Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan davada görevli ve yetkili mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/91 E. 2024/129 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Her iki tarafı tacir olan taraflar arasında akdedilen taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, TTK'nin taşıma işlerine ilişkin düzenlemeleri kapsamında mutlak ticari dava niteliğindedir ve bu davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yetki itirazının kabulüne dair karar, sözleşmede belirlenen yetkili mahkemeye dayandığından ve gerekçesi açıklandığından yerinde bulunur. Yetki ilk itirazı kabul edilmiş olduğu halde istinaf yoluna başvuran davalı vekilinin bu davranışı, istinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir ve HMK m.329/2 uyarınca vekil hakkında disiplin para cezasına hükmedilebilir.
Ele alınan sorunlar
Görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi mi asliye hukuk mahkemesi mi olduğu → ret
İddia: Davalı vekili, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi değil Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kararın kaldırılarak dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK'nin 5. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine ve özel kanunlardan doğan hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. TTK'nin 4. Kitabında "Taşıma işleri" başlığı altında düzenlenen hususlara ilişkin davalar mutlak ticari davadır. Somut olayda davanın her iki tarafı da tacir olup uyuşmazlık taraflar arasında akdedilen taşıma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır; bu nedenle dava ticari dava niteliğindedir ve kararı veren mahkeme davaya bakmaya görevlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetkisizlik kararının gerekçelendirilmediği iddiası → ret
İddia: Davalı vekili, mahkemece verilen yetkisizlik kararının gerekçelendirilmediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Mahkemece, taraflar arasında imzalanan Taşıma Hizmetleriyle Alakalı Genel Sözleşme'nin 12. maddesinde sözleşmeyle ilgili ihtilaflara bakacak yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunun belirtilmesi nedeniyle mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir; kararın gerekçelendirilmediğine yönelik istinaf nedeni yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İstinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması ve disiplin para cezası → kabul
Gerekçe: HMK m.329/2 uyarınca kötü niyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan taraf disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir; bu hâllere vekil sebebiyet vermişse ceza vekil hakkında uygulanır. Davalı vekilinin yetki ilk itirazı kabul edilerek bir karar verildiği halde istinaf kanun yoluna başvurması, istinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması niteliğindedir ve bu duruma vekili sebebiyet vermiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ve tarafların tacir olduğu davaların TTK'nin taşıma işlerine ilişkin hükümleri kapsamında mutlak ticari dava sayılacağı ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olacağı yönündeki tespit, benzer görev itirazlarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır. Ayrıca yetki itirazının kabulüne rağmen istinaf yoluna başvurulmasının kötüniyetli sayılabileceği ve HMK 329/2 uyarınca disiplin para cezasına hükmedilebileceği yönündeki uygulama da emsal değer taşır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Taraflarının her ikisinin tacir olduğu ve uyuşmazlığın taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı davalarda, TTK'nin taşıma işlerine ilişkin düzenlemeleri kapsamında dava mutlak ticari dava niteliğinde olup görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
- Yetkili mahkeme
- Taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkemenin belirli bir yer mahkemesi olarak kararlaştırılmış olması halinde, sözleşmede belirtilen yer mahkemesi yetkilidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak ticari dava↗ görevli mahkeme↗ yetki itirazı↗ yetkili mahkeme sözleşmesi↗ istinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması↗ disiplin para cezası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/91
KARAR NO 2024/129
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/10/2023
NUMARASI 2023/311Esas - 2023/665 Karar
DAVA
Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/01/2024
Davanın yetki yönünden reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, taraflar arasında 01.01.2020 - 31.12.2022 tarihleri arasında geçerli olan taşıma sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme üzerine müvekkili tarafından gerçekleştirilen birkaç taşıma işi sonrasında başka iş verilmediğini, müvekkilinin durumdan şüphelenmesi üzerine araştırma yaptığını ve davalının başka bir firmayla anlaşarak taşıma işini yaptırdığını fark ettiğini, davalı şirkete sözleşmenin gereğince davranılması aksi takdirde sözleşmede yazan cezai şartın talep edileceğine dair ihtarname gönderildiğini, davalı şirketin müvekkiline herhangi bir dönüş yapmadığını, müvekkilinin sözleşmeden dolayı başka taşıma işlerini reddetmek zorunda kaldığını, arabulucuya başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, şimdilik 5.000-TL cezai şart alacağı ile şimdilik 10.000-TL zararının davalıdan tahsilini, bilirkişi incelemesi sonucunda arttırma hakları saklı kalmak üzere talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili, davacının dosyaya fotokopi olarak ibraz ettiği "Taşıma hizmetlerinin verilmesiyle ilgili olarak akdedilen Genel Sözleşme" başlıklı Sözleşmenin 12. Maddesinde, "İş bu Sözleşmenin mevcudiyeti veya uygulanması ile ilgili tüm ihtilaflara bakacak yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleridir." yazılı olduğunu, öncelikle usuli itirazlarımızın dikkate alınarak işin esasına geçilmeden, yetkisiz mahkemede açılan davanın yetkisizlikle reddine ve tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, dava yetkisiz Mahkemede açıldığından, davalının yetki ilk itirazının kabulüne, mahkemenin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, mahkemece verilen kararın gerekçelendirilmediğini, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi değil, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kararın kaldırılarak dosyanın Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı tarafından açılan davada, davalı vekilinin cevap dilekçesindeki HMK'nin 17. maddesi gereğince yetki ilk itirazı üzerine, mahkemece yetki itirazının kablü ile dava dosyasının yetkili bulunan mahkemeye gönderilmesine karar verilmiş, davacı taraf istinaf kanun yoluna başvurmamış, davalı vekili, kararın gerekçelendirilmediğini, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. TTK.'nin 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. TTK.'nin 4. Kitap bölümünde "Taşıma işleri" başlığı altında yapılan düzenlemelere ilişkin davalar mutlak ticari davalardır.
Somut olayda,davanın her iki tarafının tacir olduğu, uyuşmazlığın taraflar arasında akdedilen taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.Davanın her iki yanının tacir olması ,uyuşmazlığın da TTK nda düzenlenen taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmasına göre elde ki dava ticari dava niteliğinde olup kararı veren mahkeme davaya bakmaya görevlidir.Aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde değildir. Mahkemece, taraflar arasında imzalanan işbu "Taşıma Hizmetleriyle Alakalı Genel Sözleşme"nin 12. Maddesinde işbu sözleşmeyle ilgili ihtilaflara bakacak yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunun belirtilmesi nedeniyle mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna karar verilmiş,kararın gerekçelendirilmediğine yönelik istinaf nedeni de yerinde değildir.
6100 Sayılı HMK m.329/2 ''Kötü niyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, 500-Türk Lirasından 5.000-Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır.'' hükmünü haizdir. Davalı vekilinin yetki ilk itirazı kabul edilerek bir karar verildiği halde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalının istinaf başvuru hakkını kötüye kullandığı, duruma da vekili Av. ...'nun sebebiyet verdiği kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle; istinaf sebepleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekili aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davalı vekili Av. ... hakkında HMK 329/2 gereği 2.000-TL disiplin para cezası verilmesine Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan 30-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/01/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/46757 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi