Alacak

11. Hukuk Dairesi         2016/9341 E.  ,  2018/1885 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02...2015 tarih ve 2013/780-2015/704 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 2012 ve 2013 yıllarında davalıya bağlı Hurda İşletme Müdürlüğü'nün hurda nakliye ihalelerine girdiğini, bu konuda davalı ile sözleşmeler imzalandığını, davalıya ... adet teminat mektubu verildiğini, iş artışları meydana geldiğini, müvekkilinin sözleşme konusu işi tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, buna rağmen davalı tarafından 27/11/2013 tarihli yazı ile 4735 sayılı Kanun ve sözleşme çerçevesinde yasak fiil ve davranışlardan bahisle sözleşme feshedilmeksizin kesin teminat ve ek teminatlar tutarında ceza tahsil edileceğinin bildirildiğini, davalı kurumun keyfi davrandığını, işin %95'lik kısmının tamamlandığını belirterek sataşmanın giderilmesine, yapılacak kesin kabul işleminin ardından ...

adet toplam 439.000,00 TL tutarındaki teminat mektuplarının iadesine karar verilmesini istemiş, birleşen ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/902 Esas sayılı dosyasında davalı kurum ile yapılan sözleşme gereğince işin eksiksiz yapıldığını, emtianın depolara tam olarak teslim edildiğini ve faturalar kesildiğini, davalı kurumca faturası kesilen ve müvekkili şirkete ödenmesi lazım gelen 112.645,51 TL hak edişin bu güne kadar ödenmediğini iddia ederek 112.645,51 TL hak edişin temerrüt tarihi olan ......2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/285 Esas sayılı dosyasında anılan sözleşmeler gereğince davalı firmanın müvekkiline kesin teminatların miktarı kadar ceza tahakkuk ettirildiğini, bu cezanın hak edişlerine karşılık gelen kısmının kesildiğini, kalan kısmı kadar müvekkili tarafından davalıya ihtirazi kayıt ile 188.764,00 TL ödendiğini iddia ederek 188.764,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, asıl ve birleşen davalar yönünden davacı ile ihale sonucunda yapılan sözleşmeler gereğince soruşturma yapıldığını, davacının da aralarında bulunduğu 14 grup bazında yapılan ihalelerin tümünde yaklaşık maliyetlerin gizliliğinin ortadan kalktığını, ihaleye katılan firmaların kendi aralarında anlaşma yapmak suretiyle ihalenin sonucunun önceden belirlediklerini, bu eylemlerin 4734 ve 4735 sayılı kanuna aykırı olduğunu, anılan kanunlar gereğince davacıya işlem yapıldığını, davaların hukuki dayanağının olmadığını savunarak asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın, hurda taşıma ihalesi sonrası akdedilen sözleşmeler nedeni ile verilen teminat mektuplarına yönelik sataşmanın giderilmesi ve teminat mektuplarının iadesi, aynı sözleşme nedeni ile davalı tarafça tahakkuk ettirilen ve davalı tarafça ödenen ceza bedellerinin istirdatı ve aynı sözleşme nedeni ile ödenmediği belirtilen bedelin tahsili istemine ilişkin olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesinin 06.07.2008 tarihli 2008/238 Esas 2009/176 Karar Sayılı kararında da belirtildiği üzere ihale sürecinde Kamu İhale Kanunu'na göre yasak fiil veya davranışlarda bulunulduğunun sözleşme yapıldıktan sonraki aşamada tespit edilmesi üzerine tesis edilen işlemin sözleşmeden ...

bir ihtilafa yönelik olmayıp kamu gücüne dayanılarak ve tek yanlı olarak tesis edilen işlem olduğu ve bu nedenle işlemin iptali istemi ile açılan davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu, taraflar arasındaki ihalenin 4734 sayılı kanuna tabi olduğu ve buna göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili usul ve esasların 4735 sayılı yasa ile belirlendiği, idari yargının görevli olması gerekçesiyle yargı yolu yokluğu nedeniyle davaların usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Asıl ve birleşen davalar taraflar arasında 4735 sayılı Kanun uyarınca ihale sonucu imzalanan ve kısmen yerine getirilen hurda taşıma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Mahkemece idari yargı görevli olduğundan yargı yolu nedeniyle görevsizlik kararı vermiştir. Ancak, maddi anlamda objektif hukukun mahkemeler tarafından belli bir olaya uygulanması olan yargı faaliyetinde Türk Yargı Sistemine göre idari yargının konusu, idari makamların idare hukuku alanındaki faaliyetlerinden ... uyuşmazlıklardır. Burada devletin Kamu Hukuku kurallarına göre yapmış olduğu idari bir işlem söz konusudur. İşlem, eylem yapılırken özel hukuk kişilerinin üstünde bir kamu tüzel kişisi olarak hareket edilmiştir. Fakat idare bir özel hukuk tüzel kişisi gibi, özel hukuk kurallarına göre eylem ve sözleşme de yapabilir.

Buna inşaat, baraj, yol yapım ihaleleri, satın alma, onarım, belediyenin sahip olduğu dükkanları kiraya vermesi ve taşıma işi örnek olarak verilebilir. Yapılan ihale sebebiyle veya sözleşmeden ... uyuşmalıklar da idari yargı mercilerinde değil adli yargıda, diğer bir deyimle hukuk mahkemelerinde görülür ki, taraflardan birinin idare olmasına rağmen idarenin özel hukuk alanına giren bir faaliyeti söz konusudur. Bu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde, Kamu İhale Kanunu hükümleri gereğince ve ihalesi davacı üzerinde kalmış bir işte akdedilecek bir sözleşmeden sonra işe başlanması, kısmen yapılması ve işin son aşamasına gelindiğinde hak edişin ödenmemesi, teminata el konulması ve cezaya hükmedilmesi taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan, idarenin özel hukuk alanına giren bir faaliyetinin neticesi olduğu ve çekişmenin adli yargıda görülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Mahkemece, bu nedenlerle işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yargı yolu yokluğu bakımından görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmayı gerektirmiştir.

...- Bozma sebep ve şekline göre taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın re’sen BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenle taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, ....03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.