Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2017/2031 E. 2018/7671 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rekabet yasağı sözleşmesi↗ rekabet yasağı↗ şirket merkezi mahkemesi↗ hakkaniyet↗ oy yasağı↗ geçersizlik↗ haksız rekabet↗ hmk 353(1)b-2↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin haksız rekabete ilişkin hükümlerinin batıl olduğu, davalı tarafından gizlilik yasağının ihlal edildiği ve davacı tarafın davalının eylemi nedeniyle önemli bir zarara uğradığının davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun duruşma yapılmadan verilecek kararlar başlıklı 353/b-2 maddesi "b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; ...2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir" hükmünü içermektedir. Somut olayda ilk derece mahkemesince rekabet yasağı sözleşmesinin coğrafi sınır taşımaması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince rekabet yasağı sözleşmesinin coğrafi sınır belirtilmemesi nedeniyle geçersiz olmadığı ancak Türk Borçlar Kanunu 445. maddesi uyarınca aşırı nitelikteki rekabet yasağının hakim tarafından hakkaniyete uygun biçimde kapsam ve süre yönünden sınırlandırılabileceği bu kapsamın davacı şirketin merkezinin bulunduğu ...ile sınırlı olduğu ve rekabet yasağının bu sınırlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kabul ederek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bu kapsamla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/b-2 maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde hata edilmiş olması nedeniyle yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekirken, istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/200 E. 2018/6359 K.
Ortak:rekabet yasağı · hakkaniyet · oy yasağı · geçersizlik
İncelediğiniz karardaSomut olayda ilk derece mahkemesince «rekabet yasağı sözleşmesinin» coğrafi sınır taşımaması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince rekabet yasağı sözleşmesinin coğrafi sınır belirtilmemesi nedeniyle «geçersiz» olmadığı ancak Türk Borçlar Kanunu 445. maddesi uyarınca aşırı nitelikteki rekabet yasağının hakim tarafından «hakkaniyete» uygun biçimde kapsam ve süre yönünden sınırlandırılabileceği bu kapsamın davacı «şirketin merkezinin» bulunduğu ...ile sınırlı olduğu ve rekabet yasağının bu sınırlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kabul ederek istinaf başvurusunun esastan reddine karar v …
İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin «haksız rekabete» ilişkin hükümlerinin batıl olduğu, davalı tarafından gizlilik «yasağının» ihlal edildiği ve davacı tarafın davalının eylemi nedeniyle önemli bir zarara uğradığının davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından «istinaf yoluna başvurulmuş», ...
Benzer bu karardaMahkemece bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının, davacı şirkette 22/02/2012 tarihinde yapılan «hizmet sözleşmesiyle» radyoloji satış müdürü olarak işe başladığı ve 17/09/2012 tarihinde işten ayrıldığı hususunun çekişmesiz olduğu, hizmet sözleşmesinde «rekabet yasağı» şartı varsa da benimsenen raporda kapsamlı olarak belirtildiği gibi rekabet yasağı coğrafi yer sınırlaması içermediğinden «geçersiz» olduğu, davacının iş sözleşmesinin bitiminden sonra «sır saklama yükümlülüğünün» devamını öngören hükmün ihlal edildiğini de kanıtlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasındaki iş sözleşmesinde yer olan «rekabet yasağı» düzenlenmesinde coğrafi alana yönelik «kısıtlama» belirtilmemiş ise de TBK'nin 445/2 maddesinde mahkemece aşırı nitelikteki rekabet yasağı hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından, hakimin aşırı nitelikteki rekabet yasağını bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirerek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de «hakkaniyete» uygun biçimde gözönünde tutmak suretiyle sınırlandırabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme doğrultusunda coğrafi alan bakımından mahkemece bir sınırlama getirilmesi gerekirken, «rekabet yasağı» düzenlemesinin «geçersiz» olduğuna dair hüküm tesisi yerinde değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sır saklama yükümlülüğü · karşı edim · saklama yükümlülüğü · kısıtlılık · hizmet sözleşmesi
Benzer bu karardaMahkemece bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının, davacı şirkette 22/02/2012 tarihinde yapılan «hizmet sözleşmesiyle» radyoloji satış müdürü olarak işe başladığı ve 17/09/2012 tarihinde işten ayrıldığı hususunun çekişmesiz olduğu, hizmet sözleşmesinde «rekabet yasağı» şartı varsa da benimsenen raporda kapsamlı olarak belirtildiği gibi rekabet yasağı coğrafi yer sınırlaması içermediğinden «geçersiz» olduğu, davacının iş sözleşmesinin bitiminden sonra «sır saklama yükümlülüğünün» devamını öngören hükmün ihlal edildiğini de kanıtlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasındaki iş sözleşmesinde yer olan «rekabet yasağı» düzenlenmesinde coğrafi alana yönelik «kısıtlama» belirtilmemiş ise de TBK'nin 445/2 maddesinde mahkemece aşırı nitelikteki rekabet yasağı hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından, hakimin aşırı nitelikteki rekabet yasağını bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirerek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de «hakkaniyete» uygun biçimde gözönünde tutmak suretiyle sınırlandırabileceği düzenlenmiştir.
Ancak, taraflar arasındaki «hizmet sözleşmesi» 818 sayılı BK döneminde akdedilmiş ise de, 6101 sayılı Kanun'un 1.ve 3. maddeleri gözetildiğinde, iş akdinin sona erdiği ve davalı açısından «rekabet yasağının» başladığı tarih itibariyle uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK 445. maddesinin uygulanması gerekmektedir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12316 E. 2018/3828 K.
Ortak:rekabet yasağı · hakkaniyet · oy yasağı
İncelediğiniz karardaSomut olayda ilk derece mahkemesince «rekabet yasağı sözleşmesinin» coğrafi sınır taşımaması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince rekabet yasağı sözleşmesinin coğrafi sınır belirtilmemesi nedeniyle «geçersiz» olmadığı ancak Türk Borçlar Kanunu 445. maddesi uyarınca aşırı nitelikteki rekabet yasağının hakim tarafından «hakkaniyete» uygun biçimde kapsam ve süre yönünden sınırlandırılabileceği bu kapsamın davacı «şirketin merkezinin» bulunduğu ...ile sınırlı olduğu ve rekabet yasağının bu sınırlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kabul ederek istinaf başvurusunun esastan reddine karar v …
İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin «haksız rekabete» ilişkin hükümlerinin batıl olduğu, davalı tarafından gizlilik «yasağının» ihlal edildiği ve davacı tarafın davalının eylemi nedeniyle önemli bir zarara uğradığının davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından «istinaf yoluna başvurulmuş», ...
Benzer bu karardaTBK'nin 445/1 fıksarında bu tür sözleşmeler bakımından, yer ve zaman sınırlaması öngörüldüğü gibi, «rekabet yasağının» işçinin ekonomik geleceğini «hakkaniyete» aykırı olarak tehlikeye düşürecek şekilde sınırlayamayacağının düzenlendiği, yine aynı maddenin ikinci fıkrasında da mahkemece aşırı nitelikteki rekabet yasağı hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından, hakimin aşırı nitelikteki rekabet yasağını bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirerek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de hakkaniyete uygun biçimde gözönünde tutmak suretiyle sınırlandırabileceği düzenlenmiştir.
2- Davacı vekilinin, davalı ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, taraflar arasındaki «hizmet sözleşmesinde» iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği tarih itibariyle uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK'nin 445. maddesi tatbik edilecektir.
Somut olayda, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin «rekabet yasağını» düzenleyen 9. maddesinde zaman ve coğrafi alana yönelik bir sınır getirilmemiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:karşı edim · iş sırrı · çalışma özgürlüğü · hizmet sözleşmesi · husumet
Benzer bu karardaŞirketi aleyhindeki davanın «husumetten» reddine, davalı işçinin ne tür bir ticari «sırra» vakıf olduğu, bunu ne şekilde üçüncü kişilerle paylaştığı ve davacı şirketin bundan nasıl zarar gördüğü ispatlanamadığı, davacının hakim pozisyonunu kullanarak imzalattığı sözleşmeye dayanarak tazminata hükmedilmesinin «hakkaniyete» aykırı olacağı gerekçesiyle davalı gerçek kişi yönündende esastan davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki «hizmet sözleşmenin» TBK'nın 445/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, tartışılarak bir sonuca gidilmesi gerekirken, «rekabet yasağının» yer yönünden sınırlandırılmadığı, bu hususun da Anayasa'da öngörülen «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırılık taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
2- Davacı vekilinin, davalı ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, taraflar arasındaki «hizmet sözleşmesinde» iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği tarih itibariyle uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK'nin 445. maddesi tatbik edilecektir.
TBK'nin 445/1 fıksarında bu tür sözleşmeler bakımından, yer ve zaman sınırlaması öngörüldüğü gibi, «rekabet yasağının» işçinin ekonomik geleceğini «hakkaniyete» aykırı olarak tehlikeye düşürecek şekilde sınırlayamayacağının düzenlendiği, yine aynı maddenin ikinci fıkrasında da mahkemece aşırı nitelikteki rekabet yasağı hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından, hakimin aşırı nitelikteki rekabet yasağını bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirerek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de hakkaniyete uygun biçimde gözönünde tutmak suretiyle sınırlandırabileceği düzenlenmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2017/2031 E. , 2018/7671 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada ...1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 10/11/2016 tarih ve 2015/517 E - 2016/833 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nce verilen 02/03/2017 tarih ve 2017/51-2017/57 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; davalının 13/05/2004 tarihinden istifa ederek ayrıldığı 06/11/2012 tarihine kadar davacı şirkette Ar-ge sorumlusu olarak çalıştığını, taraflar arasında düzenlenen 15/02/2012 tarihli iş sözleşmesinde gizlilik ve rekabet etmeme yükümlülüğünün düzenlendiğini, bu yükümlülükler uyarınca davalının şirket nezdindeki çalışmaları nedeniyle öğrenmiş olduğu bilgileri üçüncü şahıslara ifşa edemeyeceğini ayrıca iş akdinin sona ermesini takiben 1 yıl süre ile davacı şirket ile rekabet halindeki bir şirkette çalışamayacağını, davacının her iki hükme aykırılık halinde ayrı ayrı olmak üzere davalının 6 aylık ücretinden az olmamak kaydıyla tazminat-cezai şart ve zararlarını talep edebileceğini, davalının nedensiz olarak istifasını müteakip rekabet halindeki bir şirketin Bolu'daki fabrikasında çalışmaya başladığını iddia ederek, davalının gizlilik ve rekabet etmeme yükümlüğüne aykırı davranmış olduğunun tespitine, rekabet etmeme yükümlüğüne aykırı davranışı için 16.758 TL, gizlilik yükümlüğüne aykırı davranışı için 16.758 TL tazminattan şimdilik 10.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davalıya dayatılan ve müzakere edilmeden imzalatılan sözleşmede, rekabet yasağına dair hiçbir yer ve bölge sınırlaması yapılmadığını, bu durumun BK. 445. maddesine aykırı olduğunu, davalının çalıştığı yerin ...olduğunu, Bolu'da 5 ay çalıştıktan sonra...'de kendisine uygun bir iş bulunca Bolu'dan ayrılarak...'e geri döndüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.
İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin haksız rekabete ilişkin hükümlerinin batıl olduğu, davalı tarafından gizlilik yasağının ihlal edildiği ve davacı tarafın davalının eylemi nedeniyle önemli bir zarara uğradığının davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun duruşma yapılmadan verilecek kararlar başlıklı 353/b-2 maddesi "b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; ...2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir" hükmünü içermektedir. Somut olayda ilk derece mahkemesince rekabet yasağı sözleşmesinin coğrafi sınır taşımaması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince rekabet yasağı sözleşmesinin coğrafi sınır belirtilmemesi nedeniyle geçersiz olmadığı ancak Türk Borçlar Kanunu 445.
maddesi uyarınca aşırı nitelikteki rekabet yasağının hakim tarafından hakkaniyete uygun biçimde kapsam ve süre yönünden sınırlandırılabileceği bu kapsamın davacı şirketin merkezinin bulunduğu ...ile sınırlı olduğu ve rekabet yasağının bu sınırlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kabul ederek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bu kapsamla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/b-2 maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde hata edilmiş olması nedeniyle yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekirken, istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 05/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/464308400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz