Tazminat

Bu durumda mahkemece, öncelikle davaya konu taşımada ambalajlama ve istifleme hatası olup olmadığı, «hasarın», emtianın uygun ısıdan taşınmamasından mı yoksa yetersiz ambalajlamadan veya hatalı istiflemeden mi kaynaklandığı, hem ısı hasarı hem de ambalajlama ve istifleme hatası varsa emtianın ne kadarının hangi sebepten hasarlandığının tespiti, istiflemenin kimin tarafından yapıldığı hususlarının usulünce araştırılarak, ambalaj ve «istif» hatası varsa ve yükleme gönderen tarafından yapılmış ise, yukarıda açıklanan ilke uyarınca davalı «taşıyıcının» yükün güvenli taşınabilmesi için «nezaret yükümlülüğünün» değerlendirilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, yerel mahkeme hükmünün bu nedenle bozulması gerektiğinden davalı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulüyle Dair …

Anılan maddede «hasarın», ambalajlamadan ve eğer gönderene aitse istiflemeden kaynaklanan hasarlarda «taşıyıcının sorumlu» olmadığı belirtilmiştir.

İlke olarak, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeyi gözetmesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri alması gerekip bu nedenle meydana gelecek hasarlarda müterafik kusurlu olduğunun kabulü gerekmektedir.

Mahkemece iddia, savunma, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre emtiadaki «hasarın» yetersiz ambalajlamadan ve istiflemeden kaynaklandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyada taraflarca sunulmuş bir «taşıma sözleşmesi» bulunmadığından mevcut CMR belgesinin taşıma akdine ve koşullarına ilişkin delil olduğu, CMR belgesinde ambalajlama, istifleme, yükleme ve boşaltma işlerinin göndericinin ve alıcının sorumluluğunda olduğu kararlaştırıldığından meydana gelen hasarda davalı «taşıyıcının» asli sorumluluğunun bulunmadığı, buna karşılık davalının CMR 8/1-b maddesi uyarınca ambalajlamada ve yüklemede gördüğü eksiklikleri diğer tarafa bildirmeyip gerekli önlemleri almaması sebebiyle %20 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle 18.600 TL zarar miktarının «kusur oranına» göre 3.720 TL'sinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dava, CMR hükümlerine tabi taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle «taşıyıcıya» karşı açılmış «rücuen alacak» davasıdır.

Mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre «hasarın» ambalajlama ve istiflemeden kaynaklandığı tespit edilmiş, buna göre davalının %20 kusurlu olduğu kabul edilerek karar verilmiştir.

Bu durumda ambalajlamanın davalıya ait olduğu kabul edilerek buna göre «müterafik kusur tespit» edilmesi gerekirken hem ambalajlama hem de «istifin» davacıya ait olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre emtiadaki «hasarın» yetersiz ambalajlamadan ve istiflemeden kaynaklandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyada taraflarca sunulmuş bir «taşıma sözleşmesi» bulunmadığından mevcut CMR belgesinin taşıma akdine ve koşullarına ilişkin delil olduğu, CMR belgesinde ambalajlama, istifleme, yükleme ve boşaltma işlerinin göndericinin ve alıcının sorumluluğunda olduğu kararlaştırıldığından meydana gelen hasarda davalı «taşıyıcının» asli sorumluluğunun bulunmadığı, buna karşılık davalının CMR 8/1-b maddesi uyarınca ambalajlamada ve yüklemede gördüğü eksiklikleri diğer tarafa bildirmeyip gerekli önlemleri almaması sebebiyle %20 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle 18.600 TL zarar miktarının «kusur oranına» göre 3.720 TL'sinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dava, CMR hükümlerine tabi taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle «taşıyıcıya» karşı açılmış «rücuen alacak» davasıdır.

Bu durumda mahkemece, öncelikle davaya konu taşımada ambalajlama ve istifleme hatası olup olmadığı, «hasarın», emtianın uygun ısıdan taşınmamasından mı yoksa yetersiz ambalajlamadan veya hatalı istiflemeden mi kaynaklandığı, hem ısı hasarı hem de ambalajlama ve istifleme hatası varsa emtianın ne kadarının hangi sebepten hasarlandığının tespiti, istiflemenin kimin tarafından yapıldığı hususlarının usulünce araştırılarak, ambalaj ve «istif» hatası varsa ve yükleme gönderen tarafından yapılmış ise, yukarıda açıklanan ilke uyarınca davalı «taşıyıcının» yükün güvenli taşınabilmesi için «nezaret yükümlülüğünün» değerlendirilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, yerel mahkeme hükmünün bu nedenle bozulması gerektiğinden davalı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulüyle Dair …

Anılan maddede «hasarın», ambalajlamadan ve eğer gönderene aitse istiflemeden kaynaklanan hasarlarda «taşıyıcının sorumlu» olmadığı belirtilmiştir.

İlke olarak, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeyi gözetmesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri alması gerekip bu nedenle meydana gelecek hasarlarda müterafik kusurlu olduğunun kabulü gerekmektedir.

… hkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşımaya ilişkin Convention Marchandise Routier (CMR) belgesine taşımacı tarafından herhangi bir «şerh» düşülmediği, «hasara» dair ekspertiz raporunda “Üzümlerin kâğıt poşetler içinde ahşap kasada paketlendiği, her kasada 5 kg üzüm yer aldığı” denilerek malın ambalajlanmasında bir sorun olduğuna dair tespit yapılmadığı, aynı raporun devamında “Temiz bir manifesto tanzim edilmiş olduğundan, başka bir deyişle kamyon sürücüsü tarafından CMR manifestosu üzerinde herhangi bir açıklama yapılmamış olduğundan, malın treylere hasarsız bir biçimde yüklenmiş olduğu sonucuna varıldığı” denildiği, dolayısıyla buradan hareketle Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesinin (CMR Konvansiyonu) 9 uncu maddesi göz önüne alındığında, malın «taşıyıcı» davalı tarafından sağlam ve iyi ambalajlanmış şekilde «teslim» alındığının kabulünün gerektiği, istiflemenin taşıyıcıya bırakıldığına ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmadığı, dolayısıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 863 üncü maddesinin birinci fıkrasının açık hükmü gereğince yükleme ve istiflemenin davacı yanca yapıldığının kabul edilmesi gerektiği, CMR Konvansiyonunun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi ve 18 inci maddesinde yer verilen hükümler gereğince, meydana gelen hasarın hatalı istifleme etkisiyle oluşan kısmından davalı «taşıyıcının sorumlu» tutulamayacağı, her ne kadar hatalı istifleme davacı tarafça yapılmış ise de, davalı taşıyıcının istiflemeye nezaret-gözetim, yanlış istifleme halinde gönderene bildirim ve göndericinin uyarıları dikkate almaması halinde bu hususu CMR Belgesine şerh düşme yükümlülüğünün bulunduğu, dava dosyasında davalı taşıyıcının anılan yükümlülüklerini yerine getirdiğine ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, hasarın yanlış «istif» etkisiyle oluşan kısmının davacı gönderici ile birlikte davalı taşıyıcının müterafik hatalı eylemleri neticesinde meydana geldiği, Ağustos ayında taşınan üzümün tanelenmesine ve çürümelerin başlamasına «soğuk zincirin» bozulmasının katkıda bulunacağı, boşaltma esnasında treyler ayarı 2 ℃, olmasına karşın sıcaklıkların 2,2 ℃ ve 5,5 ℃ ortalama 3,3 ℃ olduğu, bu sıcaklık değerlerinin talimat sıcaklık değerinin üstünde bulunduğu, araçta taşıma esnasında sıcaklığın ne seviyede olduğunu kaydeden cihaz bulunmadığı için davalı taşıyıcının kendisine CMR senedinde verilen sıcaklık talimatını yerine getirdiğini kanıtlayamadığı, davalı taşıyıcının davacı göndericinin sıcaklık talimatına uyduğuna dair dava dosyasına sunulan başkaca kanıt bulunmadığı, davacının dilekçesinde üzümün kilogram fiyatının 2,38 TL olduğunu açıkça belirttiği, bu anlamda, üzümün kilogramının 2,38 TL olarak kabul etmek gerektiği, davacının bu talebinin 2. sınıf çekirdeksiz üzüm fiyatları ile de uyumlu olduğu, üzümün kilogram fiyatı 2,38 olarak belirlendiğine göre, zarar gören üzüm miktarı 16.950 kg ile 2,38'in çarpılması ile ortaya çıkan 40.341,00 TL davacının davalıdan talep edebileceği zarar miktarını gösterdiği, dava konusu hasarın hem yükleme-istifleme hatasının, hem de soğuk zincirin korunamamasının etkisiyle meydana geldiği, soğuk zincirin korunamamasının davalı, yanlış istiflemenin ise davacı hatası olduğu, bununla birlikte davalı taşıyıcının da istiflemeye nezaret- gözetim, yanlış istifleme halinde gönderene «bildirim yükümlülüğünün» bulunduğu, hasarın yanlış istif etkisiyle oluşan kısmının davacı gönderici ile birlikte davalı taşıyıcının müterafik hatalı eylemleri neticesinde meydana geldiği, istifleme hatası durumlarında, Yargıtay’ın, taşıyıcının %25 ila %30 arasında kusurlu olduğu şeklinde kararlar verdiği, davalının %62,5, davacının %37,5 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, zararın 40.341,00 TL’ye denk geldiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 25.213,13 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece 01.07.2020 tarih, 2109/524 E. ve 2020/343 K. sayılı kararı ile davacının dava dışı şirkete gönderdiği yaş üzüm emtiasının davalı «taşıyıcının sorumluluğunda» iken zarara uğradığı, meydana gelen bu zarardan davalı şirketin sorumlu olduğu, üzümün kilogram fiyatının 2,38 TL olarak belirlendiği, zarar gören üzüm miktarı 16.950 kg olduğundan 40.341,00 TL'nin dava tarihi olan 05.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişiler önceki görüşlerinde sebat ederek, «hasarın», emtianın uygun sıcaklıkta taşınmamasından kaynaklandığını, bu durumun «soğuk zincirinde» kırılmalara ve sonuç olarak da üzümlerin bozulmasına sebep olduğunu mütalaa etmişlerdir.

… hkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşımaya ilişkin Convention Marchandise Routier (CMR) belgesine taşımacı tarafından herhangi bir «şerh» düşülmediği, «hasara» dair ekspertiz raporunda “Üzümlerin kâğıt poşetler içinde ahşap kasada paketlendiği, her kasada 5 kg üzüm yer aldığı” denilerek malın ambalajlanmasında bir sorun olduğuna dair tespit yapılmadığı, aynı raporun devamında “Temiz bir manifesto tanzim edilmiş olduğundan, başka bir deyişle kamyon sürücüsü tarafından CMR manifestosu üzerinde herhangi bir açıklama yapılmamış olduğundan, malın treylere hasarsız bir biçimde yüklenmiş olduğu sonucuna varıldığı” denildiği, dolayısıyla buradan hareketle Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesinin (CMR Konvansiyonu) 9 uncu maddesi göz önüne alındığında, malın «taşıyıcı» davalı tarafından sağlam ve iyi ambalajlanmış şekilde «teslim» alındığının kabulünün gerektiği, istiflemenin taşıyıcıya bırakıldığına ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmadığı, dolayısıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 863 üncü maddesinin birinci fıkrasının açık hükmü gereğince yükleme ve istiflemenin davacı yanca yapıldığının kabul edilmesi gerektiği, CMR Konvansiyonunun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi ve 18 inci maddesinde yer verilen hükümler gereğince, meydana gelen hasarın hatalı istifleme etkisiyle oluşan kısmından davalı «taşıyıcının sorumlu» tutulamayacağı, her ne kadar hatalı istifleme davacı tarafça yapılmış ise de, davalı taşıyıcının istiflemeye nezaret-gözetim, yanlış istifleme halinde gönderene bildirim ve göndericinin uyarıları dikkate almaması halinde bu hususu CMR Belgesine şerh düşme yükümlülüğünün bulunduğu, dava dosyasında davalı taşıyıcının anılan yükümlülüklerini yerine getirdiğine ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, hasarın yanlış «istif» etkisiyle oluşan kısmının davacı gönderici ile birlikte davalı taşıyıcının müterafik hatalı eylemleri neticesinde meydana geldiği, Ağustos ayında taşınan üzümün tanelenmesine ve çürümelerin başlamasına «soğuk zincirin» bozulmasının katkıda bulunacağı, boşaltma esnasında treyler ayarı 2 ℃, olmasına karşın sıcaklıkların 2,2 ℃ ve 5,5 ℃ ortalama 3,3 ℃ olduğu, bu sıcaklık değerlerinin talimat sıcaklık değerinin üstünde bulunduğu, araçta taşıma esnasında sıcaklığın ne seviyede olduğunu kaydeden cihaz bulunmadığı için davalı taşıyıcının kendisine CMR senedinde verilen sıcaklık talimatını yerine getirdiğini kanıtlayamadığı, davalı taşıyıcının davacı göndericinin sıcaklık talimatına uyduğuna dair dava dosyasına sunulan başkaca kanıt bulunmadığı, davacının dilekçesinde üzümün kilogram fiyatının 2,38 TL olduğunu açıkça belirttiği, bu anlamda, üzümün kilogramının 2,38 TL olarak kabul etmek gerektiği, davacının bu talebinin 2. sınıf çekirdeksiz üzüm fiyatları ile de uyumlu olduğu, üzümün kilogram fiyatı 2,38 olarak belirlendiğine göre, zarar gören üzüm miktarı 16.950 kg ile 2,38'in çarpılması ile ortaya çıkan 40.341,00 TL davacının davalıdan talep edebileceği zarar miktarını gösterdiği, dava konusu hasarın hem yükleme-istifleme hatasının, hem de soğuk zincirin korunamamasının etkisiyle meydana geldiği, soğuk zincirin korunamamasının davalı, yanlış istiflemenin ise davacı hatası olduğu, bununla birlikte davalı taşıyıcının da istiflemeye nezaret- gözetim, yanlış istifleme halinde gönderene «bildirim yükümlülüğünün» bulunduğu, hasarın yanlış istif etkisiyle oluşan kısmının davacı gönderici ile birlikte davalı taşıyıcının müterafik hatalı eylemleri neticesinde meydana geldiği, istifleme hatası durumlarında, Yargıtay’ın, taşıyıcının %25 ila %30 arasında kusurlu olduğu şeklinde kararlar verdiği, davalının %62,5, davacının %37,5 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, zararın 40.341,00 TL’ye denk geldiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 25.213,13 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uygun araştırma yapılmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkiline en fazla %25 oranında «kusur» atfedilebileceğini, ekspertizin tamamen yükleme ve istifleme hatasına işaret ettiğini, bundan dolayı alt kattaki kasaların üsttekilerin baskılarıyla zarara gördüğünü, malın gönderici davacı tarafından yüklenip istiflendiğini, bilirkişilerin ambalajlamanın usulüne uygun olup olmadığını araştırmadığını, «soğuk zincirin» kırıldığı iddiasının ispatlanamadığını, kabul etmemekle birlikte soğuk zincirin korunamaması halinde bile hatalı istiflemenin illiyet bağını kestiğini, müvekkilinin «sınırlı sorumluluğunun» bulunduğunu, ürünün fiyatının ortalama 1,00 TL olduğunu, işletmece «masrafı» adı altında bir masraf belirlenemeyeceğini, ürünün 2. sınıf olduğunun dikkate alınmadığını, tazminat hesabının yanlış yapıldığını, ısrarlı beyanlarına rağmen sınır …

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının CMR senedine «şerh» düşmeden emtiayı «teslim» aldığını, artık ambalajlama, yükleme, istifleme hatası ileri süremeyeceğini, müvekkilinin yüklemede kusurlu davrandığına dair tek bir delilin bulunmadığını, müterafik kusurlu kabul edilemeyeceğini, «hasarın» «soğuk zincirdeki» bozulmadan kaynaklandığını, Mahkeme kararını gerekçe içermediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.