Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/4648 E. 2019/6331 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sahte kimlik↗ talep aşımı↗ imza sirküleri↗ çek karnesi↗ müterafik kusur↗ ciro↗ dolandırıcılık↗ keşideci↗ usulden reddi↗ ıslah↗ çek↗ kusur↗ avans faizi↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu zarara neden olan çeklerin keşidecileri sahte kimlikler ve buna göre düzenlenmiş imza sirküleri ile Kaya Otomotiv Ltd. Şti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan çek hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek dolandırıcılık suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve çek karnesi verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli kesin kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın keşidecileri yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da ciro yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş. Ltd. Şti. ve ortakları hakkında gerekli araştırmaları yaparak çekleri alması gerekirken gerekli araştırma yapmaksızın çekleri almasından dolayı müterafik kusurlu olduğu, tarafların %50'şer kusurlu olduğu, davacı tarafça ıslah isteminde bulunulduğu, ancak bozma ilamı sonrasında ıslah yapılamayacağı, davacının zararının 10.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğu hususunun kesin olduğu, davacının zararının (fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak) dava konusu olan 10.000,00 TL'lik karşılıksız çeke ilişkin olarak davalı banka tarafından tazmini gerektiği gerekçesi ile ıslahla arttırılan kısmın usulden reddine, davanın kabulüne, 10.000,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı TEB vekili temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı TEB A.Ş vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının yerinde değildir.
2- Dava, sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için çek hesabı açan banka hakkında tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, doğan tüm zarar nedeniyle fazlaya dair hakları saklı tutarak şimdilik 10.000.- TL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacının zararı bakımından tarafların eşit oranda kusurlu olduğu, davacının oluşan zararının 10.000.- TL'den fazla olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, mahkemece tarafların eşit oranda kusurlu olduğu tespit edildiğine göre dava dilekçesinde istenen miktarların kabul edilen müterafik kusur oranında paylaştırılması gerekirken, gizli talep aşımı suretiyle 10.000.- TL'nin tahsiline karar verilmesi yerinde olmamış, kararın mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar vermeyi gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/4871 E. 2023/4749 K.
Ortak:imza sirküleri · talep aşımı · sahte kimlik · çek karnesi · müterafik kusur · ciro · dolandırıcılık · keşideci
İncelediğiniz karardaŞti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan «çek» hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek «dolandırıcılık» suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve «çek karnesi» verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli «kesin» kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın «keşidecileri» yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da «ciro» yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.
Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu zarara neden olan çeklerin «keşidecileri» «sahte kimlikler» ve buna göre düzenlenmiş «imza sirküleri» ile Kaya Otomotiv Ltd.
Ancak, mahkemece tarafların eşit oranda kusurlu olduğu tespit edildiğine göre dava dilekçesinde istenen miktarların kabul edilen «müterafik kusur» oranında paylaştırılması gerekirken, gizli «talep aşımı» suretiyle 10.000.- TL'nin tahsiline karar verilmesi yerinde olmamış, kararın mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar vermeyi gerektirmiştir.
Benzer bu karardaŞti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan «çek» hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek «dolandırıcılık» suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve «çek karnesi» verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli «kesin» kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın «keşidecileri» yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da «ciro» yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.
Şti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan «çek» hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek «dolandırıcılık» suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve «çek karnesi» verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli «kesin» kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın «keşidecileri» yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da «ciro» yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.
Mahkemece 17.04.2018 tarih, 2014/1031 E. ve 2018/404 K. sayılı kararı ile dava konusu zarara neden olan çeklerin «keşidecileri» «sahte kimlikler» ve buna göre düzenlenmiş «imza sirküleri» ile Kaya Otomotiv Ltd.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:meşru hamil · hakkaniyet · hamil
Benzer bu kararda… yapmadan girmesi basiretli davranmadığını gösterdiğini, somut olayda ortaya çıkan zararın bizatihi davacı tarafın kendi kusurundan kaynaklandığını, davacı şirketin, «meşru hamili» olduğunu kanıtlayamadığı çekleri sırf davacının dilekçesinde belirtilmesi sebebiyle tazmin talebinde bulunması haksız ve kötü niyetli olduğunu, Mahkeme kararında davacı şirketin sunamadığı çeklerin tamamı eksiksiz olarak tahsil edilecekmişçesine hüküm kurulmuş olmasının «hakkaniyete» aykırı olduğunu belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/6199 E. 2013/21294 K.
Ortak:çek karnesi · çek
İncelediğiniz karardaŞti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan «çek» hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek «dolandırıcılık» suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve «çek karnesi» verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli «kesin» kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın «keşidecileri» yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da «ciro» yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.
2- Dava, sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için «çek» hesabı açan banka hakkında tazminat istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davacı banka tarafından davalıya verilen «çek karnelerinin» dava tarihinden önce davalı tarafından davacı bankaya iade edildiği, çek karnelerinin iadesi davasının konusuz kaldığı gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yargılama gideri · vekalet ücreti · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu kararda… n önce davacı bankaya iade edildiği kabul edildiğine ve bu sebeple de dava tarihi itibariyle davanın açılmasında davacının haksız bulunmasına göre mahkemece yapılan «yargılama giderlerinin» buna göre tayini gerekirken, yerinde bulunmayan yazılı gerekçe ile davalı yararına «vekalet ücretine» hükmedilmemesi doğru olmamış davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davacı banka tarafından davalıya verilen «çek karnelerinin» dava tarihinden önce davalı tarafından davacı bankaya iade edildiği, çek karnelerinin iadesi davasının konusuz kaldığı gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/11827 E. 2012/17662 K.
Ortak:çek karnesi · çek · Alacak
İncelediğiniz karardaŞti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan «çek» hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek «dolandırıcılık» suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve «çek karnesi» verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli «kesin» kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın «keşidecileri» yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da «ciro» yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.
2- Dava, sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için «çek» hesabı açan banka hakkında tazminat istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı Banka'nın sahte belgeler ile kendisine başvuran kişi hakkında yeterli araştırma yapmadan «çek karnesi» verdiği, bu nedenle davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/14828 E. 2011/7724 K.
Ortak:sahte kimlik · çek karnesi · keşideci · çek · kusur
İncelediğiniz karardaŞti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan «çek» hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek «dolandırıcılık» suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve «çek karnesi» verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli «kesin» kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın «keşidecileri» yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da «ciro» yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.
Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu zarara neden olan çeklerin «keşidecileri» «sahte kimlikler» ve buna göre düzenlenmiş «imza sirküleri» ile Kaya Otomotiv Ltd.
2- Dava, sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için «çek» hesabı açan banka hakkında tazminat istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, «keşideci» ...’un yargılandığı ceza davasında çeklerdeki imzanın sanığın el ürünü olmadığı gerekçesiyle beraat kararı verildiği, davalı bankanın ... sahte kimliğini kullanan kişiye hesap açarak «çek karnesi» «teslim» ettiği, yeterli araştırma yapmadan veya bu hususta gerekli özeni göstermeden çek karnesi verdiğinden oluşacak zararı karşılaması gerektiği, davacının müterafik kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, icra dosyasındaki ödemenin kararın «infazı» aşamasında dikkate alınmasına karar verilmiştir.
2) Bankanın, «sahte kimlik» kullanan kişiye hesap açarak «çek karnesi» vermek suretiyle gerekli basiret ve itinayı göstermediğinden birinci derecede ve daha ağır bir biçimde kusurludur.
Ancak, «çek hamili» de ticari ilişkide bulunduğu kişilerin ekonomik durumu ve ödeme kabiliyetini araştırıp sonucuna göre ilişki kurmak, bu suretle özenli davranmak durumundadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek hamili · infaz · hamil · teslim
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, «keşideci» ...’un yargılandığı ceza davasında çeklerdeki imzanın sanığın el ürünü olmadığı gerekçesiyle beraat kararı verildiği, davalı bankanın ... sahte kimliğini kullanan kişiye hesap açarak «çek karnesi» «teslim» ettiği, yeterli araştırma yapmadan veya bu hususta gerekli özeni göstermeden çek karnesi verdiğinden oluşacak zararı karşılaması gerektiği, davacının müterafik kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, icra dosyasındaki ödemenin kararın «infazı» aşamasında dikkate alınmasına karar verilmiştir.
Ancak, «çek hamili» de ticari ilişkide bulunduğu kişilerin ekonomik durumu ve ödeme kabiliyetini araştırıp sonucuna göre ilişki kurmak, bu suretle özenli davranmak durumundadır.
Bu sebeple, «hamil» olayda en azından müterafik kusurlu kabul edilip, tarafların buna göre belirlenecek «kusur» oranları çerçevesinde karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/4648 E. , 2019/6331 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 17.04.2018 tarih ve 2014/1031-2018/404 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı TEB vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile iş ilişkisi içinde olan dava dışı Kaya Otomotiv Ltd. Şti. ve ortakları tarafından düzenlenen çeklerin ciro yoluyla müvekkiline devredildiğini, çek hesabının sahte kişiler adına açılması nedeniyle müvekkili tarafından bedellerinin tahsil edilmesinin mümkün olmadığının anlaşıldığını, davalı bankanın eylemi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, bankanın kusurlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 10.000 TL’nin davalı bankadan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Islah ile 781.087,00 TL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, müvekkili bankanın davacı şirketten alacaklı olduğunu, ancak alacağını LBT Varlık Yönetimi A.Ş’ye devrettiğini, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Temlik alan LBT Varlık Yönetimi A.Ş vekili, müvekkilinin davalı bankanın davacı şirketten olan alacağını temlik aldığını bildirerek, davanın müvekkiline karşı yöneltilmesi gerektiğini bildirmiş, yargılama sırasında verdiği dilekçe ile temlik sözleşmesinin dosyaya sehven sunulduğunu, davaya davalı bankaya karşı devam edilmesinin gerektiğini belirtmiştir.
Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu zarara neden olan çeklerin keşidecileri sahte kimlikler ve buna göre düzenlenmiş imza sirküleri ile Kaya Otomotiv Ltd. Şti.'nin vergi levhasını kullanarak davalı bankadan çek hesabı açtırdıkları, çekleri Kaya Otomotiv Şirketi adına yaptıkları ticari faaliyetlerinde piyasaya sürerek dolandırıcılık suçunu işledikleri, bu hususların ceza davasında belirlendiği, davalı bankanın çek hesabı açarken ve çek karnesi verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli kesin kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiği, somut olayda bankanın keşidecileri yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi vermesinden dolayı kusurlu bulunduğu, davacının da ciro yoluyla devraldığı çekleri ciro eden dava dışı Kaya Otomotiv Tekstil İnş.
Ltd. Şti. ve ortakları hakkında gerekli araştırmaları yaparak çekleri alması gerekirken gerekli araştırma yapmaksızın çekleri almasından dolayı müterafik kusurlu olduğu, tarafların %50'şer kusurlu olduğu, davacı tarafça ıslah isteminde bulunulduğu, ancak bozma ilamı sonrasında ıslah yapılamayacağı, davacının zararının 10.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğu hususunun kesin olduğu, davacının zararının (fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak) dava konusu olan 10.000,00 TL'lik karşılıksız çeke ilişkin olarak davalı banka tarafından tazmini gerektiği gerekçesi ile ıslahla arttırılan kısmın usulden reddine, davanın kabulüne, 10.000,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı TEB vekili temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı TEB A.Ş vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının yerinde değildir.
2- Dava, sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için çek hesabı açan banka hakkında tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, doğan tüm zarar nedeniyle fazlaya dair hakları saklı tutarak şimdilik 10.000.- TL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacının zararı bakımından tarafların eşit oranda kusurlu olduğu, davacının oluşan zararının 10.000.- TL'den fazla olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, mahkemece tarafların eşit oranda kusurlu olduğu tespit edildiğine göre dava dilekçesinde istenen miktarların kabul edilen müterafik kusur oranında paylaştırılması gerekirken, gizli talep aşımı suretiyle 10.000.- TL'nin tahsiline karar verilmesi yerinde olmamış, kararın mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar vermeyi gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıdaki (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı TEB A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı TEB A.Ş bekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalı ...'na iadesine, 09/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/542874400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz