Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/749 E. 2019/6023 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
komisyon sözleşmesi↗ emsal banka uygulaması↗ sözleşme serbestisi↗ komisyon alacağı↗ ticari kredi sözleşmesi↗ erken kapama komisyonu↗ ticari kredi↗ 3095 sayılı kanun↗ hakkaniyet↗ genel kredi sözleşmesi↗ komisyon↗ vade↗ kredi sözleşmesi↗ ibraz↗ hmk 353(1)b-2↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk derece Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın uyguladığı erken kapama komisyonunun fahiş olduğu, % 2'lik erken ödeme oranı kabul edilerek davalı bankanın bu orana göre 76.655 EURO erken kapama komisyonu alacağı bulunduğu, davalı bankanın davacıdan 241.177,12 Euro erken kapama komisyonu aldığı, %2 oranına göre 74.655 düşüldüğünde davacının 166,515,12 Euro davalıya fazla ödenen erken kapama komisyonu alacağının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 166.515,12 Euro’nun 07.06.2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a m. gereğince Devlet bankalarına yabancı parayla açılmış 1 yıl vadeli mevzuat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karara karşı, taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın sözleşmenin 34.9 maddesi düzenlemesi ile iki faiz toplamından hareketle değer tespit etmek suretiyle hem de diğer banka ortalamaları ile yapılan fiziki karşılaştırma neticesinde dava konusu değerin fahiş nitelikte olduğu, bankalar ortalama faizi ile davalı banka sözleşmesel hükümlerine uygun hesaplama yöntemi doğrultusunda tespit edilen 98.214,38 Euro değerinin hakkaniyete uygun olduğu, davacının basiretli davranma yükümlülüğü ve sözleşme serbestliği ilkelerine aykırı olan fazlaya ilişkin taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile HMK’nın 353/1-b2 maddesi gereğince hükmün düzeltilerek davanın kısmen kabulü ile, 142.955,74 Euro’nun 07.06.2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a m. gereğince faziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, ticari kredi sözleşmesinin erken kapatılması nedeniyle erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda emsal banka uygulamaları gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin 34.9. maddesinde, erken kapama ücretinin, mevcut kredinin erken kapanan meblağının, erken kapandığı tarihe kadar tahakkuk etmiş faiz tutarı ile kredinin erken kapandığı tarihte aynı türde, kalan vadeye yeni kredi kullandırılmış olsaydı yeni kredinin vade sonuna kadar işleyecek faiz toplamının, mevcut kredinin kullandırım tarihinden vade sonuna kadar işleyecek faiz tutarından çıkarılması ile bulunacak tutara eşit olduğu hükmü yer almaktadır. Bu durum karşısında, davalı banka tarafından kullandırılan kredinin erken kapatılması halinde alınacak komisyona ilişkin sabit bir oran belirlenmemiş ise de bu komisyonun nasıl hesaplanacağı sözleşmede gösterildiğinden kural olarak bankanın bu hesaplama yöntemine göre erken kapama komisyonu alması mümkündür. Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın kredi sözleşmelerinde açıklanan biçimde hesaplanacak erken kapama komisyonu alabileceğinin kabulü ile taraf iddia ve savunmaları, ibraz edilen kredi sözleşmesi hükümleri gözetilip, gerektiğinde uzman bir bilirkişiden de rapor alınarak davalı bankanın aldığı komisyonun sözleşmeye olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bu nedenle kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/7604 E. 2016/3518 K.
Ortak:ticari kredi sözleşmesi · erken kapama komisyonu · ticari kredi · hakkaniyet · komisyon · vade · kredi sözleşmesi · Alacak
İncelediğiniz kararda1- Dava, «ticari kredi sözleşmesinin» erken kapatılması nedeniyle «erken kapama komisyonu» adı altında tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda «emsal banka uygulamaları» gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın «kredi sözleşmelerinde» açıklanan biçimde hesaplanacak «erken kapama komisyonu» alabileceğinin kabulü ile taraf iddia ve savunmaları, «ibraz» edilen kredi sözleşmesi hükümleri gözetilip, gerektiğinde uzman bir bilirkişiden de rapor alınarak davalı bankanın aldığı «komisyonun sözleşmeye» olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesis …
İlk derece Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın uyguladığı «erken kapama komisyonunun» fahiş olduğu, % 2'lik erken ödeme oranı kabul edilerek davalı bankanın bu orana göre 76.655 EURO erken kapama «komisyonu alacağı» bulunduğu, davalı bankanın davacıdan 241.177,12 Euro erken kapama komisyonu aldığı, %2 oranına göre 74.655 düşüldüğünde davacının 166,515,12 Euro davalıya fazla öd …
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen «ticari kredi sözleşmelerinde», kredinin erken kapatılması halinde bankanın erken kapama ücreti alacağının düzenlendiği, bu hükmün «genel işlem şartı» niteliğinde olmayıp geçerli bulunduğu, ancak söz konusu hükümlerde bir oran belirtilmediğinden bu oranın diğer bankaların uygulamaları gözetilerek tespit edilmesinin gerektiği, diğer bankalardan alınan yazı cevaplarından tüm bankaların uyguladığı sabit bir oranın olmadığının, kredinin türüne, vadesine, maliyet oranlarına göre alınan ücretin değişiklik gösterdiğinin anlaşıldığı, emsal yargı kararlarından davalının %2 oranında bir erken kapama ücretini talep etmesinin iyi niyet ve «hakkaniyet» kurallarına uygun olduğu sonucuna varıldığı, bu oranın üzerinde tahsil edilen miktarın iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 1.306.378,24 EURO' …
2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava, davalı bankadan kullanılan ticari kredilerin erken kapatılması nedeniyle alınan «komisyonun» iadesi istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, taraflar arasındaki «kredi sözleşmesinde», kredinin erken kapatılması halinde hangi oranda komisyon alınacağının düzenlenmediği, bu oranın diğer bankaların uygulamaları gözetilerek tespit edilmesinin gerektiği, emsal yargı kararlarından %2 oranında bir komisyonun «hakkaniyete» uygun görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın «kredi sözleşmesinde» açıklanan biçimde hesaplanacak «erken kapama komisyonu» alabileceğinin kabulü ile davacı tarafça alınan komisyonun fahiş olduğu ileri sürüldüğünden diğer bankaların aynı tür ve vadeli kredilerin erken ödenmesi halinde u …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem şartı
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen «ticari kredi sözleşmelerinde», kredinin erken kapatılması halinde bankanın erken kapama ücreti alacağının düzenlendiği, bu hükmün «genel işlem şartı» niteliğinde olmayıp geçerli bulunduğu, ancak söz konusu hükümlerde bir oran belirtilmediğinden bu oranın diğer bankaların uygulamaları gözetilerek tespit edilmesinin gerektiği, diğer bankalardan alınan yazı cevaplarından tüm bankaların uyguladığı sabit bir oranın olmadığının, kredinin türüne, vadesine, maliyet oranlarına göre alınan ücretin değişiklik gösterdiğinin anlaşıldığı, emsal yargı kararlarından davalının %2 oranında bir erken kapama ücretini talep etmesinin iyi niyet ve «hakkaniyet» kurallarına uygun olduğu sonucuna varıldığı, bu oranın üzerinde tahsil edilen miktarın iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 1.306.378,24 EURO' …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/13671 E. 2016/8108 K.
Ortak:ticari kredi sözleşmesi · erken kapama komisyonu · ticari kredi · hakkaniyet · komisyon · vade · kredi sözleşmesi · ibraz
İncelediğiniz kararda1- Dava, «ticari kredi sözleşmesinin» erken kapatılması nedeniyle «erken kapama komisyonu» adı altında tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda «emsal banka uygulamaları» gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın «kredi sözleşmelerinde» açıklanan biçimde hesaplanacak «erken kapama komisyonu» alabileceğinin kabulü ile taraf iddia ve savunmaları, «ibraz» edilen kredi sözleşmesi hükümleri gözetilip, gerektiğinde uzman bir bilirkişiden de rapor alınarak davalı bankanın aldığı «komisyonun sözleşmeye» olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesis …
İlk derece Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın uyguladığı «erken kapama komisyonunun» fahiş olduğu, % 2'lik erken ödeme oranı kabul edilerek davalı bankanın bu orana göre 76.655 EURO erken kapama «komisyonu alacağı» bulunduğu, davalı bankanın davacıdan 241.177,12 Euro erken kapama komisyonu aldığı, %2 oranına göre 74.655 düşüldüğünde davacının 166,515,12 Euro davalıya fazla öd …
Benzer bu kararda2- Dava; «ticari kredi sözleşmeleri» gereğince erken kapama ücreti olarak tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, emsal yargı kararlarından %2 oranında bir «komisyonun» davalı bankaca alınabileceğinin «hakkaniyete» uygun görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın «kredi sözleşmelerinde» açıklanan biçimde hesaplanacak «erken kapama komisyonu» alabileceğinin kabulü ile davacı tarafça ileri sürülen iddialar ve «ibraz» edilen davalı banka ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. arasında imzalanan kredi sözleşmesi hükümlerinin uyuşmazlığa etkisinin bulunup bulunmadığı da gözetiler …
Dolayısıyla, davalı banka tarafından kullandırılan kredilerin erken kapatılması halinde alınacak «komisyona» ilişkin sabit bir oran belirlenmemiş ise de bu komisyonun nasıl hesaplanacağı sözleşmede gösterildiğinden kural olarak bankanın bu hesaplama yöntemine göre «erken kapama komisyonu» alması mümkündür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/749 E. , 2019/6023 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 01/12/2016 tarih ve 2014/49 E- 2016/620 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine-kısmen kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nce verilen 12/10/2017 tarih ve 2017/411 E- 2017/542 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 01.10.2019 günü hazır bulunan davacı vekili Av. Semra Günçal ile davalı vekili Av. Eren Döner dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ...
tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankadan 09.12.2011 tarihinde vadeli yatırım kredisi kullandığını, 07.06.2013 tarihinde kredi ilişkisini sonlandırmak ve mevcut kredileri defaten kapatmak istediğini, davalı tarafından erken kapatma komisyonu adı altında 241.169,25 Euro talep edildiğini, müvekkilinin itirazlarına rağmen ödeme yapmak zorunda kaldığını ileri sürerek, müvekkilinden haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen şimdilik 20.000 Euro erken kapatma komisyon tutarının faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili tarafından alınan bedelin taraflar arasında akdedilen sözleşme ve mevzuata uygun olup, davacıya iadesi gereken bir mikar bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İlk derece Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın uyguladığı erken kapama komisyonunun fahiş olduğu, % 2'lik erken ödeme oranı kabul edilerek davalı bankanın bu orana göre 76.655 EURO erken kapama komisyonu alacağı bulunduğu, davalı bankanın davacıdan 241.177,12 Euro erken kapama komisyonu aldığı, %2 oranına göre 74.655 düşüldüğünde davacının 166,515,12 Euro davalıya fazla ödenen erken kapama komisyonu alacağının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 166.515,12 Euro’nun 07.06.2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a m. gereğince Devlet bankalarına yabancı parayla açılmış 1 yıl vadeli mevzuat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karara karşı, taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın sözleşmenin 34.9 maddesi düzenlemesi ile iki faiz toplamından hareketle değer tespit etmek suretiyle hem de diğer banka ortalamaları ile yapılan fiziki karşılaştırma neticesinde dava konusu değerin fahiş nitelikte olduğu, bankalar ortalama faizi ile davalı banka sözleşmesel hükümlerine uygun hesaplama yöntemi doğrultusunda tespit edilen 98.214,38 Euro değerinin hakkaniyete uygun olduğu, davacının basiretli davranma yükümlülüğü ve sözleşme serbestliği ilkelerine aykırı olan fazlaya ilişkin taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile HMK’nın 353/1-b2 maddesi gereğince hükmün düzeltilerek davanın kısmen kabulü ile, 142.955,74 Euro’nun 07.06.2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a m.
gereğince faziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, ticari kredi sözleşmesinin erken kapatılması nedeniyle erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda emsal banka uygulamaları gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin 34.9. maddesinde, erken kapama ücretinin, mevcut kredinin erken kapanan meblağının, erken kapandığı tarihe kadar tahakkuk etmiş faiz tutarı ile kredinin erken kapandığı tarihte aynı türde, kalan vadeye yeni kredi kullandırılmış olsaydı yeni kredinin vade sonuna kadar işleyecek faiz toplamının, mevcut kredinin kullandırım tarihinden vade sonuna kadar işleyecek faiz tutarından çıkarılması ile bulunacak tutara eşit olduğu hükmü yer almaktadır.
Bu durum karşısında, davalı banka tarafından kullandırılan kredinin erken kapatılması halinde alınacak komisyona ilişkin sabit bir oran belirlenmemiş ise de bu komisyonun nasıl hesaplanacağı sözleşmede gösterildiğinden kural olarak bankanın bu hesaplama yöntemine göre erken kapama komisyonu alması mümkündür. Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın kredi sözleşmelerinde açıklanan biçimde hesaplanacak erken kapama komisyonu alabileceğinin kabulü ile taraf iddia ve savunmaları, ibraz edilen kredi sözleşmesi hükümleri gözetilip, gerektiğinde uzman bir bilirkişiden de rapor alınarak davalı bankanın aldığı komisyonun sözleşmeye olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bu nedenle kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 01/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/545743000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz