Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetki sözleşmesi ve itiraz sebeplerinin sınırlılığı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/552

KARAR NO 2024/494

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/02/2024 (Ek Karar)

NUMARASI 2023/473 D.İş - 2023/494 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/03/2024

İhtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden .... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili, borçlu .... Ltd. Şti. müvekkiline olan borcundan dolayı, 05.10.2023 keşide tarihli 20.12.2023 vadeli 20.000.000-TL bedelli bir adet senedi tanzim ettiğini, diğer borçlular ise avalist sıfatıyla bu senedi imzaladığı, senedin vadesinde ödenmediğini, senet bedelinin ödenmesi için bugüne kadar yapılmış tüm girişimlerin sonuçsuz kaldığını, borçlular hakkında takibe başlanacağını ve icra takibinden haberdar olmaları halinde mallarını kaçırmalarından endişe ettiklerini, bu duruma mani olmak için borçluların menkul ve gayrimenkul malları, her türlü ruhsatları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yetecek kadarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

Mahkemece, alacaklının, borçlulardan alacağının tahsilinin ifasının temini bakımından vaki isteği İİK'nın 257.maddesinin 1. fıkrasına uygun bulunan alacak rehinle temin edilmediğinden, adı geçen borçluların malları ile hak ve alacaklarının, İİK da muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden ... Ltd. Şti. vekili; mahkemenin yetkili olmadığını, itiraz eden şirketin adresi ve merkezi ile sözleşmenin ifa edileceği yerin Samsun olduğunu, bu nedenle Samsun Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ihtiyati hacze konu bonoda itiraz eden şirketin müteselsil kefil olarak kaşesi ve şirket ortağı ...'ün kaşe dışına atılmış 1 adet imzası ve müteselsil kefil olarak atılan 2.bir imzasının göründüğünü, bu şekilde atılan imzanın itiraz eden şirketin borçtan sorumluluğunu doğurmadığını, şirket müdürünün borçtan şahsi sorumluluğunu doğurduğunu, Yargıtayın yerleşik içtihatları uyarınca şirket kaşesi üzerine atılmayan imzanın şirketi bağlamayacağını, Samsun ATMnin 2023/1504 esas sayılı dosyasından açılan konkordatonun tasdiki davasında verilen geçici mühlet ve ihtiyati tedbir kararları gereğince itiraz eden şirket hakkında hangi nedene dayanırsa dayansın her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, e-haciz ve satış muhafaza işlemlerinin uygulanmasının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verildiğinden işbu ihtiyati haciz kararının uygulanmasının mümkün olmadığını,senedin küçük hissedar tarafından itiraz eden şirketin müdürler kurulu başkanının bilgisi, onayı ve muvafakati olmadan imzalandığını, şirketin ticari defter kayıtlarında bu senetler bulunmadığı gibi sadece ...

adındaki azınlık hissesine sahip müdür tarafından imzalandığının göründüğünüşirketin ilaç üretimi yapan özellikli bir fabrika olup kaçma ve mal kaçırma imkanı bulunmadığını, temerrüt gerçekleşmeden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, itiraz eden şirkete senet borcunun ödenmesi konusunda ihtarname gönderilmediğini, senette itiraz eden borçlunun müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak gösterilmekle senedin vadesinin geçmesinin itiraz edeni temerrüde düşürmeyeceğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; İhtiyati hacze konu senet metninin incelenmesinde ihtilaf vukuunda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun düzenlendiğini,bonodaki yetki anlaşmasının geçerli olduğu, bu nedenle yetki itirazının HMK 17.maddeleri uyarınca reddine, itirazda ileri sürülen diğer iddiaların, İİK’nun 265. maddesinde belirtilen itiraz nedenlerinden olmadığını,açılacak menfi tespit davalarının konusu olabileceğini, itiraz kapsamında ifade edilen konkordato mühlet kararı ihtiyati haczin uygulanmasının tedbiren durdurulmasına yönelik olabileceğini, nihayetinde itiraz kararın kaldırılmasına gerekçe olamayacağını, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden ... İlaç San. Ltd. Şti. vekili; mahkemenin yetkili olmadığını, itiraz eden şirketin adresi ve merkezi ile sözleşmenin ifa edileceği yerin Samsun olduğunu, ihtiyati hacze konu bonoda itiraz eden şirketin müteselsil kefil olarak kaşesi ve şirket ortağı ...'ün kaşe dışına atılmış 1 adet imzası ve müteselsil kefil olarak atılan ikinci bir imzasının göründüğü, bu şekilde atılan imzanın itiraz eden şirketin borçtan sorumluluğunu doğurmadığını, şirket müdürünün borçtan şahsi sorumluluğunu doğurduğunu,şirket kaşesi üzerine atılmayan imzanın şirketi bağlamayacağını, Samsun ATMnin 2023/1504 esas sayılı dosyasından açılan konkordatonun tasdiki davasında verilen geçici mühlet ve ihtiyati tedbir kararları gereğince itiraz eden şirket hakkında hangi nedene dayanırsa dayansın her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, e-haciz ve satış muhafaza işlemlerinin uygulanmasının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verildiğinden işbu ihtiyati haciz kararının uygulanmasının mümkün olmadığını, senedin küçük hissedar tarafından şirketin müdürler kurulu başkanının bilgisi, onayı olmadan imzalandığını,itiraz eden şirkete bu senet borçlarının ödenmesi konusunda bir ihtarname gönderilmediğini, senette itiraz eden borçlunun müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak gösterilmekle senedin vadesinin geçmesinin itiraz edeni temerrüde düşürmeyeceğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup;

madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez.Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi vadesi geçen bonoya dayalı olarak yapılmıştır.

İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak, mahkemenin yetkisine itiraz ihtiyati hacze itiraz süresi içinde ileri sürülebilecektir. İİK'nin 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belge bono olup mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK'nin 17.

maddesine göre, bono düzenleyenin tacir olması şartı aranmaktadır.Talep dayanağı bono incelendiğinde, ihtiyati haciz talep edenin lehtar, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçluların keşideci ve avalist olduğu, bono üzerinde ihtilaf halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair kayıt bulunduğu,ödeme ve düzenleme yerinin bulunmadığı belirlenmektedir. Ancak düzenleme yerinin senette gösterilmemesi halinde; TTK 777/4 maddesi uyarınca düzenleyenin adının yanında yazılı olan yer, düzenleme yeri sayılır. Senet üzerinde imzası bulunan borçlular ve alacaklı ticaret şirketleri olup tacir sıfatını haizdirler.Taraflar arasındaki yetki sözleşmesi geçerli olduğundan itiraz eden borçlu vekilinin mahkemenin yetkisine itirazı yerinde değildir.İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265.

maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. Bu kapsamda borçlu vekilinin bonodaki imzaların müvekkili şirketin küçük ortağının yetkilisi tarafından verildiği , senedin şirketin ticari defter ve kayıtlarında mevcut olmadığı yönündeki iddiası, ancak açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülebilecektir.Borçlu şirket hakkında konkordato mühleti verilmesi ihtiyati haciz kararının infazı safhası ile ilgilidir. İhtiyati haciz kararının borç ikrarı mahiyetindeki bonoya dayalı olarak verildiği de gözetildiğinde, borçlu vekilinin diğer itirazlarına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, mahkemenin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazın reddine yönelik ek kararında hukuka aykırılık bulunmadığından itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden .... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İhtiyati haciz talep eden tarafından karşılanan 30-TL posta masrafının ihtiyati hacze itiraz eden...İlaç San. Ltd. Şti'den alınarak ihtiyati haciz talep eden tarafa ödenmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/03/2024