Ayıp ihbar süresi geçirilince satılan ayıpsız kabul edilmiş sayılır

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1163

KARAR NO 2024/1107

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/03/2024

NUMARASI 2021/290 Esas - 2024/316 Karar

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin sahibinden.com internet sitesinde gördüğü ... ilan numaralı aracı satın almak üzere satıcı ile temas kurduğunu,satıcı vekili ...'nın araçta ağır hasar olmadığını beyan ettiğini,vekilin beyanına inanan müvekkilinin 28.07.2020 tarihinde davalıya ait 142.200 TL karşılığında satın aldığını, Gebze ... Noterliğinin 10.07.2020 tarih ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesinde aracın ağır hasarlı olarak satıldığının beyan edilmediğini,müvekkilinin aracı alıp Bursa'ya geldikten sonra aracın arıza verdiğini,aracın tamiri için ... Vasıta - ...'e götürdüğünü,ustanın motorun şaseye bağlanan kısımlarının kaynaklı olduğunu gördüğünü, bu durumun muhtemel iki sebebi bulunduğunu, birinci ihtimalin "araç motorunun başka araca ait olması" olduğunu, ikinci ihtimalin ise "aracın ağır hasar geçirmesi nedeniyle motor kısmında kapsamlı bir tamirat işlemi yapılması" olduğunu söylediğini ,satıcının araçta yapılan işlemi tramer kayıtlarına geçirmeyerek ve yalan beyanda bulunarak müvekkilini dolandırdığını, müvekkiline ayıplı araç satarak, kazanç kaybına uğramasına sebep olduğunu, müvekkilinin aracı yürür hale getirmek üzere yaptırdığını, 11.000- TL malzeme, 12.006,50- TL işçilik olmak üzere 23.006,50- TL ödediğini,aracın ağır hasarlı olmasının piyasa değerini 60.000-TL'ye düşürdüğünü, 60.000- TL değerdeki aracı 142.200 TL'ye sattıklarını, toplam zararının 105.206,50 TL olduğunu, Bursa ...

Noterliğinin 12/08/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıbı satıcı ...'ya bildirdiğini, sözleşmenin feshi ile onarım için ödenen 23.006,50- TL'nin ödenmesini talep etmesine rağmen davalı tarafça müvekkiline cevap verilmediğini ,ayıplı satılan maldan ayıp oranında bedel indirimi yapılarak müvekkiline fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100- TL'nin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; tarafların satım konusunda anlaştıktan sonra davacının talebi ve yönlendirmesi ile 07.07.2020 tarihinde "... Tic. Ltd. Şti." unvanlı şirkete 2. El Oto Ekspertiz yapılmak üzere götürüldüğünü, akabinde araçta sorun olmadığından bahisle 10.07.2020 tarihinde Gebze ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile aracın satışının yapıldığını, 10.07.2020 tarihinde satış gerçekleştikten takribi 1 ay 2 gün sonra davacı tarafından müvekkiline 12.08.2020 tarihli, Bursa ... Noterliği'nin .. yev nolu ihtarnamesi ile araçta "araç motorunun başka araca ait olduğunu" yahut "aracın ağır hasar geçirmesi nedeniyle motor kısmında kapsamlı bir tamirat işlemi yapıldığını öğrenmiş" ve 142.000-TL olan bedel iadesi ile onarım bedeli olan 23.006,50 TL'nin ödenmesi talepli ihtarname keşide edildiğini, davacının tüm iddialarının çelişkilerle dolu olduğunu, aracın, asfalt aracı olarak satıldığını,davacı tarafından hafriyat aracı haline getirildiğini, bu revizyon sırasında oluşan arızalardan müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışıldığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, araç ayıplı olsa dahi süresinde yapılan bir bildirim bulunmadığını,dava değeri belirlenebilir olduğu halde belirsiz alacak davası olarak açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine,harca esas değerin açıklattırılarak harcın tamamlanmasına,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; alınan bilirkişi raporunda davacının 28/07/2020 tarihinde davalıya ait ... plakalı aracı 142.200-TL’ye satın aldığı,satıma konu 2013 model çekicinin davacının satın alma tarihi 10.07.2020 itibariyle, ağır hasar görmemiş eşdeğerinin rayiç değerinin 239.625- TL; ağır hasar görmüş (çekme belgeli pert olmuş) ve onarılmış eşdeğerinin rayiç değerinin 167.738- TL olduğu;davacının satın aldığı fiyatın ağır hasar görmüş ve onarılmış araç fiyatından dahi 25.538 -TL daha düşük olduğu; davacının çekicinin önceden ağır hasar görmüş, kısmen onarılmış ancak 20.000–25.000-TL arasında ilave onarım masrafı olduğunu bilerek satın aldığı; ,satıştan önceki arıza ve ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu ancak davacı alıcı tarafından 07.07.2020 tarihinde ...

Ltd. Şti.’ye götürülerek ekspertiz yaptırıldıktan sonra 10.10.2020 tarihinde satışının yapıldığı dikkate Alındığında ileri sürülen arıza ve ayıplar ekspertiz anında anlaşılabileceğinden satıştan önce taraflarca bilinir hale geldiği ve gizli ayıp niteliği kalmadığı, taraflarca dava konusu çekicinin ekspertiz sonrasında arızalı ayıplı olduğunun anlaşıldığı ve arıza ile ayıplar karşılığında fazlasıyla indirim yapılarak satışın yapıldığı;

07. 07.2020 tarihinde ekspertiz yaptırıldıktan sonra 10.10.2020 tarihinde aracın satışının yapılması, araç satış bedelinin rayicin çok altında olması dikkate alındığında arıza ve ayıpların ekspertiz anında anlaşılabilecek nitelikte olduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece alınan "ek raporda araçta gizli ayıp olup olmadığının, ayıp varsa bu ayıbın kullanıma bağlı olarak çıkıp çıkmadığının, aracın yaşı, cinsi, km, kullanım amacı dikkate alındığında hasarın beklenilir olup olmadığı hususlarında raporda tek tek açıklanmasına," şeklinde ara karar verildiği, bilirkişi raporunda ayıbın gizli olup - olmadığına yönelik açıklama yapılmadığını, dava konusu aracın ayıplı bedeli tespit edilerek müvekkilimizin aracı rayiçlerine göre düşük bedelle satın aldığı tespit edildiğini, ancak tespit yönteminin hatalı olduğunu, cevap dilekçesi ekinde sunulan ekspertiz raporundan müvekkilinin haberi olmadığını, müvekkili, Bursa ... Noterliğinin 12/08/2020 Tarih ve ...

yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıbı satıcı ...'ya bildirmiş, sözleşmenin feshini ve aracın onarımı için ödenen 23.006,50-TL nin ödenmesini talep etmesine rağmen davalı tarafça cevap verilmediğini, araçta herhangi bir problem yahut ağır hasar olmadığını beyan eden davalılardan aracı satın aldığını, davalıların beyanının aksine müvekkili aracı alıp Bursa'ya geldikten sonra aracın arıza verdiğini, ağır hasarlı olduğu ortaya çıktığını, araç satış sözleşmesinde aracın ağır hasarlı olarak satıldığına ilişkin bilgi olmadığını, kararın kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari alım satım sözleşmesi nedeni ile TBK nın 227/2 maddesi uyarınca ayıp oranında satım bedelinden indirim yapılması istemine ilişkin alacak davasıdır. 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiştir.

Somut olayda, Gebze ... Noterliği'nin 10.07.2020 tarih ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile satıma konu aracın 142.200-TL bedelle satıldığı, satış sözleşmesinin satıcı beyanını kısmında, nitelikleri ve bedeli yazılı aracı alıcıya halihazır durumu ile satarak bedelini tamamen aldığını ve aracı teslim ettiği, alıcı beyanı kısmında, aracı halihazır durumu ile görüp beğenerek ve bedelini kısmen peşin elden kısmen EFT ile ödeyerek teslim aldığını,ekspertiz raporu aranmaksızın satışın yapılmasını talep ettikleri ,sözleşmede sigorta ile ilgili yükümlülüğün alıcı tarafından üstlenildiği, davacının aracı satın aldıktan sonra oto tamircisine götürdüğünde aracın gizli ayıplı olduğunu öğrendiğini ileri sürmüştür.

... otomotiv tarafından düzenlenen 07.07.2020 tarihli raporda, "aracın cihaza bağlandığı, motorun kontrol edildiği, müşteriye gereken bilgilerin verildiği" yazılıdır. Ekpertiz raporunun davacı ile ilgisi belirlenemiyor ise de; satışa talip olanın davacı bulunması nazara alındığında satıştan hemen evvel yapılan incelemenin davacının isteği ile yapıldığının kabulü gerekir.Davacı aracı satın aldıktan sonra ustaya götürdüğünde ayıbı öğrendiğini ileri sürmekte ise de kanunda yazılı 8 günlük sürede yaptırması gerekirken yaptırmadığı ,süre geçtikten sonra noterden ihtarname keşide ederek ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmaktadır.Sunulan ekspertiz rapor tarihinin hemen satış öncesi yapıldığı dikkate alındığında davacının gerekli kontrolleri yaptırarak aracı satın ve teslim aldığı, 2013 model bulunan aracın hasarlı ve hasarsız hallerinin değerlerinin ayrı ayrı tesbit edildiği, davacının satın aldığı bedelden daha fazla olduğunun belirlendiği, motor değişiminin yapıldığının hemen anlaşılabileceği, davalının araca garanti de vermediği gözetildiğinde aracı mevcut haliyle satın aldığının kabulü gerektiğinden davanın reddine ilişkin verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/07/2024