Bonoda yetki kaydı geçerliyse mahkemenin yetkisine itiraz reddedilir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/583

KARAR NO 2024/525

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/01/2024 (Ek Karar)

NUMARASI 2023/443 D.İş - 2023/447 Karar

İHTİYATİ HACİZ

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/04/2024

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin verilen 08/01/2024 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden ... San. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili; ... Sanayi Ltd. Şti'nin müvekkiline olan borcundan dolayı, 05.10.2023 keşide tarihli 20.10.2023 vadeli 30.000.000 TL bedelli ve 05.10.2023 keşide tarihli 20.11.2023 vadeli 30.000.000 -TL bedelli iki adet senedi tanzim ettiğini ve borçlu ... İlaç San. Ltd. Şti. ise avalist sıfatıyla bu senetleri imzaladığını, sonrasında bu senetler müvekkiline verildiğini, işbu senetler, vadelerinde ödenmediğini, senet bedellerinin ödenmesi için bugüne kadar yapılmış tüm girişimlerin sonuçsuz kaldığını, borçlular hakkında takibe başlayacağımızdan ve icra takibinden haberdar olmaları halinde mallarını kaçırmalarından endişe ettiklerini,borçluların menkul ve gayrimenkul malları, her türlü ruhsatları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yetecek kadarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

Mahkemece; alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla, 60.000.000-TL alacağı karşılayacak şekilde %15'ine tekabül eden 9.000.000-TL teminat karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına borca yetecek kadar miktarda İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde (Tahsilde tekerrür olmamak üzere) ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... San. Ltd. Şti. vekili; mahkemenin yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin Samsun Mahkemeleri olduğunu,bonoda alacaklı gözüken tarafın, şirketin küçük hissedarı ile gizli bir şekilde anlaşma yaparak müvekkili şirketi ele geçirmeye çalıştığını, imzalanan senet miktarlarına bakıldığında ve senetteki imzalara bakıldığında çok büyük miktarlar olduğunu, bu miktarların ancak bankacılık sistemi üzerinden hareket görebileceğini, şirket kayıtlarından o tarihlerde bu miktarlarda para giriş-çıkışların olmadığını, müvekkilinin şirkete bu senet borçlarının ödenmesi konusunda bir ihtarname gönderilmediğini, senette müvekkili müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak gösterilmiş olduğunu, bu nedenle senedin vadesinin geçmesinin müvekkilini temerrüde düşürmeyeceğini, müvekkili şirketin yerleşim yerinin, faaliyet adresi, üretim yeri belli olduğunu, mallarını gizleyecek bir durumunun olmadığını, zira tüm teçhizat bir bütünlük halinde çalışarak üretim yapılabilmekte olduğunu, kaçma ve mal kaçırma şüphesi söz konusu bile olmadığını, bu nedenle de ihtiyati haciz kararı kaldırılması gerektiğini, itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, itiraz eden borçlunun ilk itirazı mahkemenin yetkisine yönelik olduğunu, itiraza esas olan bonolarda açıkça İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını, HMK'nın 17. maddesine göre, tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabileceklerini, yetki sözleşmesinin geçerli olması için taraflarının tacir ya da kamu tüzel kişisi olması gerektiğini, ihtiyati haciz talebine konu bonolarda yetki şartı düzenlendiğini, düzenleyen, lehdar, avalin tacir olduklarını, itiraz eden borçlunun yetki itirazının öncelikle reddi gerektiğini, alacaklının dayandığı bono ile ilgili muvazaa ve benzeri itirazlar ileri sürülmüş ise de bu hususlar yerleşik Yargıtay uygulaması dikkate alındığında ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden olmadığı, dayanak bonoların şeklen gerekli unsurlarını içerdiği, borçlunun bonoyu düzenleyen, alacaklının ise lehtar konumunda olduğu, avalin de imzasının olduğu bononun unsurlarının tamam olduğunu, talep tarihi itibariyle ise alacağın muaccel bulunduğunu, buna göre talep konusu bonolar ile ilgili yukarıda açıklanan hususlara dair itiraz nedenleri ihtiyati hacze itiraz konusu teşkil etmeyeceği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden ... İlaç San. Ltd. Şti. vekili; İhtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olmadığını, müvekkili şirketin adresi ve merkezi Samsun olduğunu,yetkili mahkemenin Samsun Mahkemeleri olduğunu, bonolarda alacaklı gözüken tarafın, şirketin küçük hissedarı ile gizli bir şekilde anlaşma yaparak müvekkili şirketi ele geçirmeye çalıştığını, bu ortağın müdürlük yetkisini kullanılarak geriye dönük olarak bu senetler küçük hissedar tarafından müvekkili şirketin müdürler kurulu başkanının bilgisi, onay ve muvafakati olmadan imzaladığını ve ihtiyati haciz kararı alındığını, nitekim imzalanan senet miktarlarına bakıldığında ve senetteki imzalara bakıldığında çok büyük miktarlar olduğunu, bu miktarların ancak bankacılık sistemi üzerinden hareket görebileceğini, şirket kayıtlarından o tarihlerde bu miktarlarda para giriş-çıkışların olmadığını, şirketlerin ticari defter kayıtlarında bu senetlerin bulunmadığını sadece Hikmet Koyutürk adındaki azınlık hissesine sahip müdür tarafından şirketin menfaatine aykırı bir biçimde ve kötü niyetli olarak imzalandığını, alacağın yaklaşık olarak ispat edildiği hususunun doğru olmadığını, müvekkili şirketin ilaç üretimi yapan özellikli bir fabrika olduğunu, fabrikanın kaçması ve fabrikadan mal kaçırma imkanı olmadığını, ihtiyati haciz talep edenin müvekkili şirkette vadesi gelmiş bir alacağının olmadığını,müvekkili şirkete bu senet borçlarının ödenmesi konusunda bir ihtarname gönderilmediğini, senette müvekkilinin müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak gösterildiğini, bu nedenle senedin vadesinin geçmesinin müvekkilini temerrüde düşürmeyeceğini,verilen kararın kaldırılarak ihtiyati haczin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup;

madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez.

Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi vadesi geçen bonoya dayalı olarak yapılmıştır. İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak, mahkemenin yetkisine itiraz ihtiyati hacze itiraz süresi içinde ileri sürülebilecektir. İİK'nin 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belge bono olup mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK'nin 17. maddesine göre, bono düzenleyenin tacir olması şartı aranmaktadır. Talep dayanağı bono incelendiğinde, ihtiyati haciz talep edenin lehtar, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçluların keşideci ve avalist olduğu, bono üzerinde ihtilaf halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair kayıt bulunduğu, ödeme ve düzenleme yerinin bulunmadığı belirlenmektedir. Ancak düzenleme yerinin senette gösterilmemesi halinde; TTK 777/4 maddesi uyarınca düzenleyenin adının yanında yazılı olan yer, düzenleme yeri sayılır. Senet üzerinde imzası bulunan borçlular ve alacaklı ticaret şirketleri olup tacir sıfatını haizdirler. Taraflar arasındaki yetki sözleşmesi geçerli olduğundan itiraz eden borçlu vekilinin mahkemenin yetkisine itirazı yerinde değildir.

İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. Bu kapsamda borçlu vekilinin bonodaki imzaların müvekkili şirketin küçük ortağının yetkilisi tarafından verildiği, senedin şirketin ticari defter ve kayıtlarında mevcut olmadığı yönündeki iddiası, ancak açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülebilecektir.İhtiyati haciz kararının borç ikrarı mahiyetindeki bonolara dayalı olarak verildiği de gözetildiğinde, borçlu vekilinin diğer itirazlarına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, mahkemenin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazın reddine yönelik ek kararında hukuka aykırılık bulunmadığından itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden ... San. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati haciz talep eden tarafından karşılanan 20-TL posta masrafının ihtiyati hacze itiraz edenden alınarak ihtiyati haciz talep eden tarafa ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/04/2024