Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/14070 E. 2018/5093 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
aldatma kastı↗ ifa imkansızlığı↗ güveni kötüye kullanma↗ aldatma (hile)↗ bilirkişi ücreti↗ sözleşmenin iptali↗ illiyet bağı↗ hile↗ hisse senedi↗ ara karar↗ hisse devri↗ kesin süre↗ dolandırıcılık↗ ifa↗ komisyon↗ taraf ehliyeti↗ ortaklık ilişkisi↗ bilirkişi incelemesi↗ haksız fiil↗ kâr payı↗ geçersizlik↗ taahhütname↗ dosya masrafı↗ cy/cy kaydı↗ zamanaşımı↗ temsil↗ teslim↗ kesin hüküm↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, bozma ilamında sözü edilen ve incelenmesi istenen ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının iddiasını ispatlaması gerektiği, bu hususta bilirkişi incelemesi yapılması yönünde ara karar tesis edilip gerekli masrafın yatırılması yönündeki kesin süreye davacının riayet etmediği gibi bilirkişi incelemesi talep etmediğini bildirdiği, bu durumda davacının bilirkişi incelemesi delilinden vazgeçtiği, bilirkişi incelemesi yapılmadan talepler hakkında bir karar verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve davalı şirketlere verilen paranın tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının bilirkişi ücretini yatırmadığı, iddiaların doğruluğunun ancak bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilebileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemize intikal eden emsal dosyalara sunulan bilirkişi raporlarından defter kayıtlarında 1997, 1998, 1999 yıllarında 30 adet ortak ismi bulunduğu şirket sermayesinin tamamının bu ortaklar tarafından taahhüt edilmiş olduğu davacının bu ortaklar arasında isminin geçmediği anlaşılmış, emsal dosyalardaki bilirkişi raporlarında ceza dosyası ve resmi kurum raporları ile davalılar tarafından hukuka aykırı faaliyetler konusunda bir takım tespitler var ise de, esasen buna ilişkin sonuçların ...'nda düzenlendiği ve bu davalar açısından değerlendirilmesinin hukuki mesele olması nedeniyle mahkemeye ait olduğunun belirtildiği görülmüş, mahkemece defter kayıtlarındaki bu durum değerlendirilmediği gibi davacının delilleri arasında yer alan ... ve Meclis Araştırma Komisyon Raporları, ... duyuruları da değerlendirilmemiştir.
... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında, davalılar ..., ... ve ...'nun da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kurulan örgüte üye olma, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından cezalandırılmaları talebiyle açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmiş, karar Yargıtay .... Ceza Dairesinin ......2012 tarih ve 2012/13279-44069 E.K. sayılı ilamı ile onanmıştır. Zamanaşımı nedeniyle düşme kararı kesinleşmiş bir ceza hükmü olmadığından hukuk hakimini bağlamayacağı, ancak hukuk hakiminin ceza dosyasındaki delilleri de değerlendirerek neticeye varacağı hususunun nazara alınması gerekir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme ehliyeti, hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, ifa imkansızlığının bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (.... Prof Dr. ..., Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, .... baskı, sayfa 50). 818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre hile, diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder. Hile nedeniyle sözleşmenin geçersiz sayılabilmesi için kişide aldatma kastının bulunması gerekir. Buna göre kişinin ileri sürdüğü ya da açıklanan zorunluluğu bulunmadığı halde susmuş olduğu nitelikler, karşı tarafı sözleşme yapmaya ikna etme veya sözleşme düşüncesini pekiştirme amacıyla ortaya konulmuş olmaktadır. Kişi bu eylem ve davranışlarda bulunmasaydı diğer tarafın bu sözleşmeyi yapmayacağı bilinç ve düşüncesinde olmalıdır. Aldatma kastında, kişiyi gerçek dışı eylem ve davranışlarda bulunmak suretiyle sözleşme yapmaya ikna etme düşüncesi vardır. Bir başka ifadeyle, sözleşmenin yapılması ile aldatma eylemi arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Hileye uğrayan kişinin iradesi sakatlanmıştır. Bu nedenle sözleşmeyi iptal etme hakkına sahiptir. Sözleşmenin iptali halinde tarafların aldıklarını iade yükümlülüğü doğacaktır.
Dairemizden geçen emsal dosyalardan davalı şirketlerin birleşmesi ve kayda alınması amacıyla ...'na kendilerinin verdikleri 09.02.2005 tarih 30 ve 31 sayılı yazılarda ortak olunan şirkete verilen sermaye katılım bedelleri ile kişiler arasındaki hisse değişimine ilişkin ö...e ve tahsilatlara dair bir takım listeler eklenmiştir. Her ne kadar davalı şirketler hissedarlar arası hisse devri sırasında devreden hissedarın tahsil ettiği miktarların telefon, mektup ve sair yöntemlerle yapılan araştırma sonucu tespit edildiğini, tahsil edilen paranın şirket kasasına girmediğini savunmuşlarsa da, ...'ya sunulan sözkonusu yazı ekindeki listelerin hiçbir dava dosyasına davalılar tarafından sunulmamış olması, 14.09.2000 tarihli ... denetim raporunda aynı kişiler ve aynı yöntemlerle yurtdışında para toplandığı, bu toplanan paraların davalılar tarafından kayda alındığı, hava yoluyla paraların Türkiye'ye nakledildiği, organize şekilde hareket edildiği şeklinde tespitlere yer verilmesi, yine 09.05.1999 tarihli tutanakta ... Havalimanı Dış Hatlar Geliş kapısında yapılan kontrolde ...'a ait çanta içinde TL, DM cinsi yüksek miktarda para ile altın bilezik gibi emtianın tespit edilmesi, ...'un imzalı ifadesinde, ... şirketinin ...'daki temsilcisinin hisse senetlerini sattıktan sonra paraları ve altınları Türkiye'deki ... şirketine götürmesi amacıyla kendisine teslim ettiğini ifade etmiş olması karşısında davalı şirketlerce ikincil kayıtlar tutulduğunun kabulünün gerektiği, yine pek çok dosyaya sunulan davalı ... imzalı mektupta ortaklıktan ayrılmak isteyenlerin üç ay önce bildirmeleri halinde paralarını alabileceklerinin belirtilmesi birlikte değerlendirildiğinde, ... Grubu şirketlerin fiili ve hukuki irtibat halinde oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş kâr payı ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kullanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığı, böylelikle davalıların haksız fiilde bulundukları anlaşılmaktadır. Mahkemece, yukarıda bahsi geçen ... yazıları ekindeki listeler de incelenip değerlendirilmeden yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9441 E. 2016/8205 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · bilirkişi ücreti · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse devri · kesin süre
İncelediğiniz karardaAğır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında «zamanaşımı» nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının iddiasını ispatlaması gerektiği, bu hususta «bilirkişi incelemesi» yapılması yönünde «ara» karar tesis edilip gerekli «masrafın» yatırılması yönündeki «kesin süreye» davacının riayet etmediği gibi bilirkişi incelemesi talep etmediğini bildirdiği, bu durumda davacının bilirkişi incelemesi delilinden vazgeçtiği, bilirkişi incelem …
Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında «zamanaşımı» nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının «bilirkişi ücretini» yatırmadığı, iddiaların doğruluğunun ancak «bilirkişi incelemesi» yapılmak suretiyle tespit edilebileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
Benzer bu karardaMahkemece, uyulan bozma ilamı, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın verilen «kesin süre» içinde «bilirkişi ücretini» yatırmamakla «bilirkişi incelemesinden» vazgeçtiği, bilirkişi incelemesi yapılmadan da davacının talepleri konusunda bir hüküm kurmanın mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arındığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır. ...
Genel Hükümler, 2. baskı, sayfa 50) 818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · garantörlük
Benzer bu karardaSomut olayda davacı vekili, istenildiği her an iade edileceği, yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar ise davacı ile davalılar arasında herhangi bir hukuki işlem bulunmadığını, davacıdan herhangi bir para tahsil edilmediğini savunmuşlardır.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kullanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
-
Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9445 E. 2016/8172 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · bilirkişi ücreti · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse devri · kesin süre
İncelediğiniz karardaAğır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında «zamanaşımı» nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının iddiasını ispatlaması gerektiği, bu hususta «bilirkişi incelemesi» yapılması yönünde «ara» karar tesis edilip gerekli «masrafın» yatırılması yönündeki «kesin süreye» davacının riayet etmediği gibi bilirkişi incelemesi talep etmediğini bildirdiği, bu durumda davacının bilirkişi incelemesi delilinden vazgeçtiği, bilirkişi incelem …
Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında «zamanaşımı» nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının «bilirkişi ücretini» yatırmadığı, iddiaların doğruluğunun ancak «bilirkişi incelemesi» yapılmak suretiyle tespit edilebileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
Benzer bu karardaMahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; davacının iddialarının araştırılması için «bilirkişi incelemesi» yapılması gerektiği ancak davacı tarafça verilen «kesin süre» içerisinde «bilirkişi ücretinin» yatırılmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır. ...
Hükümler, 2. baskı, sayfa 50) 818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · garantörlük
Benzer bu karardaSomut olayda davacılar vekili, istenildiği her an iade edileceği ve yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar ise davacılar ile davalılar arasında herhangi bir hukuki işlem bulunmadığını, davacılardan herhangi bir para tahsil edilmediğini savunmuşlardır.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği «taahhüdü» ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kullanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisi» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
-
Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4519 E. 2016/5682 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · bilirkişi ücreti · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse devri · kesin süre
İncelediğiniz karardaAğır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında «zamanaşımı» nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının iddiasını ispatlaması gerektiği, bu hususta «bilirkişi incelemesi» yapılması yönünde «ara» karar tesis edilip gerekli «masrafın» yatırılması yönündeki «kesin süreye» davacının riayet etmediği gibi bilirkişi incelemesi talep etmediğini bildirdiği, bu durumda davacının bilirkişi incelemesi delilinden vazgeçtiği, bilirkişi incelem …
Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında «zamanaşımı» nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının «bilirkişi ücretini» yatırmadığı, iddiaların doğruluğunun ancak «bilirkişi incelemesi» yapılmak suretiyle tespit edilebileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının iddialarının araştırılması için bilirkişi raporu alınması gerektiği, davacı tarafça verilen «kesin süre» içerisinde «bilirkişi ücreti» yatırılmadığı, davacının tüm davalılar yönünden iddialarını kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arındığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır. (Bkz.
Ahmet Kılıçoğlu Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, 2. baskı, sayfa 50) 818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · garantörlük
Benzer bu karardaSomut olayda davacı vekili, istenildiği her an iade edileceği, yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar ise davacı ile davalılar arasında herhangi bir hukuki işlem bulunmadığını, davacıdan herhangi bir para tahsil edilmediğini savunmuşlardır.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kulllanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisi» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
5 benzer karar daha
-
Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/3360 E. 2017/1752 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · bilirkişi ücreti · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse devri · ifa
İncelediğiniz karardaTaraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında «zamanaşımı» nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının «bilirkişi ücretini» yatırmadığı, iddiaların doğruluğunun ancak «bilirkişi incelemesi» yapılmak suretiyle tespit edilebileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Benzer bu karardaAncak, taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arındığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (Prof Dr.
818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Hile nedeniyle sözleşmenin «geçersiz» sayılabilmesi için kişide «aldatma kastının» bulunması gerekir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · rehin · garantörlük
Benzer bu karardaSomut olayda davacı vekili, istenildiği her an iade edileceği, yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar vekili ise davacının ...
A.Ş'nin ortağı olduğunu ve bu şirkete ilişkin elinde hisse senetleri bulunduğunu, TTK'nın 329. maddesine göre, şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği gibi «rehin» olarak da kabul edemeyeceğini savunmuştur.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kulllanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisi» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1517 E. 2017/5258 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse senedi · hisse devri · ifa
İncelediğiniz karardaTaraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Hile nedeniyle sözleşmenin «geçersiz» sayılabilmesi için kişide «aldatma kastının» bulunması gerekir.
Benzer bu karardaTaraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır. (Bkz.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının davalı şirketlerin ortağı bulunduğu, hisse senetlerinin «hamiline» «hisse senedi» oldukları ve bu senetlerin doğrudan davalı şirketten değil üçüncü kişilerden alındığı, davacının ortaklığının devren iktisap yoluyla kurulduğu, davacı tarafça davalıya ödünç para verildiğinin de kanıtlanamadığı, bu durumda 6762 Sayılı TTK'nın 329. ve 405. maddeleri uyarınca «anonim şirket» ortağı olan davacının, hisse senetlerinin davalı şirket tarafından alınarak hisse bedellerinin ödenmesini isteyemeyeceği, tüm bu hususların yanında davacının daval …
Ahmet Kılıçoğlu Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, 2. baskı, sayfa 50) 818 Sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · garantörlük · hamil · anonim şirket
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının davalı şirketlerin ortağı bulunduğu, hisse senetlerinin «hamiline» «hisse senedi» oldukları ve bu senetlerin doğrudan davalı şirketten değil üçüncü kişilerden alındığı, davacının ortaklığının devren iktisap yoluyla kurulduğu, davacı tarafça davalıya ödünç para verildiğinin de kanıtlanamadığı, bu durumda 6762 Sayılı TTK'nın 329. ve 405. maddeleri uyarınca «anonim şirket» ortağı olan davacının, hisse senetlerinin davalı şirket tarafından alınarak hisse bedellerinin ödenmesini isteyemeyeceği, tüm bu hususların yanında davacının daval …
Somut olayda davacı vekili, istenildiği her an iade edileceği, yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar ise davacının şirket ortağı olduğunu, şirket ortağının sermaye olarak verdiğini geri isteyemeyeceğini savunmuşlardır.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kulllanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisi» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
-
Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4889 E. 2016/5671 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse senedi · hisse devri · dolandırıcılık
İncelediğiniz karardaAğır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında, davalılar ..., ... ve ...'nun da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kurulan örgüte üye olma, hizmet nedeniyle «güveni kötüye kullanma» ve nitelikli «dolandırıcılık» suçlarından cezalandırılmaları talebiyle açılan kamu davasının «zamanaşımı» nedeniyle düşürülmesine karar verilmiş, karar Yargıtay ....
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafın «dolandırıcılık» eyleminin davacı tarafından ispat edilemediği, davacı tarafından ortaklık durum belgesi ile bedeli ödemesi borç ve kredi olmayıp borsada işlem görmeyen bir şirketin hisse senetlerininin satın alma yoluyla görünüşte ortaklığa katılma işlemi olduğu, ortaklık durum belgesinin de hisse bedeli karşılığı olduğunu gösterdiği, halen davacının şirkete ortak olduğu, SPK'dan «hisse senedi» çıkarılma izni alınmamasının nedensiz zenginleşme sayılamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arındığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır. (Bkz.
Ahmet Kılıçoğlu Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, 2. baskı, sayfa 50) 818 Sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · derdestlik · garantörlük
Benzer bu karardaSomut olayda davacı vekili, istenildiği her an iade edileceği, yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar ise davacı ile davalılar arasında herhangi bir hukuki işlem bulunmadığını, davacıdan herhangi bir para tahsil edilmediğini savunmuşlardır.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kulllanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisi» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
… ki listeler bir bütün halinde incelenerek, bu listelere göre davacıdan tahsilat yapılıp yapımadığı, davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilerek, «derdestlik» itirazına konu dava dosyası da gözetilerek ortaya çıkacak sonuca göre davalılar hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacının şirket ortağı olduğu gerekçesiyl …
-
Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4886 E. 2016/5681 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse senedi · hisse devri · dolandırıcılık
İncelediğiniz karardaAğır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında, davalılar ..., ... ve ...'nun da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kurulan örgüte üye olma, hizmet nedeniyle «güveni kötüye kullanma» ve nitelikli «dolandırıcılık» suçlarından cezalandırılmaları talebiyle açılan kamu davasının «zamanaşımı» nedeniyle düşürülmesine karar verilmiş, karar Yargıtay ....
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafın «dolandırıcılık» eyleminin davacı tarafından ispat edilemediği, davacı tarafından ortaklık durum belgesi ile bedeli ödemesi borç ve kredi olmayıp borsada işlem görmeyen bir şirketin hisse senetlerininin satın alma yoluyla görünüşte ortaklığa katılma işlemi olduğu, ortaklık durum belgesinin de hisse bedeli karşılığı olduğunu gösterdiği, halen davacının şirkete ortak olduğu, SPK'dan «hisse senedi» çıkarılma izni almamasının nedensiz zenginleşme sayılamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arındığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır. (Bkz.
Ahmet Kılıçoğlu Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, 2. baskı, sayfa 50) 818 Sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · garantörlük
Benzer bu karardaSomut olayda davacı vekili, istenildiği her an iade edileceği, yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar ise davacı ile davalılar arasında herhangi bir hukuki işlem bulunmadığını, davacıdan herhangi bir para tahsil edilmediğini savunmuşlardır.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kulllanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisi» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
-
Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4884 E. 2016/5672 K.
Ortak:aldatma kastı · ifa imkansızlığı · sözleşmenin iptali · illiyet bağı · hile · hisse senedi · hisse devri · dolandırıcılık
İncelediğiniz karardaAğır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında, davalılar ..., ... ve ...'nun da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kurulan örgüte üye olma, hizmet nedeniyle «güveni kötüye kullanma» ve nitelikli «dolandırıcılık» suçlarından cezalandırılmaları talebiyle açılan kamu davasının «zamanaşımı» nedeniyle düşürülmesine karar verilmiş, karar Yargıtay ....
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (....
818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafın «dolandırıcılık» eyleminin davacı tarafından ispat edilemediği, davacı tarafından ortaklık durum belgesi ile bedeli ödemesi borç ve kredi olmayıp borsada işlem görmeyen bir şirketin hisse senetlerininin satın alma yoluyla görünüşte ortaklığa katılma işlemi olduğu, ortaklık durum belgesinin de hisse bedeli karşılığı olduğunu gösterdiği, halen davacının şirkete ortak olduğu, SPK'dan «hisse senedi» çıkarılma izni almamasının nedensiz zenginleşme sayılamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme «ehliyeti», hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, «ifa imkansızlığının» bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arındığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır. (Bkz.
Ahmet Kılıçoğlu Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, 2. baskı, sayfa 50) 818 Sayılı BK'nın 28. maddesine göre «hile», diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · garantörlük
Benzer bu karardaSomut olayda davacı vekili, istenildiği her an iade edileceği, yüksek faiz verileceği «garantileriyle» müvekkilinden belge karşılığında para tahsil edildiğini, müvekkilinin ortak olmadığını, davalı şirketlerin ikincil kayıtlar tuttuğunu ileri sürmüş, davalılar ise davacının şirket ortağı olduğunu, şirket ortağının sermaye olarak verdiğini geri isteyemeyeceğini savunmuşlardır.
… e oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş «kar payı» ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kulllanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir «ortaklık ilişkisi» bulunmadığı, böylelikle davalıların «haksız fiilde» bulundukları anlaşılmaktadır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/14070 E. , 2018/5093 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...(Kapatılan) 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 04/.../2012 tarih ve 2012/400-2012/120 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı şirket temsilcilerinin "yüksek oranda kâr verileceği ve istendiği an iade edileceği" taahhüdünde bulunması ve dini duygularını sömürmesi üzerine müvekkilinin biriktirdiği 55.000 ... tutarındaki parasını davalılara verdiğini, ... tutanaklarında ve ... raporlarında davalıların hukuka aykırı olarak dolandırıcılık kastı ile hareket edip şirketi paravan olarak kullanmak suretiyle kanunu dolandıklarının anlatıldığını, ilgili raporlarda usulsüz kâr dağıtımı yapıldığının, hisselerin halka arzının usulsüz olduğunun, kayıt yükümünün ihlal edildiğinin, paraların istenmesi halinde geri verileceğinin anlatıldığının belirtildiğini, sözleşmenin hukuki olarak ortaklık değil borç/kredi anlaşması niteliği taşıdığını, hisse senetlerinin izinsiz halka arz edildiğini, halka arzda gerekli düzenlemelere uyulmadığını, ...
denetiminden kaçıldığını, şirketi paravan olarak kullanan davalı ...'ın da sorumlu olduğunu ileri sürerek müvekkili ile davalılar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespitini, şimdilik 7.500 TL'nin ö...e tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, bir dönem davalı şirketlerin yönetim kurulu başkanlığını yapan müvekkili ile davacı arasında kişisel bir ilişkinin bulunmadığını, müvekkilinin kendisi namına bir işlem yapmadığını, davacının, davalı şirketlerin ortağı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar vekili, müvekkil şirketlere ait pay defterleri incelendiğinde davacının her iki şirketin ortağı olduğunun görüleceğini, ... uyarınca şirketlerin kendi hisselerini geri alamayacağını, davacının bir kısım hisselerini üçüncü şahıslara devrettiğini, davacının gerçek kişi davalılar ile bir hukuki ilişkisinin bulunmadığını, bir yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, tüm taleplerin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, bozma ilamında sözü edilen ve incelenmesi istenen ...
1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının iddiasını ispatlaması gerektiği, bu hususta bilirkişi incelemesi yapılması yönünde ara karar tesis edilip gerekli masrafın yatırılması yönündeki kesin süreye davacının riayet etmediği gibi bilirkişi incelemesi talep etmediğini bildirdiği, bu durumda davacının bilirkişi incelemesi delilinden vazgeçtiği, bilirkişi incelemesi yapılmadan talepler hakkında bir karar verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve davalı şirketlere verilen paranın tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, ...
1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında tüm sanıklar hakkında zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiği, davacının bilirkişi ücretini yatırmadığı, iddiaların doğruluğunun ancak bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilebileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemize intikal eden emsal dosyalara sunulan bilirkişi raporlarından defter kayıtlarında 1997, 1998, 1999 yıllarında 30 adet ortak ismi bulunduğu şirket sermayesinin tamamının bu ortaklar tarafından taahhüt edilmiş olduğu davacının bu ortaklar arasında isminin geçmediği anlaşılmış, emsal dosyalardaki bilirkişi raporlarında ceza dosyası ve resmi kurum raporları ile davalılar tarafından hukuka aykırı faaliyetler konusunda bir takım tespitler var ise de, esasen buna ilişkin sonuçların ...'nda düzenlendiği ve bu davalar açısından değerlendirilmesinin hukuki mesele olması nedeniyle mahkemeye ait olduğunun belirtildiği görülmüş, mahkemece defter kayıtlarındaki bu durum değerlendirilmediği gibi davacının delilleri arasında yer alan ...
ve Meclis Araştırma Komisyon Raporları, ... duyuruları da değerlendirilmemiştir.
...
1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında, davalılar ..., ... ve ...'nun da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kurulan örgüte üye olma, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından cezalandırılmaları talebiyle açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmiş, karar Yargıtay .... Ceza Dairesinin ......2012 tarih ve 2012/13279-44069 E.K. sayılı ilamı ile onanmıştır. Zamanaşımı nedeniyle düşme kararı kesinleşmiş bir ceza hükmü olmadığından hukuk hakimini bağlamayacağı, ancak hukuk hakiminin ceza dosyasındaki delilleri de değerlendirerek neticeye varacağı hususunun nazara alınması gerekir.
Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme ehliyeti, hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, ifa imkansızlığının bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (.... Prof Dr. ..., Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, .... baskı, sayfa 50). 818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre hile, diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder. Hile nedeniyle sözleşmenin geçersiz sayılabilmesi için kişide aldatma kastının bulunması gerekir.
Buna göre kişinin ileri sürdüğü ya da açıklanan zorunluluğu bulunmadığı halde susmuş olduğu nitelikler, karşı tarafı sözleşme yapmaya ikna etme veya sözleşme düşüncesini pekiştirme amacıyla ortaya konulmuş olmaktadır. Kişi bu eylem ve davranışlarda bulunmasaydı diğer tarafın bu sözleşmeyi yapmayacağı bilinç ve düşüncesinde olmalıdır. Aldatma kastında, kişiyi gerçek dışı eylem ve davranışlarda bulunmak suretiyle sözleşme yapmaya ikna etme düşüncesi vardır. Bir başka ifadeyle, sözleşmenin yapılması ile aldatma eylemi arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Hileye uğrayan kişinin iradesi sakatlanmıştır. Bu nedenle sözleşmeyi iptal etme hakkına sahiptir. Sözleşmenin iptali halinde tarafların aldıklarını iade yükümlülüğü doğacaktır.
Dairemizden geçen emsal dosyalardan davalı şirketlerin birleşmesi ve kayda alınması amacıyla ...'na kendilerinin verdikleri 09.02.2005 tarih 30 ve 31 sayılı yazılarda ortak olunan şirkete verilen sermaye katılım bedelleri ile kişiler arasındaki hisse değişimine ilişkin ö...e ve tahsilatlara dair bir takım listeler eklenmiştir. Her ne kadar davalı şirketler hissedarlar arası hisse devri sırasında devreden hissedarın tahsil ettiği miktarların telefon, mektup ve sair yöntemlerle yapılan araştırma sonucu tespit edildiğini, tahsil edilen paranın şirket kasasına girmediğini savunmuşlarsa da, ...'ya sunulan sözkonusu yazı ekindeki listelerin hiçbir dava dosyasına davalılar tarafından sunulmamış olması, 14.09.2000 tarihli ...
denetim raporunda aynı kişiler ve aynı yöntemlerle yurtdışında para toplandığı, bu toplanan paraların davalılar tarafından kayda alındığı, hava yoluyla paraların Türkiye'ye nakledildiği, organize şekilde hareket edildiği şeklinde tespitlere yer verilmesi, yine 09.05.1999 tarihli tutanakta ... Havalimanı Dış Hatlar Geliş kapısında yapılan kontrolde ...'a ait çanta içinde TL, DM cinsi yüksek miktarda para ile altın bilezik gibi emtianın tespit edilmesi, ...'un imzalı ifadesinde, ... şirketinin ...'daki temsilcisinin hisse senetlerini sattıktan sonra paraları ve altınları Türkiye'deki ... şirketine götürmesi amacıyla kendisine teslim ettiğini ifade etmiş olması karşısında davalı şirketlerce ikincil kayıtlar tutulduğunun kabulünün gerektiği, yine pek çok dosyaya sunulan davalı ...
imzalı mektupta ortaklıktan ayrılmak isteyenlerin üç ay önce bildirmeleri halinde paralarını alabileceklerinin belirtilmesi birlikte değerlendirildiğinde, ... Grubu şirketlerin fiili ve hukuki irtibat halinde oldukları, birlikte hareket ederek para toplama amacıyla "Ortaklık Durum Belgesi", "Hisse Senedi" gibi sair belgeler karşılığında istenildiğinde derhal ve işlemiş kâr payı ile birlikte iade edileceği taahüdü ile para topladıkları, ortağın sermaye olarak verdiğini isteyemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi kullanarak para yatıran kişileri grup şirketlerden herhangi birinde veya birkaçında düşük nominal bedellerle şeklen ortak gibi gösterdikleri, tahsil ettikleri parayı ise muhasebe kayıtlarına yansıtmayarak para iade taleplerini reddettikleri, taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığı, böylelikle davalıların haksız fiilde bulundukları anlaşılmaktadır.
Mahkemece, yukarıda bahsi geçen ... yazıları ekindeki listeler de incelenip değerlendirilmeden yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, .../09/2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
1- Dava, davalı şirkete verildiği ileri sürülen bedelin iadesi ve ortak olunmadığının tespiti istemlerine ilişkindir.
...- Mahkemece yargılama sırasında 06...2010 tarihli celsede, davacı tarafa üç bilirkişi için toplam 1.200 TL ücret yatırılması için kesin süre verilmiş, yatırılmadığı takdirde bilirkişi incelemesi talebinden vazgeçmiş sayılacağı ihtarında bulunulmuştur. Aynı ara kararında, şayet bilirkişi ücreti yatırılır ise, davalı şirketteki tüm kayıt ve belgeler ile ceza dosyalarındaki delil ve belgelerin incelenmesi, davacının davalı şirkette hissesinin bulunup bulunmadığı, varsa nominal değeri, şayet ortak ise hissesini şirketten mi üçüncü kişilerden mi aldığı, hissenin primli pay senedi niteliğinde olup olmadığı, buna ilişkin genel kurul kararının varlığı, davalı şahısların belgeler kapsamında sorumlu olup olmadıkları, belge altındaki imzalar yönünden şirketi bağlayıcı olup olmadığı gibi bir çok şirket kaydı ile ceza dosyasının incelenmesi görevleri verilmiştir.
...- Mahkemece verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça bilirkişi ücreti yatırılmadığı için inceleme yapılamamış ve mahkemece, davanın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
4- Dairemize seri şekilde gelen ve binlerle ifade edilebilecek birçok ... ve ... dosyalarında, mahkemenin ... kayıtlarını incelemesi, şirket defter ve muhasebe kayıtlarını incelemesi gerekliliğinden hareketle, bilirkişi ücreti yatırılmadığı için davanın reddine dair elli-altmış kadar yerel mahkeme kararlarını onanmıştır (sözgelimi; ....02.2017 T. ve 2017/959 K vd. ardışık seri sayılı 6 adet ... dosyaları; aynı şekilde ... ile ilgili 2016/9797 K, ... ile ilgili ... ardışık seri 6 adet, vs.). Öte yandan, davanın kabulü yönündeki binlerce ilkderece mahkemesi kararlarının hemen tamamında ise ancak bilirkişi incelemesi yapılması ve sonuca ulaşılması nedeniyle Dairemizce onama kararları verilmiştir.
5- Dairenin aynı olayla ilgili yerleşik sayısız içtihadından sonra, somut davada, ... kayıtları, şirket birleşme kayıtları ile şirketin kayıt içi ve kayıt dışı muhasebe belgelerini incelemesi mahkemenin görev ve yetki alanının dışında ve bu nevi binlerle ifade edilebilecek seri dosyalarda zamanını bu işlere ayırmasında fiili imkansızlık bulunduğundan ve ayrıca bundan sonra benzer dosyalarda yapılacak yargılamaları büyük bir belirsizliğe sokacağından, ancak bilirkişi raporu alınarak çözüme kavuşturulan benzer dosyalardaki davanın kabulüne ilişkin genel gerekçelerle davanın kabulü gerektiğine ilişkin görüşlerle yerel mahkeme kararını bozulması doğru olmamıştır.
6- Her davanın kendi özelinde, muhasebe ve ... kayıtları her bir dava için ayrı ayrı incelenerek, şirkete para yatıran ve şirket adına parayı kabul eden kişilerin kimler olduğu, davacının şirket payını doğrudan şirket ilgilisinden mi yoksa, devir suretiyle başkalarından mı aldığı, daha önce her hangi bir ö...e yapılıp yapılmadığı, yapılan ö...enin şirket muhasebe kayıtlarında görünüp görünmediği, ödenen paranın iadesi mümkün olsa bile, dava tarihine kadar işlemiş faizinin ne miktarda olduğu, ceza dosyasındaki tanık/sanık beyanlarının muhasebe kayıtlarıyla örtüşüp örtüşmediği hususları HMK 266 vd. ile Dairemiz yerleşik uygulamaları uyarınca teknik incelemeyi gerektirdiğinden ve bilirkişi ücreti yatırılmadığı için ispatlanamayan davanın reddine dair yerel mahkeme kararı doğru olduğundan ve onanması gerektiği düşüncesinde olduğumdan Dairemiz çoğunluğunun bozma yönündeki görüşlerine katılmıyorum.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/450748500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz