Hisse devri bildirilen şirkette pay defteri kaydı olmadan husumet
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/689 E. 2024/830 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Genel kurul kararının iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalZamanaşımıDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Butlanın Tespiti mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Nama yazılı pay devrinin şirkete noter ihtarı ile bildirildiği ve şirketin devirden haberdar olduğu, ayrıca devralanın genel kurula katılması yönünde ihtiyati tedbir kararı bulunduğu hallerde, devralanın sadece pay defterine henüz kaydedilmemiş olması tek başına aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı sonucunu doğurmaz; devralanın açtığı pay defterine kayıt/tescil davası kesinleşmediği sürece, genel kurul kararının geçersizliği davasındaki aktif husumet değerlendirmesi bu tescil davasının sonucu beklenerek yapılmalıdır.
Ele alınan sorunlar
Davacının genel kurul kararının geçersizliği davasında aktif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili; müvekkilinin toplantıya mahkemeden aldığı ihtiyati tedbir kararı ile katıldığını, aktif husumet ehliyeti bakımından en azından pay defterine kayıt davasının bekletici mesele yapılabileceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Ortaklık hak ve sıfatına bağlı olarak açılan genel kurul kararının geçersizliği davasında, kural olarak dava açan kişinin bu sıfatının davanın başından sonuna kadar sürmesi gerekir; ortak sıfatı yoksa veya yargılama sırasında sona ererse davayı takip ve sonuçlandırmakta hukuki yarar kalmaz. TTK'nın 490. maddesi uyarınca nama yazılı payların hukuki işlemle devri, ciro edilmiş pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir; somut olayda nama yazılı payların devrine ilişkin bir sınırlama ileri sürülmemiş, hisse devri davalı şirkete noter ihtarı ile bildirilmiş ve davalı şirket hisse devrinden haberdardır. Davacının hisse devrinin tescili için açtığı davada, genel kurul toplantısına katılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. TTK'nın 417/2. maddesi gereğince yönetim kurulunun kayden izlenmeyen paylarla ilgili genel kurula katılabilecekler listesini düzenlerken pay defteri kayıtlarını esas alacağı düzenlenmiş olsa da, şirketin hisse devrinden haberdar olması ve davacının toplantıya katılabilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının sadece pay defterinde kayıtlı olmadığı gerekçesiyle aktif husumetinin bulunmadığının kabulü doğru değildir. Karar tarihi itibariyle hisse devrinin tescili davasında karar verilmiş olsa da bu karar kesinleşmemiştir; davacının bu davadaki aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, tescil davasının neticesine bağlı olduğundan, mahkemece aktif husumet değerlendirmesi bu davanın sonucu beklenerek yapılmalıdır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Nama yazılı pay devrinin şirkete bildirilmesi ve devralan lehine ihtiyati tedbir kararı bulunması halinde, salt pay defteri kaydının bulunmamasının aktif husumet ehliyetini ortadan kaldırmayacağı ve husumet değerlendirmesinin devralanın açtığı tescil davasının kesinleşmesi beklenerek yapılması gerektiği yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- TTK'nın 445. maddesi uyarınca kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararları aleyhine TTK'nın 446. maddesinde belirtilen kişilerce karar tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açılabilir.
- Dava şartı
- Genel kurul kararının geçersizliğinin tespiti davasında davacının pay sahipliği sıfatına (aktif husumet ehliyetine) sahip olması ve bu sıfatın dava süresince devam etmesi gerekir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
aktif husumet ehliyeti↗ genel kurul kararının butlanı↗ nama yazılı pay senedinin devri↗ pay defterine kayıt↗ ihtiyati tedbir↗ bekletici mesele↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/689
KARAR NO 2024/830
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 28/12/2023
NUMARASI 2023/560 Esas - 2023/933 Karar
DAVA
Genel Kurul Kararının İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/05/2024
Aktif husumet yokluğundan davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin dava dışı ... Dış Tic Ltd Şti'nden davalı şirket hisselerini devraldığını, toplam 45 adet pay senedinin müvekkili şirkete ait olduğu, pay defterine kayıt için 31.03.2023 tarihinde Kartal ... Noterliği ... nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamenin hem davalı şirkete hem de şirketin diğer hisselerinin sahibi olan ... Yatırım A.Ş.'ye e-tebligat yolu ile 05.04.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkili şirkete nama yazılı pay senetlerini cirolamak suretiyle devreden şirket olan ...Ltd Şti vekili tarafından da 03.04.2023 tarihli ihtarla durumun bildirildiğini, bu talebe herhangi bir menfi veya müspet cevap vermeyen davalı şirket aleyhine 22.05.2023 tarihinde İstanbul 21.
ATM'nin 2023/321 esas sayılı dosyası ile pay defterine kayıt davası açıldığını, davanın devam ettiği sırada davalı şirket tarafından 20.06.2023 tarihinde olağan genel kurul kararı alındığının tespit edildiğini, bunun üzerine İstanbul 21. ATM'nin 2023/321 E. sayılı dosyasında müvekkilinin genel kurul toplantısına katılabilmesi için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, kararın davalı şirkete tebliğ edildiğini ve 7 günlük yasal süresi içinde herhangi bir şekilde itiraz edilmemiş olmakla kesinleştiğini, toplantıda ...Ltd Şti şirketini temsil eden vekilin müvekkiline devredilen payları bildirdiğini,kararın şirket yetkilileri ve avukatlarına sunulduğunu, 45 adet nama yazılı pay senedi aslının incelenmek üzere genel kurulda divan başkanlığına sunulduğunu, ancak toplantıda mahkeme ara kararına rağmen müvekkilinin toplantıda oy kullanmasının kanuna aykırı şekilde engellendiğini, bu sebeple genel kurulda taraflarına oy kullandırılmadan alınan tüm kararların usulsüz olduğunu belirterek, 20.06.2023 tarihli genel kurulda alınan 1, 4, 5, 6, 7 ve 8 numaralı kararların butlanının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı tarafın paylarının müvekkili şirket pay defterine işlenmesi talebi ile açtığı davanın İstanbul 12. ATM'nin 2023/321 Esas numarası ile derdest olduğunu, bu davada tescil kararı verilse bile pay sahipliğinin tescil tarihinden itibaren geçerli olacağını, davacıya geriye dönük pay sahipliği kazandırmayacağını, bu nedenle davacının bu davayı açabilmek için aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, pay sahipliğinin tescili konulu davada mahkeme tarafından verilen tedbir niteliğindeki karar gereği yerine getirilerek toplantıya katılımın sağlandığını, müvekkili şirketin 20.06.2023 tarihli Genel Kurul toplantısının ilan edilen gündeme ve TTK'daki usule uygun gerçekleştiğini, alınan kararların usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; her ne kadar davacının davaya konu genel kurul toplantısına pay senetlerini ibraz etmek suretiyle katılabileceğine ilişkin ihtiyati tedbir kararı bulunmakta ise de; yönetim kurulunun toplantıya katılabilecek pay sahipleri ilgili olarak pay defteri kayıtlarının dikkate alınması gerektiğine işaret eden TTK.m.417'nin açık hükmü karşısında toplantı yönetiminin işleminde bir usulsüzlük bulunmadığı, genel kurul tarihi itibariyle pay sahibi olmayan davacının eldeki dava yönünden aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkilinin toplantıya mahkemeden aldığı ara kararla katıldığını, aktif husumet ehliyeti bakımının en azından pay defterine kayıt davasının bekletici mesele yapılabileceğini, tüm kararların ... A.Ş.'nin çoğunluk oyları ile alındığını, müvekkilinin muhalefetinin dinlenmemesine dair karar verildiğini, alınan kararların batıl olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, anonim şirkette genel kurulda alınan kararların geçersizliğinin tespiti istemine ilişkindir. TTK'nın 445. maddesinde kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine TTK'nın 446.maddesinde belirtilen kişilerce karar tarihinden itibaren üç ay içinde, iptal davası açılabileceği düzenlenmiştir. İptal davasını açabilecek kişiler, TTK'nın 446.maddesinde, toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten veya toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve bu aykırılıkların kararın alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri veya yönetim kurulu, veya kararların yerine getirilmesi kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri olarak belirlenmiştir.
Ortaklık hak ve sıfatına bağlı olarak açılan bu türden bir davada, kural olarak dava açan kişinin, davanın başından sonuna kadar bu sıfatının sürmesi gereklidir. Ortak sıfatına sahip değilse ya da yargılama sırasında bu sıfatı sona erecek olursa, artık davayı takip ve sonuçlandırmakta hukuki yararı kalmaz (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/5195 esas 2019/6440 karar sayılı; 2014/15157 esas 2015/608 karar sayılı, 2011/190 esas 2012/21402 karar sayılı ve 2013/6277 esas 2013/9520). Somut olayda; davacının dava dışı ...Ltd Şti'nin davalı şirkette olan hisselerinden 45 adet nama yazılı pay senedinin 10/02/2023 tarihinde davacı şirkete devredildiği, pay devrine ilişkin davacı tarafından gönderilen 31/03/2023 tarihli noter ihtarının davalı şirkete 05/04/2013 tarihinde tebliğ edildiği, devreden ...Ltd Şti tarafından ise 03/04/2023 tarihli noter ihtarı ile devrin davalıya bildirildiği, davalı şirket tarafından hisse devrinin onaylanmasına dair bir karar alınmadığı, davacı tarafından hissenin pay devrine tescili için İstanbul 21.
ATM'nin 2023/321 E. Sayılı davasının açıldığı, 19/06/2023 tarihinde davacının 20/06/2023 tarihinde yapılacak toplantıya katılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verildiği,genel kurulda davacıya oy kullandırılmadığı, davacının iş bu dava ile 20/06/2023 tarihinde alınan kararların geçersiz olduğunun tespitini talep ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere davacının davadaki bu talebinin dinlenebilmesi pay sahipliği sıfatına bağlıdır. TTK'nın 490. maddesinde esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı payların, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebileceği, hukuki işlemle devrin, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabileceği düzenlenmiştir.
Nama yazılı payların devrine ilişkin herhangi bir sınırlama bulunduğu ileri sürülmemiş, hisse devri davalı şirkete noter ihtarı yolu ile tebliğ edilmiştir. Davalı şirket hisse devrinden haberdardır. Davacı hisse devrinin tescili için açtığı İstanbul 21. ATM'nin 2023/321 esas sayılı davasında davacının genel kurul toplantısına katılması için ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. TTK'nın 417/2 maddesi gereğince yönetim kurulu, kayden izlenmeyen paylar ile ilgili olarak genel kurula katılabilecekler listesini düzenlerken, senede bağlanmamış bulunan veya nama yazılı olan paylar ile ilmühaber sahipleri için pay defteri kayıtlarını esas alacağı düzenlenmiş ise de şirketin hisse devrinden haberdar olması, davacının toplantıya katılabilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi hususları dikkate alındığında, davacının sadece pay defterinde kayıtlı olmadığı gerekçesiyle aktif husumeti bulunmadığının kabulü doğru değildir.
İşbu davadaki karar tarihi itibariyle davacının hisse devrinin tescili için açtığı davada karar verilmiş ise de kesinleşmemiştir. Davacının bu davada aktif husumeti bulunup bulunmadığı bu hususda açılan davanın neticesine bağlı bulunduğundan, mahkemece davacının aktif husumeti olup olmadığının anılan dava sonucu beklenerek neticesine göre değerlendirilmelidir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile sair istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/560 Esas - 2023/933 Karar sayılı 28/12/2023 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/05/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/43536 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi