Rücuen Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/9093 E. 2013/11663 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
bilgilendirme yükümlülüğü↗ yetki belgesi↗ poliçe limiti↗ çerçeve sözleşme↗ özel dava şartı↗ sigorta teminatı↗ sigorta ettiren↗ ba formu↗ sigorta sözleşmesi↗ taşıyıcı↗ temerrüt faizi↗ yetki↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ dahili dava↗ vekalet ücreti↗ temerrüt↗ teminat↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma sigorta poliçesinde malların taşınacağı aracın “taşıma yetki belgesi” ve “taşıt kartı” bulunmasının teminat koşulu olarak yer almakla birlikte, bu hususta davalı ... şirketinin davacıyı bilgilendirmediği, bu nedenle poliçede yazılı özel şartın geçerli olmadığı, oluşan
hasar bedelinden davalı ... şirketi ve taşımayı yapan davalı ...’in sorumlu olduğu, diğer davalıların ise sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 60.548,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalı ... A.Ş. ve davalı ...’ten tahsiline, diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava dilekçesinde, davalı ...Ş.’nin poliçe limiti ile sorumlu tutulması talep edilmiş, dolayısı ile anılan davalıdan talep edilen tazminat miktarı poliçe limiti olan 8.000,00 TL olması karşısında, bu davalı hakkındaki davanın bu miktar yönünden reddi nedeniyle anılan bedel üzerinden adı geçen davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, tüm dava değeri esas alınarak fahiş vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, dava, taşıma sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
28/10/2007 tarih ve 26684 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin “Bilgilendirmeye ilişkin genel ilkeler başlıklı” 5/3. maddesine göre, “Sigortacı, dürüstlük ilkeleri çerçevesinde; sözleşmenin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında sigorta ettirene, sigortayla ilgili teknik konularda yardımcı olmak, yapılacak veya yapılmış sigortacılık işleminin özellikleri ve sözleşmeye konu sigorta teminatı ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli her türlü bilgiyi sözlü ve yazılı olarak sağlamak ve sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hâl ve davranıştan kaçınmak zorundadır.” Yönetmeliğin 5/2. maddesinde, bilgilendirme yükümlülüğünün, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başladığı ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam edeceği, 5/1. maddesinde ise sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünün, sigortacı tarafından sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere karşı sözlü ve yazılı şekilde yerine getirileceği, ancak asgari bilgilendirmenin yapıldığının ispat yükümlülüğünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 8/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önceki müzakere safhasında sözleşmeye taraf olmak isteyen kişilere Bilgilendirme Formunun bir suretini verir. 9/4. maddesi uyarınca da Sigortacı, akdin müzakeresi sırasında Bilgilendirme Formunu sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere vermek zorundadır.
Bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesinin sonuçları Yönetmeliğin 7. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre; Sigorta sözleşmesinin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında, bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş ya da bu Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen Bilgilendirme Formu gereği gibi teslim edilmemiş yahut Bilgilendirme Formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri sigorta ettirenin kararına etkili olmuş ise, sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.
Somut uyuşmazlıkta, davaya konu 23.08.2008 tarihli taşıma emtia sigorta poliçesinde özel şart olarak “4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan yönetmelik uyarınca taşımayı yapacak olan aracın bu sigortaya konu emtianın taşınması için yeterli özellikleri haiz olması ve taşıyıcının ilgili bakanlıktan alınmış sigorta konusu taşımayı yapmasına izin veren ‘taşımacı yetki belgesine’ ve taşımada kullanılacak aracın da yine yetkili resmi makamlardan alınmış ‘taşıt kartına’ sahip olması ayrıca aracın taşımacılık mevzuatında öngörülen yaş dahil bütün şartları fiilen yerine getirmesi gerekmektedir. İşbu sigortaya konu emtianın yaş sınırı dahil kanunda belirtilen özelliklere uygun olmayan veya yetkili resmi makamlardan verilmiş ‘taşıt kartına’ sahip bulunmayan araçlarla taşınması veya sigorta konusu emtianın gerekli ‘yetki belgesine’ sahip olmayan taşımacılarca taşınması durumları teminat haricidir.” düzenlemesine yer verilmiş olup, mahkemece, anılan özel şarta ilişkin mümeyyiz davalı tarafından davacının bilgilendirilmediğinden, bu özel şartın geçerli olmadığı sonucuna varılarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, davacı davasını, davalı ... şirketinin bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak açmamış olması karşısında, davacının ileri sürmediği hususun mahkemece kendiliğinden gözönüne alınması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
4- Bozma neden ve şekline göre mümeyyiz davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/7989 E. 2012/1125 K.
Ortak:bilgilendirme yükümlülüğü · çerçeve sözleşme · sigorta teminatı · sigorta ettiren · sigorta sözleşmesi · sigorta poliçesi · teminat · teslim
İncelediğiniz kararda… en Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin “Bilgilendirmeye ilişkin genel ilkeler başlıklı” 5/3. maddesine göre, “Sigortacı, dürüstlük ilkeleri «çerçevesinde; sözleşmenin» müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında «sigorta ettirene», sigortayla ilgili teknik konularda yardımcı olmak, yapılacak veya yapılmış sigortacılık işleminin özellikleri ve sözleşmeye konu «sigorta teminatı» ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli her türlü bilgiyi sözlü ve yazılı olarak sağlamak ve sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hâl ve davranıştan kaçınmak zorundadır.” Yönetmeliğin 5/2. maddesinde, «bilgilendirme yükümlülüğünün», «sigorta sözleşmesinin» kurulmasından önce başladığı ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam edeceği, 5/1. maddesinde ise sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünün, sigortacı t …
… reği gibi yerine getirilmemesinin sonuçları Yönetmeliğin 7. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre; Sigorta sözleşmesinin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında, «bilgilendirme yükümlülüğü» gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş ya da bu Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen Bilgilendirme Formu gereği gibi «teslim» edilmemiş yahut Bilgilendirme Formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri «sigorta ettirenin» kararına etkili olmuş ise, sigorta ettiren «sigorta sözleşmesini» feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma «sigorta poliçesinde» malların taşınacağı aracın “taşıma «yetki belgesi»” ve “taşıt kartı” bulunmasının «teminat» koşulu olarak yer almakla birlikte, bu hususta davalı ... şirketinin davacıyı bilgilendirmediği, bu nedenle poliçede yazılı «özel şartın» geçerli olmadığı, oluşan «hasar» bedelinden davalı ... şirketi ve taşımayı yapan davalı ...’in sorumlu olduğu, diğer davalıların ise sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 60.548,00 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalı ...
Benzer bu kararda2010/7989 2012/1125 S/2 konu «sigorta teminatı» ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli her türlü bilgiyi sözlü ve yazılı olarak sağlamak ve «sigorta ettireni» yanıltıcı her türlü hâl ve davranıştan kaçınmak zorundadır.” Yönetmeliğin 5/2 maddesinde, «bilgilendirme yükümlülüğünün», «sigorta sözleşmesinin» kurulmasından önce başladığı ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam edeceği, 5/1 maddesinde ise sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünün, sigortacı ta …
… ereği gibi yerine getirilmemesinin sonuçları Yönetmeliğin 7. maddesinde düzenlenmiş olup buna göre; Sigorta sözleşmesinin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında, «bilgilendirme yükümlülüğü» gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş ya da bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde düzenlenen Bilgilendirme Formu gereği gibi «teslim» edilmemiş yahut Bilgilendirme Formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri «sigorta ettirenin» kararına etkili olmuş ise, sigorta ettiren «sigorta sözleşmesini» feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; «sigorta poliçesinde» 65 yaşın üstünde olan sigortalılara ancak kaza halinde asistans hizmeti verileceğinin düzenlenmiş olduğu, davacının 74 yaşında olup kalp krizi geçirmesi nedeniyle yapılan «masrafların» «sigorta teminatı» dışında olduğundan davalıdan istenemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta tazminatı · dosya masrafı · dava sebebi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; «sigorta poliçesinde» 65 yaşın üstünde olan sigortalılara ancak kaza halinde asistans hizmeti verileceğinin düzenlenmiş olduğu, davacının 74 yaşında olup kalp krizi geçirmesi nedeniyle yapılan «masrafların» «sigorta teminatı» dışında olduğundan davalıdan istenemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dava «sigorta tazminatı» istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta davacı davasını «sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminat istemi şeklinde açmış ise de, davacı vekili 19.10.2009 tarihli dilekçesi ile tazminat istemini «bilgilendirme yükümlülüğünün» yerine getirilmemiş olmasına dayandırmış, davalı tarafça dava «sebebinin» değiştirilmesine açıkça karşı konulmamıştır.
Bu durumda mahkemece, davanın «sebebinin» «bilgilendirme yükümlülüğünün» ihlali olarak değiştirildiği gözetilip tarafların delilleri bu kapsamda değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/9093 E. , 2013/11663 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04.11.2010 tarih ve 2009/94-2010/498 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 04.06.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkiline ait emtianın davalı ... ve ...’in maliki olduğu araç ile taşınması sırasında meydana gelen kaza sonucu emtianın hasarlandığını, davalılardan ... Sigorta A.Ş.’nin nakliyat sigortacısı, diğer sigorta şirketinin ise taşıma yapan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, meydana gelen zarardan tüm davalıların sorumlu olduklarını ileri sürerek, 74.617,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili, poliçe özel şartlarında taşıma yapan aracın yetki belgesinin ve taşıma kartının olmamasının teminat dışı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili, müvekkilinin taşıyıcı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı ... şirketi vekili, müvekkilinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olarak araçtaki yük hasarından sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı da, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma sigorta poliçesinde malların taşınacağı aracın “taşıma yetki belgesi” ve “taşıt kartı” bulunmasının teminat koşulu olarak yer almakla birlikte, bu hususta davalı ... şirketinin davacıyı bilgilendirmediği, bu nedenle poliçede yazılı özel şartın geçerli olmadığı, oluşan
hasar bedelinden davalı ... şirketi ve taşımayı yapan davalı ...’in sorumlu olduğu, diğer davalıların ise sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 60.548,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalı ... A.Ş. ve davalı ...’ten tahsiline, diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava dilekçesinde, davalı ...Ş.’nin poliçe limiti ile sorumlu tutulması talep edilmiş, dolayısı ile anılan davalıdan talep edilen tazminat miktarı poliçe limiti olan 8.000,00 TL olması karşısında, bu davalı hakkındaki davanın bu miktar yönünden reddi nedeniyle anılan bedel üzerinden adı geçen davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, tüm dava değeri esas alınarak fahiş vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, dava, taşıma sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
28/10/2007 tarih ve 26684 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin “Bilgilendirmeye ilişkin genel ilkeler başlıklı” 5/3. maddesine göre, “Sigortacı, dürüstlük ilkeleri çerçevesinde; sözleşmenin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında sigorta ettirene, sigortayla ilgili teknik konularda yardımcı olmak, yapılacak veya yapılmış sigortacılık işleminin özellikleri ve sözleşmeye konu sigorta teminatı ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli her türlü bilgiyi sözlü ve yazılı olarak sağlamak ve sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hâl ve davranıştan kaçınmak zorundadır.” Yönetmeliğin 5/2. maddesinde, bilgilendirme yükümlülüğünün, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başladığı ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam edeceği, 5/1.
maddesinde ise sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünün, sigortacı tarafından sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere karşı sözlü ve yazılı şekilde yerine getirileceği, ancak asgari bilgilendirmenin yapıldığının ispat yükümlülüğünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 8/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önceki müzakere safhasında sözleşmeye taraf olmak isteyen kişilere Bilgilendirme Formunun bir suretini verir. 9/4. maddesi uyarınca da Sigortacı, akdin müzakeresi sırasında Bilgilendirme Formunu sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere vermek zorundadır.
Bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesinin sonuçları Yönetmeliğin 7. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre; Sigorta sözleşmesinin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında, bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş ya da bu Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen Bilgilendirme Formu gereği gibi teslim edilmemiş yahut Bilgilendirme Formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri sigorta ettirenin kararına etkili olmuş ise, sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.
Somut uyuşmazlıkta, davaya konu 23.08.2008 tarihli taşıma emtia sigorta poliçesinde özel şart olarak “4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan yönetmelik uyarınca taşımayı yapacak olan aracın bu sigortaya konu emtianın taşınması için yeterli özellikleri haiz olması ve taşıyıcının ilgili bakanlıktan alınmış sigorta konusu taşımayı yapmasına izin veren ‘taşımacı yetki belgesine’ ve taşımada kullanılacak aracın da yine yetkili resmi makamlardan alınmış ‘taşıt kartına’ sahip olması ayrıca aracın taşımacılık mevzuatında öngörülen yaş dahil bütün şartları fiilen yerine getirmesi gerekmektedir. İşbu sigortaya konu emtianın yaş sınırı dahil kanunda belirtilen özelliklere uygun olmayan veya yetkili resmi makamlardan verilmiş ‘taşıt kartına’ sahip bulunmayan araçlarla taşınması veya sigorta konusu emtianın gerekli ‘yetki belgesine’ sahip olmayan taşımacılarca taşınması durumları teminat haricidir.” düzenlemesine yer verilmiş olup, mahkemece, anılan özel şarta ilişkin mümeyyiz davalı tarafından davacının bilgilendirilmediğinden, bu özel şartın geçerli olmadığı sonucuna varılarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, davacı davasını, davalı ...
şirketinin bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak açmamış olması karşısında, davacının ileri sürmediği hususun mahkemece kendiliğinden gözönüne alınması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
4- Bozma neden ve şekline göre mümeyyiz davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına, 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, 4 nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... AŞ.'ye verilmesine, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı ...Ş.’den alınarak davacıya verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davacı ile davalı ...
A.Ş.'ye iadesine, 04.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/453082000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz