Ticaret Sicil işleminin iptali

11. Hukuk Dairesi         2017/4007 E.  ,  2019/1097 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) verilen 11/04/2017 tarih ve 2016/230 E. - 2017/274 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen 20/06/2017 tarih ve 2017/614-2017/658 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin, ... Şubesi'nin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin ....6.2014 tarih ve 8597 nolu sayısında yayımlandığı üzere "... üzeri .... km ... Hastanesi Karşısı .../..." adresinde faaliyet gösterdiğini, ticaret sicil kayıtlarında müvekkiliyle aralarında hukuki ve fiili bağ bulunmayan .... Park AVM Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin merkez adresinin de müvekkili şirketin adresiyle aynı olduğunu, bu nedenle .... Park AVM Paz. San ve Tic. Ltd. Şti. adına çıkartılan tebligatların ve muhtelif belgelerin müvekkilinin adresine geldiğini, adreslerin aynı olması nedeniyle müvekkili şirketin cebri icra tehdidi altında kaldığını, müvekkilince ... Park AVM Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin adres kayıtlarının düzeltilmesi için gerekli işlemlerin yapılması amacıyla davalıya başvurulduğunu, söz konusu başvurunun reddedildiğini ileri sürerek başvurunun reddine dair 4.5.2016 tarih ve TS-2016/4156 sayılı işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilince verilen kararın hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, ticaret sicil kayıtlarında davacı şirketin ... Şubesi'nin adresi ile dahili davalı şirketin merkez adresinin aynı olduğu, bu durumun davacı şirket aleyhine karışıklığa sebebiyet verdiği gerekçesiyle davanın kabulü ile ...'nün 4.5.2016 tarih ve TS-2016-4156 sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı şirket ile davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarında yer alan merkez adreslerinin aynı olduğu, farklı tüzel kişiliği bulunan iki ayrı şirketin aynı merkez adresini kullanmasına olanak bulunmadığı, öncelikle dahili davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarını gerçeğe uygun hale getirmek amacıyla ticaret sicil müdürlüğüne başvurması ve sicil kayıtlarında gerekli terkin işlemlerinin yapılmasını sağlamasının esas olduğu, dahili davalı şirket tarafından bu yönde bir başvuru yapılmamış olması nedeniyle alakadar olan .... kişi konumundaki davacının başvurusu üzerine davalı ... müdürlüğünün dahili davalı şirketi tescile davet etmesi, davet gereğini yerine getirmemesi halinde ise ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine durumu bildirmesi, mahkemenin terkin kararı vermesi durumunda davalı şirketin ticaret sicil kaydını düzeltmesinin gerektiği, davalı ...

müdürlüğünce bu yönde işlemler yapılmaksızın davacının başvurusunun reddi doğru olmadığından mahkemece bu durum gözetilerek yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, Ticaret Sicil Müdürlüğü işleminin iptali istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı tarafça ... Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı’ndan, ticaret sicili kayıtlarında dahili davalı olarak kabul edilen şirketin merkez adresinin müvekkili şirketin merkez adresi ile aynı adreste olduğunun tespit edildiği, dahili davalı ile herhangi bir ilişkisi bulunmayan müvekkili şirketin, dahili davalının borçlarından ötürü cebri icra tehditi altında olduğunu ileri sürerek dahili davalı şirketin gerçek adresinin bildirilmesi ve adres değişikliği yapılmasının talep edildiği; bunun üzerine davalı tarafça adı geçen şirketin şirket sözleşmesi değişikliğine dair genel kurul kararının noter onaylı örneği ve değişen maddelerin yeni metnine dair belge ibraz edilmediğinden talebin reddedildiği anlaşılmaktadır.

6102 sayılı ...’nın 28. maddesinde tescil isteminin ilgililer, temsilcileri veya hukuki halefleri tarafından yetkili sicil müdürlüğüne yapılacağı, 32/.... maddesinde tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları gerektiği, 31. maddesinde tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişikliğin de tescil olunacağı, tescilin dayandığı olgu veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kaydın da kısmen yahut tamamen silineceği, 33. maddesinde tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürünün, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağıracağı, sicil müdürünce verilen süre içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emredeceği, aksi takdirde tescil istemini reddedeceği, 34.

maddesinde ilgililerin, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilecekleri düzenlenmiş ve yine Ticaret Sicil Yönetmeliği'nde bu yönde düzenlemelere yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, ticaret sicil kaydındaki merkez adresinin değiştirilmesi talep edilen şirket, dahili davalı olarak kabul edilen şirkettir. Mahkemece, dahili davalı şirket tarafından bu yönde bir başvuru yapılmamış olması nedeniyle, alakadar olan .... kişi konumundaki davacının başvurusu üzerine davalı ... müdürlüğünün dahili davalı şirketi tescile davet etmesi, davet gereğini yerine getirmemesi halinde ise asliye ticaret mahkemesine durumu bildirmesi, mahkemenin terkin kararı vermesi durumunda davalı şirketin ticaret sicil kaydını düzeltmesi gerekirken davalı ... müdürlüğünce bu yönde işlemler yapılmaksızın davacının

başvurusunun reddi doğru olmadığı gerekçesiyle davalı kurumun red kararının iptaline karar verilmiştir. Ancak, belirtilen yasal düzenleme karşısında .... kişi konumunda olan davacı tarafın ilgili ya da alakadar olarak kabulü mümkün değildir. Bu durumda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.

...-Gerek 1086 sayılı HUMK’da gerekse 6100 sayılı HMK’da dahili davalı başlığı altında bir müessese düzenlenmemiş, zorunlu dava arkadaşlığı dışında mevcut davaya başkasının ithaline imkan tanınmamıştır. Somut olayda, yargılama sırasında davacı tarafça ... Park AVM Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. şirket davaya dahil edilmiş, mahkemece de davaya dahil edilen şirket hakkında da yargılamaya devam edilerek hüküm tesis edilmiştir. Oysa, Türk hukuk sisteminde hüküm sadece davada taraf olanlara yönelik olarak verilebilir. Bu kural uyarınca, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen taraf, dava açıldıktan sonra ek bir dilekçe ile davaya dahil edilemeyeceği gibi “mecburi dava arkadaşlığı” dışında ıslah yolu ile dahi taraf değiştirilemez.

Ayrıca 6100 sayılı HMK’nın 124. maddesi hükmü uyarınca, bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın rızası ile mümkündür. Buna göre, bu davalı hakkında da yargılamaya devam edilerek karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan (1) ve (...) numaralı bentlerde nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, .../02/2019 tarihinde oybirliğiyle kabul edildi.