzuat: TTK — TTK 875 TTK 877 TTK 879 TTK 882 TTK 1482

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2018/5504 E. , 2019/7190 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 7.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 02/10/2017 tarih ve 2015/1152 E- 2017/887 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 11/10/2018 tarih ve 2018/208 E- 2018/1223 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; sigortalısı Yapı Kimya Ltd.Şti. ile nakliyat emtia sigorta sözleşmesi imzalanarak sigorta poliçesine bağlandığını, sigortalının Fas'ta mukim dava dışı Bonbino Confort şirketine sattığı sentetik yapıştırıcı emtiasının taşıma işleminin davalı DSV tarafından ifa edildiğini, taşımada kullanılan dorsenin alt ve tekerlek kısımlarının yanması nedeniyle sigortalı emtianın kullanılmaz hale gelerek tam ziyaya uğradığını, sigortalıya 102.499,70 TL sigorta tazminatı ödendiğini, buna bağlı olarak müvekkili sigorta şirketinin akdi ve yasal halef olduğunu, doğan hasardan davalı DSV şirketinin sorumlu olduğunu ileri sürerek, 102.499,70 TL'nin haksız fiil tarihi olan 17.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; taşımanın karayolu ayağının Ankara-Gebze, deniz yolu ayağının ise Gebze-Fas olarak planlandığını ancak Bolu-Kaynaşlı yakınlarında dorsenin çekiciden ayrılarak yandığını, eksik ve hatalı yükleme ya da ambalajlamadan gönderen/sigortalının, kaza ve hasardan ise ihbar edilen SYS Lojistik Şirketi'nin sorumlu olduğunu, müvekkilinin en yüksek özeni gösterdiğini, talebin sınırlı sorumluluğu aştığını, poliçenin geçerliliğinin incelenmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taşımanın bir kısmının deniz taşıması olarak planlandığı ancak deniz taşıması başlamadan Bolu'da araç lastiğinin patlaması sonucunda dorsenin yandığı, davacının hasar bedelini sigortalısına ödediğinden TTK 1482 maddesi gereğince aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, TTK 879 ve 877 maddeleri gereğince davalının nakliyecinin kusurundan sorumlu olduğu, taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran özel hallerin kanıtlanamadığı davalının TTK 875 maddesi gereğince hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 96.844,02TL hasar bedeli ve 6.080,-TL davacının ödediği navlun bedeli olmak üzere toplam 102.499,70 TL'nin3095 sayılı yasanın 2/2.maddesi gereğince ödeme tarihi olan 23.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesince tüm dosya kapsamına göre yapılan istinaf incelemesi sonucunda; henüz deniz taşıması başlamadan yurt içi kara taşıması sırasında emtianın yanarak zayi olduğundan somut olaya TTK hükümlerinin uygulanması gerektiği, araçtaki yangının yükleme ile ilgisi bulunmadığı, yangının araçtaki kusur nedeniyle başladığı ve dorsenin tümüyle yandığı sabit olduğundan davalı taşıyıcının sorumluluktan kurtulma sebeplerinin somut olayda bulunmadığı, davacının meydana gelen zararı sigortalısına ödemekle aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, TTK'nın 882.maddesi gereği hesaplanan üst sınırın gerçek zararın çok üzerinde bulunduğu, ödenen navlun bedeline davalı tarafça cevap dilekçesinde itiraz olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 5.251,31 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 13/11/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/553470000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/208 E. 2018/1223 K.

Karayolu taşımasında yangın hasarında taşıyıcının sorumluluğu

Gerekçe özeti

Karayolu-deniz yolu birleşik taşımada emtia, deniz taşıması ayağı başlamadan önce kara taşıması sırasında zayi olmuşsa uyuşmazlığa TTK hükümleri uygulanır. Taşıyıcı, taşımayı fiilen ifa eden kişinin veya kendi adamlarının fiil ve ihmallerinden kendi fiili gibi sorumludur ve bu kişilerin kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. Taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için hasarın, en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir sebepten kaynaklanması gerekir; aracın kendi kusurundan (örn. lastik/balata arızası) kaynaklanan yangın bu kapsamda değildir. Sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminat, ona halefiyet yoluyla aktif husumet ehliyeti kazandırır. Sınırlı sorumluluk hükümlerine göre hesaplanan üst sınır gerçek zararın üzerindeyse, gerçek zarar esas alınır.

Emsal değeri

Kararın taşıyıcının fiili taşıyıcının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağı ve deniz taşıması başlamadan kara ayağında zayi olan emtiada TTK hükümlerinin uygulanacağı yönündeki tespitleri, benzer multimodal taşıma sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar için bölgesel emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: aktif husumet halefiyet taşıyıcının sorumluluğu fiili taşıyıcı TTK 876 sorumluluktan kurtulma sebepleri sınırlı sorumluluk multimodal taşıma rücuen tazminat

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/208

KARAR NO 2018/1223

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ 02/10/2017 Tarih

NUMARASI 2015/1152 Esas 2017/887 Karar

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/10/2018 (22/10/2018 yazım tarihli )

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sigortalısı ...Kimya ile nakliyat emtea sigorta sözleşmesi imzalanarak sigorta poliçesine bağlandığını, sigortalının dava dışı Bonbino ya sentetik yapıştırıcı emtiası sattığını, taşıma işleminin davalı ... tarafından ifa edildiğini, taşımada kullanılan dorsenin alt ve tekerlek kısımlarının yandığını, buna bağlı olarak sigortalı emtianın yapısının bozulduğu ve kullanılmaz hale gelerek tam ziyaya uğradığını, sigortalıya 102.499,70.TL sigorta tazminatı ödendiğini, buna bağlı olarak davacının akdi ve yasal halef olduğunu, doğan hasardan davalı ... şirketinin sorumlu olduğunu beyan ile 102.499,70- TL'nin haksız fiil tarihi olan 17.09.2015 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ...

şirketinden alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşımanın karayolu ayağının Ankara-Gebze arasında, Gebze-Fas ayağının deniz yolu ile planlandığını, ancak Bolu Kaynaşlı yakınlarında dorsenin çekiciden ayrılarak yandığını, eksik ve hatalı yükleme ve ambalajlamadan gönderen/sigortalının sorumlu olduğunu, diğer yandan bahse konu kaza ve hasardan ihbar edilen ... Lojistik Şirketi'nin sorumlu olduğunu fiili taşıyıcının kasti bir tutumu olduğunu, davalı ...şirketinin en yüksek özeni gösterdiğini, talebin sınırlı sorumluluğu aştığını, poliçenin geçerliliğinin incelenmesi gerektiğini beyan ile davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,taşımanın bir kısmının deniz taşıması olarak planlandığı, ancak Deniz taşıması başlamadan Boluda dorsenin yandığı, davalının tek taşıma sözleşmesi ile birden fazla taşıma yöntemi kullandığı, TTK 902 maddesindeki değişik tür araçlarla taşımanın söz konusu olduğu, yükün deniz taşımacılığı ayağında yük araçtan boşaltılacak olması nedeni ile MOHUK 29/2 ve 6102 S.Y nın uygulanması gerektiği, davacının hasar bedelinin sigortalısına ödediğinden TTK 1482 maddesi gereğince aktif husumet ehliyeti bulunduğu, araçtaki yangının taşıma sırasında araç lastiğinin patlaması sonucunda meydana geldiği, TTK 879 ve 877 maddeleri gereğince davalının nakliyecinin kusurundan sorumlu olduğu, taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran özel hallerin olayda sözkonusu olmadığı, davalının TTK 875 maddesi gereğince hasardan sorumlu olduğu, hasar miktarının bilirkişi hesaplamasına göre 96.844,02 TL olduğu davacının ödediği navlun bedeli olan 6.080- TL'ninde TTK 1481 maddesi gereğince davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabülüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, yüklemenin ... Lider şirketinin imalathanesinde yapıldığını, eksik ve hatalı yükleme ve ambalajın emtianın zarar görmesine neden olduğunu, bilirkişi raporunda bu yönde bir tespit olmadığını, TTK:878,862 maddeleri gereği müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkilinin hasardan sorumlu olduğu kabul edilse bile sorumluluğun sınırlı sorumluluk hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, TTK:882. maddesine göre sorumlu olunacak miktarın taşıma ücretinin 3 katını geçemeceğini, belirterek İlk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacının sigortalısına ait sentetik yapıştırıcı emtiasının merkezi Fasta bulunan...firmasına gönderilmek üzere davalı tarafından deniz taşımasını da kapsayacak şekilde taşınmak üzere anlaşıldığı ,sigortalıya ait imalathaneden ... A.Ş.'ne ait konteynere yüklendiği, taşımanın Pursaklar-Derince ayağında balata sıkışması sonucu lastiklerin yanması neticesinde emtianın tümüyle zayi olduğu, davacı sigorta şirketinin 14.10.2015 tarihli ekspertiz raporuna istinaden sigortalısına hasar bedeli olarak sigorta muafiyeti ve sovtaj indirimi yapılmak suretiyle 23.10.2015 tarihinde 102.499,70-TL ödeme yaptığı sigortalısının haklarına halef olduğu anlaşılmaktadır.

TTK.'nın 876. maddesine göre ziya ,hasar ve gecikme ,taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir sebeblerden meydana gelmişse taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.Davalı tüm özeni gösterdiğini ileri sürerek sorumluluğun fiili taşıyıcıda olduğunu ileri sürmekte ise de ; TTK nun 879.maddesi uyarınca taşıyıcı kendi adamlarının ve taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin fiil ve ihmallerinden kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.Davalı taşıyıcı fiili taşıyıcının sorumlu olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz. Aracın lastiklerinde başlayan yangın neticesi dorse tümüyle yandığından içinde bulunan emtia da yüksek ısıya maruz kalmış ve emtia davalı taşıyıcı sorumluluğunda iken tümüyle zayii olmuştur.

Somut olayda henüz deniz taşıması başlamadan yurt içi kara taşıması sırasında emtia yanarak zayi olduğundan TTK hükümlerinin uygulanması gerektiği,araçtaki yangının yükleme ile ilgisi bulunmadığı ,araçtaki kusurdan yangının başladığı ve dorsenin tümüyle yandığı sabit olduğundan davalı taşıyıcının sorumluluktan kurtulma sebebinin bulunmadığı ,davacı meydana gelen zararı sigortalısına ödemekle aktif husumetinin bulunduğu, TTK 882 gereği hesaplanan üst sınırın gerçek zararın çok üzerinde bulunduğu ve ödenen navlun bedeline davalı tarafça cevap dilekçesinde itiraz olmadığı gözetildiğinde , davalı vekilinin hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde olmadığından başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 7.001,75- TL istinaf karar harcından yatırılan 1.750,44- TL harcın mahsubu ile bakiye 5.251,31- TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 49- TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 11/10/2018