Sigorta
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2017/3974 E. 2019/1144 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
beyan yükümlülüğü↗ açık muvafakat↗ dain-i mürtehin↗ rehin hakkı↗ icazet↗ sigorta tazminatı↗ illiyet bağı↗ rehin↗ sigorta sözleşmesi↗ muvafakat↗ feragat↗ sigorta poliçesi↗ yasal faiz↗ teminat↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; sigortalının kalp damar hastalığı bulunmadığı gibi kasıtlı olarak beyan yükümlülüğünü ihlal ettiğinin ispatlanamadığı, sigorta sözleşmesinin matbu olarak düzenlendiği ve sigortalının yeterince bilgilendirilmediği, davacıların davalı ...Ş. bakımından feragat iradelerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın ... A.Ş. yönünden reddine, sigorta şirketi yönünden kabulü ile 120.000 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı sigorta şirketi istinaf isteminde bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, ... 1456/1 gereği davacıların dain-i mürtehinin muvafakati olmadan dava açabilecekleri, ölüm ile sigortalının ileri sürülen hastalığı arasında illiyet bağı olmadığı, sigortalının poliçesinin bilgisayarda doldurulduğu, sigortalıya sözleşmenin değil katılım formunun verildiği, ... 1435 gereği sigorta şirketinin mükellefiyetinin doğduğu, ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı ... Finans A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava konusu sigorta alacağının teminat altına alındığı poliçede, hakkında red kararı verilen ... A.Ş’nin dain-i mürtehin olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durumda adı geçen ... A.Ş’nin rehin hakkı bulunduğundan sigortadan tazminat talep hakkı da öncelikle ona aittir. Sigortalı, kendi menfaati zedelendiği taktirde ancak lehine rehin verilen alacaklının açık muvafakatini almak şartıyla veya bunun dışında dava konusu kredi borcunun sigorta tazminat tutarından daha az olması halinde fazlaya ilişkin kısmı bakımından tazminat talep edebilecektir. Buna göre mahkemece talep hakkına sahip ... AŞ’den açılan davaya muvafakat ve icazetleri olduğuna dair gerekli belgeyi sunması için asıl ve birleşen davacılara süre verilmesi ve bu usuli eksiklik tamamlandığı taktirde işin esasına girilmesi gerekir. Somut olayda, davacıların aktif taraf sıfatının (husumet) varlığına ilişkin olan ve mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gereken bu husus hakkında usulü eksiklik tamamlanmadan, yazılı şekilde uyuşmazlığın esasına girilerek ve anılan poliçelere dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı ... Finans A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14557 E. 2017/2081 K.
Ortak:dain-i mürtehin · sigorta tazminatı · sigorta sözleşmesi · muvafakat · sigorta poliçesi
İncelediğiniz kararda1456/1 gereği davacıların dain-i mürtehinin «muvafakati» olmadan dava açabilecekleri, ölüm ile sigortalının ileri sürülen hastalığı arasında «illiyet bağı» olmadığı, «sigortalının poliçesinin» bilgisayarda doldurulduğu, «sigortalıya sözleşmenin» değil katılım formunun verildiği, ...
Sigortalı, kendi menfaati zedelendiği taktirde ancak lehine «rehin» verilen alacaklının «açık muvafakatini» almak şartıyla veya bunun dışında dava konusu kredi borcunun «sigorta tazminat» tutarından daha az olması halinde fazlaya ilişkin kısmı bakımından tazminat talep edebilecektir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; sigortalının kalp damar hastalığı bulunmadığı gibi kasıtlı olarak «beyan yükümlülüğünü» ihlal ettiğinin ispatlanamadığı, «sigorta sözleşmesinin» matbu olarak düzenlendiği ve sigortalının yeterince bilgilendirilmediği, davacıların davalı ...Ş. bakımından «feragat» iradelerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın ...
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; banka ile muris arasında bir «kredi sözleşmesi» imzalandığı, bankanın «daini mürtehin» sıfatı ile imzalanan «sigorta sözleşmesinde» yer aldığı ve davaya «muvafakat» etmediği, kaldı ki murisin de «sigorta poliçesi» düzenlenirken sağlığına ilişkin hususlarda gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı ... «hayat sigortası poliçesinde» «daini mürtehin» olarak yer almaktadır.
Bu durumda, davacının talebinin «sigorta tazminatının» tahsiline ilişkin olmayıp «menfi tespit» istemine ilişkin olduğu da dikkate alınarak işbu davayı açabileceğinin ve davalı ...'nın işbu davaya «muvafakat» etmemesinin sonuca etkili olmadığının kabulü gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hayat sigortası · kredi sözleşmesi · menfi tespit · eksik inceleme · dahili dava
Benzer bu karardaDava, davacılar murisinin kullandığı kredinin bakiye borcunun «hayat sigortası poliçesi» kapsamında ödenmesi talebine dayalı «menfi tespit» istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; banka ile muris arasında bir «kredi sözleşmesi» imzalandığı, bankanın «daini mürtehin» sıfatı ile imzalanan «sigorta sözleşmesinde» yer aldığı ve davaya «muvafakat» etmediği, kaldı ki murisin de «sigorta poliçesi» düzenlenirken sağlığına ilişkin hususlarda gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı ... «hayat sigortası poliçesinde» «daini mürtehin» olarak yer almaktadır.
Ancak, davacılar murisinin kredi borcunun poliçe kapsamında sigorta şirketinden tahsili konusunda davalı/alacaklı ...'nın hareketsiz kalması ve açılan davaya da «muvafakat» etmemesi, ... ile davalı Sigorta Şirketi olan ...nin aynı sermaye grubuna «dahil» olduğu gözetildiğinde TMK'nın 2. maddesine aykırıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14372 E. 2016/175 K.
Ortak:muvafakat · husumet · dava şartı
İncelediğiniz kararda1456/1 gereği davacıların dain-i mürtehinin «muvafakati» olmadan dava açabilecekleri, ölüm ile sigortalının ileri sürülen hastalığı arasında «illiyet bağı» olmadığı, «sigortalının poliçesinin» bilgisayarda doldurulduğu, «sigortalıya sözleşmenin» değil katılım formunun verildiği, ...
Sigortalı, kendi menfaati zedelendiği taktirde ancak lehine «rehin» verilen alacaklının «açık muvafakatini» almak şartıyla veya bunun dışında dava konusu kredi borcunun «sigorta tazminat» tutarından daha az olması halinde fazlaya ilişkin kısmı bakımından tazminat talep edebilecektir.
AŞ’den açılan davaya «muvafakat» ve «icazetleri» olduğuna dair gerekli belgeyi sunması için asıl ve birleşen davacılara süre verilmesi ve bu usuli eksiklik tamamlandığı taktirde işin esasına girilmesi gerekir.
Benzer bu karardaBankası Genel Müdürlüğü'nün «muvafakatinin» olup olmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere davacı tarafa «kesin süre» verildiği, bu süre içerisinde eksikliğin tamamlanmadığı, davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesi ile davanın «husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:aktif husumet ehliyeti · aktif husumet · husumet ehliyeti · kesin süre · husumet yokluğu · taraf ehliyeti · kesin hüküm
Benzer bu karardaBankası Genel Müdürlüğü'nün «muvafakatinin» olup olmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere davacı tarafa «kesin süre» verildiği, bu süre içerisinde eksikliğin tamamlanmadığı, davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesi ile davanın «husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/6473 E. 2013/22016 K.
Ortak:açık muvafakat · rehin hakkı · icazet · sigorta tazminatı · rehin · muvafakat · sigorta poliçesi · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaSigortalı, kendi menfaati zedelendiği taktirde ancak lehine «rehin» verilen alacaklının «açık muvafakatini» almak şartıyla veya bunun dışında dava konusu kredi borcunun «sigorta tazminat» tutarından daha az olması halinde fazlaya ilişkin kısmı bakımından tazminat talep edebilecektir.
A.Ş’nin «rehin hakkı» bulunduğundan «sigortadan tazminat» talep hakkı da öncelikle ona aittir.
1456/1 gereği davacıların dain-i mürtehinin «muvafakati» olmadan dava açabilecekleri, ölüm ile sigortalının ileri sürülen hastalığı arasında «illiyet bağı» olmadığı, «sigortalının poliçesinin» bilgisayarda doldurulduğu, «sigortalıya sözleşmenin» değil katılım formunun verildiği, ...
Benzer bu karardaBöyle bir durumda, sigortalı durumda olan «rehin hakkı» sahibi olduğuna göre, «sigortadan tazminat» talep etme hakkı da öncelikle ona aittir.
Bu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, mahkemece, açılan iş bu davada, dain ve mürtehin sıfatı bulunan dava dışı bankadan açılan davaya «muvafakat» veya «icazetleri» olduğuna dair gerekli belgeyi sunması için davacı tarafa süre verilmek ve bu usuli işlem tamamlandığı takdirde işin esasına girilmek gerekirken, davacının aktif taraf sıfatına («husumete») ilişkin olan ve re’sen göz önünde bulundurulması gereken bu eksiklik giderilmeden, doğrudan işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş …
Bu durumda, «sigorta ettiren» ancak malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta ettirilenin «açık muvafakatını» almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat isteme hakkına sahip olur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:aktif husumet ehliyeti · sigorta ettiren · muvazaa · aktif husumet · husumet ehliyeti · taraf ehliyeti
Benzer bu karardaDairemizin yerleşik uygulamasına göre, poliçe dain ve mürtehin lehine düzenlenmiş olsa dahi «sigorta ettirenin» tek başına doğrudan sigortaya karşı dava açma hakkı bulunmakla birlikte yargılama sırasında dava dışı dain ve mürtehinin, tazminatın davacıya ödenmesine «muvafakatı» olup olmadığının araştırılması, muvafakatı sağlandığı taktirde yargılamaya devam edilerek, davanın sonuçlandırılması, aksi taktirde davanın «aktif husumet ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davacı-sigortalının «muvazaalı» işlem yaptığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
6762 sayılı TTK’nın 1269. maddesi hükmü uyarınca, malı «rehin» alan kimse o mal üzerindeki menfaatini kendi adına «sigorta ettirebileceği» gibi, aynı Yasa’nın 1270. maddesi hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür.
Bu durumda, «sigorta ettiren» ancak malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta ettirilenin «açık muvafakatını» almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat isteme hakkına sahip olur.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/1583 E. 2013/4910 K.
Ortak:açık muvafakat · rehin hakkı · icazet · sigorta tazminatı · rehin · muvafakat · sigorta poliçesi · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaSigortalı, kendi menfaati zedelendiği taktirde ancak lehine «rehin» verilen alacaklının «açık muvafakatini» almak şartıyla veya bunun dışında dava konusu kredi borcunun «sigorta tazminat» tutarından daha az olması halinde fazlaya ilişkin kısmı bakımından tazminat talep edebilecektir.
A.Ş’nin «rehin hakkı» bulunduğundan «sigortadan tazminat» talep hakkı da öncelikle ona aittir.
1456/1 gereği davacıların dain-i mürtehinin «muvafakati» olmadan dava açabilecekleri, ölüm ile sigortalının ileri sürülen hastalığı arasında «illiyet bağı» olmadığı, «sigortalının poliçesinin» bilgisayarda doldurulduğu, «sigortalıya sözleşmenin» değil katılım formunun verildiği, ...
Benzer bu karardaBöyle bir durumda, sigortalı durumda olan «rehin hakkı» sahibi olduğuna göre, «sigortadan tazminat» talep etme hakkı da öncelikle ona aittir.
Bu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, mahkemece, «halefiyet» ilişkisine dayalı olarak açılan iş bu davada, dain ve mürtehin sıfatı bulunan dava dışı bankadan açılan davaya «muvafakat» veya «icazetleri» olduğuna dair gerekli belgeyi sunması için davacı tarafa süre verilmek ve bu usuli işlem tamamlandığı takdirde işin esasına girilmek gerekirken, davacının aktif taraf sıfatına («husumete») ilişkin olan ve re’sen göz önünde bulundurulması gereken bu eksiklik giderilmeden, doğrudan işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş …
Bu durumda, «sigorta ettiren» ancak malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta ettirilenin «açık muvafakatını» almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat isteme hakkına sahip olur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:halefiyet · aktif husumet ehliyeti · sigorta ettiren · gerçek zarar · aktif husumet · husumet ehliyeti · riziko · taraf ehliyeti
Benzer bu karardaDairemizin yerleşik uygulamasına göre, poliçe dain ve mürtehin lehine düzenlenmiş olsa dahi «sigorta ettirenin» tek başına doğrudan sigortaya karşı dava açma hakkı bulunmakla birlikte yargılama sırasında dava dışı dain ve mürtehinin, tazminatın davacıya ödenmesine «muvafakatı» olup olmadığının araştırılması, muvafakatı sağlandığı taktirde yargılamaya devam edilerek, davanın sonuçlandırılması, aksi taktirde davanın «aktif husumet ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, sigortalı konutun «riziko» gerçekleşmeden önceki değerinin 53.000,00 TL, sigorta bedelinin 52.900,00 TL olduğu, aşkın sigortanın bulunmadığı, sigortacının «sigorta ettirenin» «gerçek zararını» tazmin etmesi gerektiği, davacının gerçek zararının 52.900,00 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 30.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans f …
6762 sayılı ...’nın 1269. maddesi hükmü uyarınca, malı «rehin» alan kimse o mal üzerindeki menfaatini kendi adına «sigorta ettirebileceği» gibi, aynı Yasa’nın 1270. maddesi hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür.
Bu durumda, «sigorta ettiren» ancak malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta ettirilenin «açık muvafakatını» almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat isteme hakkına sahip olur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2017/3974 E. , 2019/1144 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 16/01/2017 tarih ve 2015/283 E. - 2017/9 K. sayılı kararın davalı ... Finans A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nce verilen 01/06/2017 tarih ve 2017/268-2017/546 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Finans A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkillerinin murisinin 06.02.2015 tarihinde, kalp krizi geçirerek, ....şubesinden 120.000 TL kredi nedeniyle 30.05.2013 başlangıç tarihli finansör uzun süreli grup hayat sigortası ve 04.03.2014 başlangıç tarihli finansör işletme yıllık grup hayat sigortası ile sigortalı iken vefat ettiğini, sigorta şirketinin garantörü olduğu bedeli ödemesi için başvuruda bulunulduğunu ancak olumlu sonuç alınamadığını ileri sürerek ödeme tarihi itibariyle murisin borcunun, davalı sigorta şirketinden davalı ... Şubesine ya da davacılara tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Tahkikat aşamasında davalı ...Ş. şubesinin dava dışı bırakılması talep edilmiştir.
Davalı ...Ş. vekili, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, murisin sigorta akdi düzenlenmesi anında gerçeğe aykırı beyan verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Finans A.Ş. vekili, dain-i mürtehin olan ... A.Ş.’den icazet alınması gerektiğini, sigortalının sigorta yapılırken sağlık bilgileri ile ilgili kısıma doğru cevap vermediğini, ölüm nedeninin otopsi raporuna göre kalp krizi olduğunu, ....06.2012 tarihinde .... Üniversitesinde sigortalı ile ilgili düzenlenen raporda “geçici sebral istemik atak” tanısı konulduğunu, ölüm ile bu hastalığın illiyet bağı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; sigortalının kalp damar hastalığı bulunmadığı gibi kasıtlı olarak beyan yükümlülüğünü ihlal ettiğinin ispatlanamadığı, sigorta sözleşmesinin matbu olarak düzenlendiği ve sigortalının yeterince bilgilendirilmediği, davacıların davalı ...Ş. bakımından feragat iradelerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın ... A.Ş. yönünden reddine, sigorta şirketi yönünden kabulü ile 120.000 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı sigorta şirketi istinaf isteminde bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, ... 1456/1 gereği davacıların dain-i mürtehinin muvafakati olmadan dava açabilecekleri, ölüm ile sigortalının ileri sürülen hastalığı arasında illiyet bağı olmadığı, sigortalının poliçesinin bilgisayarda doldurulduğu, sigortalıya sözleşmenin değil katılım formunun verildiği, ... 1435 gereği sigorta şirketinin mükellefiyetinin doğduğu, ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı ... Finans A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava konusu sigorta alacağının teminat altına alındığı poliçede, hakkında red kararı verilen ... A.Ş’nin dain-i mürtehin olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durumda adı geçen ... A.Ş’nin rehin hakkı bulunduğundan sigortadan tazminat talep hakkı da öncelikle ona aittir. Sigortalı, kendi menfaati zedelendiği taktirde ancak lehine rehin verilen alacaklının açık muvafakatini almak şartıyla veya bunun dışında dava konusu kredi borcunun sigorta tazminat tutarından daha az olması halinde fazlaya ilişkin kısmı bakımından tazminat talep edebilecektir. Buna göre mahkemece talep hakkına sahip ... AŞ’den açılan davaya muvafakat ve icazetleri olduğuna dair gerekli belgeyi sunması için asıl ve birleşen davacılara süre verilmesi ve bu usuli eksiklik tamamlandığı taktirde işin esasına girilmesi gerekir.
Somut olayda, davacıların aktif taraf sıfatının (husumet) varlığına ilişkin olan ve mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gereken bu husus hakkında usulü eksiklik tamamlanmadan, yazılı şekilde uyuşmazlığın esasına girilerek ve anılan poliçelere dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı ... Finans A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın re'sen BOZULMASINA; (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Finans A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, .../02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/480753700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz