Çek iptal kararının iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/8417 E. 2018/1736 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
iktisapta ağır kusur↗ kötüniyetli iktisap↗ kötü niyetli iktisap↗ hasımsız dava↗ mücerretlik↗ ağır kusur↗ yetkili hamil↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ eş rızası↗ ciro↗ zayi↗ ispat yükü↗ hamil↗ çek↗ kötüniyet↗ kusur↗ eksik inceleme↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca iptal kararı verildikten sonra çeklerin ortaya çıktığı, iptal kararının bir anlamı kalmadığı, çek iptali kararlarının hasımsız olarak açıldığı, kesin hüküm oluşturmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle verilen çek iptali kararının kaldırılması talebine ilişkindir.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü davalıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Somut uyuşmazlıkta, davalı tarafından çekin rızası hilafına elden çıktığı savunulmuş, davacının “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj, mağdurun bir senedi vermeye mecbur edilmesi suretiyle yağma” suçlarından ... 5. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/425 Esas sayılı dosyasında yargılandığı iddia olunmuştur. Bu durumda, mahkemece ... 5. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/425 Esas sayılı dosyanın getirtilip yukarıda değinilen kanun maddesi kapsamında işbu davaya etkisi değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş eksik inceleme sonucu verilen hükmün bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Çekin istirdadı | Çek istirdadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4868 E. 2017/539 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · kötüniyetli iktisap · kötü niyetli iktisap · mücerretlik · ağır kusur · yetkili hamil · kıymetli evrak · eş rızası
İncelediğiniz karardaBu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin «yetkili hamili» olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini ya da «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.
Bu durum karşısında davada «ispat yükü» davalıya ait olup aksinin kabulü «kıymetli evrakın» «mücerretlik» ilkesini ortadan kaldırır.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Benzer bu karardaBu düzenleme uyarınca «rıza» hilafına elden çıktığı ileri sürülen «çekin istirdatına» karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin «yetkili hamili» olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini ya da «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.
Ltd Şti'den «teminat çeki» olarak alındığı ve bu çekin kaybedildiği ileri sürülmüş, dava dışı şirket yetkilisi tarafından ise çekin davacı şirkete verildiği, davalı ile aralarında hiçbir ticari ilişki bulunmadığı ve çekin davalıya verilmediği beyan edilmiş ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı ile dava dışı şirket kayıtlarının birbirini doğruladığı belirtilmiş ve mahkemece de bu deliller esas alınmak suretiyle davanın kabulü ile dava konusu «çekin istirdatına» karar verilmiş ise de, davacının davalı tarafın çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini ya da «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu ispat ettiğinden söz edilemez.
Bu durum karşısında davada «ispat yükü» «çekin istirdatına» karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü «kıymetli evrakın» «mücerretlik» ilkesini ortadan kaldırır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:mücerretlik ilkesi · teminat çeki · çekin istirdadı · keşideci · istirdat · ticari defter · tacir · cy/cy kaydı
Benzer bu karardaŞti'nin «ticari defterlerinde», davalı ile ilgili herhangi bir «kaydın» olmadığı, ancak davacı ile dava dışı şirket kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu, çekin her iki defterde de «teminat çeki» olarak kayıtlı olduğu, çekin gerçek «hamilinin» davacı şirket olduğu, davalının «yetkili hamil» olduğunu ispat edemediği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan «istirdatı» ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Ltd Şti'den «teminat çeki» olarak alındığı ve bu çekin kaybedildiği ileri sürülmüş, dava dışı şirket yetkilisi tarafından ise çekin davacı şirkete verildiği, davalı ile aralarında hiçbir ticari ilişki bulunmadığı ve çekin davalıya verilmediği beyan edilmiş ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı ile dava dışı şirket kayıtlarının birbirini doğruladığı belirtilmiş ve mahkemece de bu deliller esas alınmak suretiyle davanın kabulü ile dava konusu «çekin istirdatına» karar verilmiş ise de, davacının davalı tarafın çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini ya da «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu ispat ettiğinden söz edilemez.
Mahkemece, davaya konu çekin «tacir» «hamiline» olarak düzenlendiği, «çek» «keşidecisi» ile hamil arasında ticari bir ilişki olması gerektiği, davacı ve dava dışı ...
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. (6762 sayılı TTK'nın 704.) maddesi uyarınca «rıza» hilafına elden çıkan «çekin istirdatı» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9415 E. 2015/10520 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · kötüniyetli iktisap · ağır kusur · eş rızası · ciro · zayi · ispat yükü · hamil
İncelediğiniz kararda6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Bu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin «yetkili hamili» olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini ya da «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.
Dava, «zayi» nedeniyle verilen «çek iptali» kararının kaldırılması talebine ilişkindir.
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Zayi olan «çekin istirdadı» talebiyle açılan işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın «kötüniyetli» veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Bu itibarla, mahkemece anılan yasal düzenleme karşısında «ispat yükü» üzerinde bulunan davacının, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın «kötüniyetli» veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği nazara alınmaksızın yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin istirdadı · çek istirdadı · istirdat · e-defter
Benzer bu karardaDava, TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu çeklerden birinin davacının yevmiye «defterinde», diğer 2 adet çekin ise, kambiyo senet defterinde kayıtlı olduğu ve davacı tarafça iddialarının ispatlandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Zayi olan «çekin istirdadı» talebiyle açılan işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın «kötüniyetli» veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
… ılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 3 adet çekten 5.000,00 TL bedelli olanın davacının usulüne uygun tutulan yevmiye «defterlerinde», 6.000,00 TL ve 10.000,00 TL bedelli diğer iki çekin ise kambiyo senet defterinde kayıtlı olduğu, davacının dosyaya sunduğu belge ve delillerle iddialarını ispatla …
-
Çek istirdadı | Çek istirdatı | İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13508 E. 2018/6681 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · kötüniyetli iktisap · kötü niyetli iktisap · ağır kusur · yetkili hamil · eş rızası · ciro · zayi
İncelediğiniz karardaBu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin «yetkili hamili» olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini ya da «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Dava, «zayi» nedeniyle verilen «çek iptali» kararının kaldırılması talebine ilişkindir.
Benzer bu karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir.
Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin «yetkili hamili» olduğunu ve yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin istirdadı · taraf ehliyeti · istirdat · usulden reddi
Benzer bu karardaDava, 6102 sayılı ...’nın 792. maddesi (6762 sayılı ... m.704) uyarınca açılan «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
Buna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Mahkemece, davaya konu çekte davacı şirketin isminin bulunmadığı, çekte adı geçmeyen davacının çekten dolayı sorumluluğunun olmayacağı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın aktif dava «ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece, ...'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın «usulden reddine» karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5404 E. 2017/7336 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · kötüniyetli iktisap · ağır kusur · eş rızası · ciro · ispat yükü · hamil · çek
İncelediğiniz kararda6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Bu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin «yetkili hamili» olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini ya da «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca iptal kararı verildikten sonra çeklerin ortaya çıktığı, iptal kararının bir anlamı kalmadığı, «çek iptali» kararlarının «hasımsız» olarak açıldığı, «kesin» hüküm oluşturmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre ''«çek», herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü doğrultusunda «ispat yükü» davacı taraftadır.
… konu çekin şirketteki alacaklarına karşılık ve şirket adına yaptığı borçlanmalar karşılığında kendisine verilmiş olması halinde mutlaka şirket yetkilisi tarafından «ciro» yapılmak suretiyle verilmesi gerektiğini bilmesi hayatın olağan akışına uygun olduğu, bu husus davalıdan beklenilebilecek bir durum olduğu, davalı tarafından dava konusu çekin ciro yapmaktan kaçınarak kendisine verilmiş olduğu beyanı ile davalının çekin iktisabının kötü niyetle en azından çeki «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunun ispat edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile çekin davacıya «istirdadına» karar verilmiştir.
Dava konusu çekin «ciro» olmadan davalı elinde bulunması çekin «rıza» dışında elden çıktığını ispat için yeterli değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek istirdadı · istirdat
Benzer bu karardaDava, «çek istirdatına» ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
… konu çekin şirketteki alacaklarına karşılık ve şirket adına yaptığı borçlanmalar karşılığında kendisine verilmiş olması halinde mutlaka şirket yetkilisi tarafından «ciro» yapılmak suretiyle verilmesi gerektiğini bilmesi hayatın olağan akışına uygun olduğu, bu husus davalıdan beklenilebilecek bir durum olduğu, davalı tarafından dava konusu çekin ciro yapmaktan kaçınarak kendisine verilmiş olduğu beyanı ile davalının çekin iktisabının kötü niyetle en azından çeki «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunun ispat edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile çekin davacıya «istirdadına» karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/5060 E. 2015/11577 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · kötüniyetli iktisap · hasımsız dava · ağır kusur · çek iptali · eş rızası · ciro · zayi
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca iptal kararı verildikten sonra çeklerin ortaya çıktığı, iptal kararının bir anlamı kalmadığı, «çek iptali» kararlarının «hasımsız» olarak açıldığı, «kesin» hüküm oluşturmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava, «zayi» nedeniyle verilen «çek iptali» kararının kaldırılması talebine ilişkindir.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Benzer bu kararda1- Çek iptali davaları, özelliği itibari ile «hasımsız» açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında «çek hamilinin» ortaya çıkması durumunda, «çek iptali» davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı «çek istirdadı davası» açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar «verilmesine yer olmadığı», istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.
İlke temelinde; «hasımsız» olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekli ise de, «çek iptali» davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya «çek hamili» üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır.
Ancak, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:davanın tarafı olma · çek istirdadı davası · çekin istirdadı · çek istirdadı · çek hamili · istirdat davası · usuli kazanılmış hak · üçüncü kişi
Benzer bu kararda1- Çek iptali davaları, özelliği itibari ile «hasımsız» açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında «çek hamilinin» ortaya çıkması durumunda, «çek iptali» davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı «çek istirdadı davası» açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar «verilmesine yer olmadığı», istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.
Somut olayda, mahkemece görülüp, sonuçlandırılan asıl davada verilen hükmün, «çek hamili» olan «üçüncü kişi» tarafından temyiz edildiği, bu hali ile değinilen ilkeler ışığında, mümeyyiz çek hamilinin asıl davada taraf sıfatının bulunmadığı ve esasen asıl davada «davanın tarafı olma» imkanının da mevcut olmadığı, mahkemece çek hamilinin asli müdahillik isteminin kabulünün mümeyyiz çek hamili lehine «usuli kazanılmış hak» da sağlamayacağı anlaşılmakla, çek hamili İ..
İlke temelinde; «hasımsız» olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekli ise de, «çek iptali» davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya «çek hamili» üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır.
2- Birleşen dava, TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/8417 E. , 2018/1736 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11.04.2016 tarih ve 2015/189-2016/307 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalının ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'de müvekkilinin elinde bulundurduğu çekler hakkında zayi nedeniyle iptal kararı aldığını, kararın kesinleştiğini, müvekkilinin bu davaya konu çeklerin haklı hamili olduğunu, müvekkilinin çekleri ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz ettiğini ancak, ...
11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/519 Esas Sayılı dosyasından ödeme yasağı konulduğu gerekçesiyle işlem yapılamadığına dair şerh düşüldüğünü ileri sürerek ...Bankası ... Şubesi 3005430 nolu 20.000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3005437 nolu ....500,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3006321 nolu 20.000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3005436 nolu ....000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3006322 nolu 20.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/561- 349 esas-karar sayılı dosyasından verilen zayi nedeni ile iptal kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davaya konu çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinde çıktığını, davacı tarafından bir kısım çeklerin mahkemeye ibraz edildiğini, mahkemece istirdat davası açmak üzere kendilerine süre verildiğini, istirdat davalarının açıldığını ve bu davaların derdest olduğunu, dava konusu çeklerin vade tarihi üzerinden 1 yılı aşkın zaman geçtiğini, zamanaşımına uğradıklarını, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca iptal kararı verildikten sonra çeklerin ortaya çıktığı, iptal kararının bir anlamı kalmadığı, çek iptali kararlarının hasımsız olarak açıldığı, kesin hüküm oluşturmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle verilen çek iptali kararının kaldırılması talebine ilişkindir.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü davalıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Somut uyuşmazlıkta, davalı tarafından çekin rızası hilafına elden çıktığı savunulmuş, davacının “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj, mağdurun bir senedi vermeye mecbur edilmesi suretiyle yağma” suçlarından ...
5. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/425 Esas sayılı dosyasında yargılandığı iddia olunmuştur. Bu durumda, mahkemece ...
5. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/425 Esas sayılı dosyanın getirtilip yukarıda değinilen kanun maddesi kapsamında işbu davaya etkisi değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş eksik inceleme sonucu verilen hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine, 07.03.2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Dava, zayi nedeniyle çek iptali kararının iptali istemine ilişkindir.
Zayi nedeniyle alınan iptal kararının iptali, ancak bu kararın usulüne uygun olarak verilmemiş olması halinde mümkündür (Y.11 HD. .... S. 1980 t. 2555-2603 sa ka).
Zayi nedeniyle çek iptali kararının iptali davasına, başka anlam vererek, çekin iadesi davası koşullarını, özellikle çekin rıza dışında elden çıktığı ve hamilin kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunun ispatlanmasını aramak mümkün değildir. Bu ancak çekin iadesi davasında aranabilir bir koşuldur. Bu nedenlerle kararın bozulması görüşünde olduğumdan çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/469340600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz