Çek İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/2823 E. 2018/5479 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hamil sıfatı↗ kötüniyetli iktisap↗ kötü niyetli iktisap↗ ön inceleme aşaması↗ istirdat davası↗ yetkili hamil↗ çek iptali↗ eş rızası↗ pasif husumet↗ hamil↗ istirdat↗ limited şirket↗ hukuki yarar↗ çek↗ kötüniyet↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, çekin arkasında bulunan davacıya ait kaşenin sahte olduğu, vergi numarası ve adresin yanlış yazılmış olduğu, şirket yetkililerinin imzalarının sahte olduğundan bahisle davalıların haksız ve kötü niyetli olarak çeki elinde bulundurduğunu iddia ettiği, çek görüntüsü incelendiğinde çekin davacı adına keşide edildiğinin sabit olduğu, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının var olduğu, davalıların 5. ve 6. yetkili hamil sıfatı ile çeki elinde bulundurdukları dikkate alındığında iddia edilen sahta kaşe ve imzaları bilmelerinin mümkün olmadığı, davalıların rıza dışında tedavüle çıkan bir çeki bilerek kötüniyetli iktisap ettiğine dair inandırıcı bir delilin mevcut olmadığı, davacının davalıların çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ya da iktisabında ağır kusurlu bulunduğunu ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, çekin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili, hamili bulunduğu çekin çalındığını, çek iptali davasında davalı ... Limited Şirketi aleyhine istirdat davası açılması için süre verildiğini, davalının çekin elinden rızası dışında çıktığını bilebilecek durumda olduğunu ileri sürerek çekin iadesini istemiştir.
Dosya kapsamı ve özellikle davalıların beyanları, dosya içerisinde mevcut çek görüntüsü ve çekin iade edildiğine dair 28.02.2014 tarihli tutanak başlıklı belge birlikte değerlendirildiğinde dava konusu çekin davalı ... Limited Şirketi tarafından davadan önce diğer davalı ... Petrol Limited Şirketi’ne iade edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre davanın davalı ... Ltd. Şti. yönünden pasif husumet bakımından reddine karar verilmesi gerekirken davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın resen bozulması gerekmiştir.
...- Davacı vekilinin, davalı ... Petrol Limited Şirketi’ne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, anılan davalı 05.06.2015 tarihli dilekçesinde çeki iade etmeye hazır olduğunu belirmiş olup, çek aslının mahkemeye tevdi edildiği gözetilmeksizin esasa ilişkin nedenlerle davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3123 E. 2023/5357 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:senetle ispat zorunluluğu · senetle ispat · teminat senedi · menfi tespit · eksik inceleme · teminat · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile senet aslı incelendiğinde davacıların iddia ettiği gibi arkasında «teminat senedi» olduğuna dair ibarenin yazılı olmadığı, davacıların teminat senedi olduğunu gösterir delil sunamadıkları, birleşen davada davacı ...'nin şirketin kuruluşundan bu yana ve «son» haliyle şirket ortağı olmadığı, senetlerin arkasında teminat olarak verildiğine dair ibare bulunmadığı, «senetle ispat zorunluluğu» gereğince teminat senedi olduklarını gösterir yazılı belge sunulmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf Sebepleri Asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilleri istinaf dilekçelerinde özetle; senetlerin dava dışı şirket sermaye arttırımı için «teminat» niteliğinde verildiğini, davalılardan bu miktar borç almanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, mahkemenin «eksik inceleme» yaptığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına ve davaların kabulüne karar verilmesini istemişlerdir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kambiyo senedinden kaynaklı «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/2823 E. , 2018/5479 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06.05.2016 tarih ve 2014/387-2016/358 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin iş yerinde gerçekleşen hırsızlık nedeniyle çalınan ve müvekkiline ait olan 0452860 çek nolu, 20/02/2014 vadeli 22.000,00 TL tutarında .... Bankası .../... Şubesine ait çekin davalının elinde bulunduğunu, çek iptali davasında hamile karşı dava açılması için kendisine süre verildiğini, çekin arkasındaki kaşenin sahte olduğunu, kötüniyetli olarak çeki verdiğini ileri sürerek davalının elindeki söz konusu bu çekin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili, 20/02/2014 keşide tarihli 22.000,00 TL bedelli çekin en son ciranta ...Petrol San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edilmek sureti ile müvekkile verildiğini ve müvekkil tarafından da .../02/2014 tarihinde ... Bankası ... ... Şubesine takasa konulmak üzere teslim edildiğini, müvekkilinin çekin iktisabında kötü niyetli olmadığını, kendisinden evvel cirosu bulunan....Petrol Ltd. Şti.'nden alacağına karşılık aldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Petrol Ltd. Şti. vekili, .... ile yapılan ticaret sonrasında çekin teslim edildiğini, ciro silsilesinde sorun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, çekin arkasında bulunan davacıya ait kaşenin sahte olduğu, vergi numarası ve adresin yanlış yazılmış olduğu, şirket yetkililerinin imzalarının sahte olduğundan bahisle davalıların haksız ve kötü niyetli olarak çeki elinde bulundurduğunu iddia ettiği, çek görüntüsü incelendiğinde çekin davacı adına keşide edildiğinin sabit olduğu, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının var olduğu, davalıların 5. ve 6. yetkili hamil sıfatı ile çeki elinde bulundurdukları dikkate alındığında iddia edilen sahta kaşe ve imzaları bilmelerinin mümkün olmadığı, davalıların rıza dışında tedavüle çıkan bir çeki bilerek kötüniyetli iktisap ettiğine dair inandırıcı bir delilin mevcut olmadığı, davacının davalıların çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ya da iktisabında ağır kusurlu bulunduğunu ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, çekin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili, hamili bulunduğu çekin çalındığını, çek iptali davasında davalı ... Limited Şirketi aleyhine istirdat davası açılması için süre verildiğini, davalının çekin elinden rızası dışında çıktığını bilebilecek durumda olduğunu ileri sürerek çekin iadesini istemiştir.
Dosya kapsamı ve özellikle davalıların beyanları, dosya içerisinde mevcut çek görüntüsü ve çekin iade edildiğine dair 28.02.2014 tarihli tutanak başlıklı belge birlikte değerlendirildiğinde dava konusu çekin davalı ... Limited Şirketi tarafından davadan önce diğer davalı ... Petrol Limited Şirketi’ne iade edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre davanın davalı ... Ltd. Şti. yönünden pasif husumet bakımından reddine karar verilmesi gerekirken davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın resen bozulması gerekmiştir.
...- Davacı vekilinin, davalı ... Petrol Limited Şirketi’ne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, anılan davalı 05.06.2015 tarihli dilekçesinde çeki iade etmeye hazır olduğunu belirmiş olup, çek aslının mahkemeye tevdi edildiği gözetilmeksizin esasa ilişkin nedenlerle davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın resen BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, .../09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/452044000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz