Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/13594 E. 2018/4956 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
birim fiyat↗ nakliyat sigortası↗ rücuen tahsil↗ aktif dava ehliyeti↗ sözleşmeden doğan dava↗ taşıma sözleşmesi↗ taraf ehliyeti↗ taşıyan↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın, davalıya davacı tarafından ait trene yüklemesinin gerçekleştirildiği, yüklemeden sonra vagonun kapılarının kilitlendiği, yüklemeden önce gerekli ölçümlerinin yapıldığı, bu ölçüler çerçevesinde davalının malları teslim aldığı, Islahiye Gümlük Müdürlüğünde yapılan kontrolde vagonun kilit ve mühürlerinin kırılıp içerideki iplik niteliğindeki maldan 1.455 kg'ının kaybolduğunun tespit edildiği, bu iki tespit arasındaki zaman aralığında yüklenen malların davalının sorumluluğunda bulunduğu, brüt ağırlığı 1.455 kg. olan ipliğin net ağırlığının 1.322,226 kg miktarında olacağı, bu miktarın birim fiyat olan 7,768 TL ile çarpılması sonucu zarar miktarının 10.271,051 TL miktarında olduğu gerekçesiyle 10.271,05 TL'nin dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili, temyiz etmiştir.
1- Dava, davacı tarafından Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan emtia için sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkin olup davalı, sigortalı malların yurtdışındaki alıcı tarafından itirazsız teslim alındığı, bu nedenle sigortalı gönderene halef olarak davacının işbu davayı açamayacağı savunmasında bulunmuştur. Mahkemece verilen 19.12.2012 tarihli kararın davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 12.12.2013 tarih ve 2013/7570-22747 E.K. sayılı ilamı ile dava konusu taşımanın Türkiye-Suriye arasında demir yolu taşıması olduğundan COTIF ve eki CIM hükümlerine tabi bulunduğu, mahkemece, aralarında taşıma ve taşınan eşya konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu bir heyetten, olay tarihinde yürürlükte bulunan COTİF ve eki CIM hükümleri gereğince bir rapor alınıp neticesine göre karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmuştur. Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve karar gerekçesinde davalı vekilinin, davacının müvekkiline karşı dava açma hakkınının bulunmadığı savunması üzerinde durulmamıştır.
Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşme'nin (COTİF) eki olan Demiryolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi ile İlgili Bileşik Hükümler'in (CİM) “Demiryoluna Karşı Dava Açabilen Şahıslar” başlığını taşıyan 54. maddesinin 3. paragrafı a bendinde, taşıma sözleşmesinden doğan diğer davaları açma hakkının “alıcının, taşıma belgesini çektiği, eşyayı teslim aldığı, 28. madde 4. paragraf veya 31. madde uyarınca kendine ait hakları kullandığı ana kadar göndericiye”, b bendinde, “alıcının taşıma belgesini çektiği, eşyayı teslim aldığı, 28. madde 4. paragraf uyarınca kendine ait hakları kullandığı, 31. madde uyarınca kendine ait hakları kullandığı ana kadar alıcıya” ait olduğu, Uluslararası Demiryolu Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tektip Kuralların da (CIM-Sözleşmenin B Ana Eki) 44. maddesinde “Madde 18 §5 uyarınca, alıcının tayin ettiği şahsın taşıma belgesini çektiği, eşyayı kabul ettiği veya madde 17, §3 gereği kendine ait hakları kullandığı andan itibaren alıcının bu hukuki davayı açma hakkının sona ereceği” düzenlenmiştir.
Bu itibarla, mahkemece COTİF ve eki CIM'de düzenlenen yukarıdaki hükümler uyarınca davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekirken dava şartı olan aktif dava ehliyeti hususunda bir değerlendirme yapılmadan işin esasına girilmesi suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12093 E. 2012/20160 K.
Ortak:hasar · teslim
İncelediğiniz kararda1- Dava, davacı tarafından Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan emtia için sigortalıya ödenen «hasar» bedelinin «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup davalı, sigortalı malların yurtdışındaki alıcı tarafından itirazsız «teslim» alındığı, bu nedenle sigortalı gönderene halef olarak davacının işbu davayı açamayacağı savunmasında bulunmuştur.
… nin gerçekleştirildiği, yüklemeden sonra vagonun kapılarının kilitlendiği, yüklemeden önce gerekli ölçümlerinin yapıldığı, bu ölçüler çerçevesinde davalının malları «teslim» aldığı, Islahiye Gümlük Müdürlüğünde yapılan kontrolde vagonun kilit ve mühürlerinin kırılıp içerideki iplik niteliğindeki maldan 1.455 kg'ının kaybolduğunun tespit edildiği, bu iki tespit arasındaki zaman aralığında yüklenen malların davalının sorumluluğunda bulunduğu, brüt ağırlığı 1.455 kg. olan ipliğin net ağırlığının 1.322,226 kg miktarında olacağı, bu miktarın «birim fiyat» olan 7,768 TL ile çarpılması sonucu zarar miktarının 10.271,051 TL miktarında olduğu gerekçesiyle 10.271,05 TL'nin dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile bir …
… şme'nin (COTİF) eki olan Demiryolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi ile İlgili Bileşik Hükümler'in (CİM) “Demiryoluna Karşı Dava Açabilen Şahıslar” başlığını «taşıyan» 54. maddesinin 3. paragrafı a bendinde, «taşıma sözleşmesinden doğan» diğer davaları açma hakkının “alıcının, taşıma belgesini çektiği, eşyayı «teslim» aldığı, 28. madde 4. paragraf veya 31. madde uyarınca kendine ait hakları kullandığı ana kadar göndericiye”, b bendinde, “alıcının taşıma belgesini çektiği, eşyayı …
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere, hükme esas alınan bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, davalının, davacının sigortalısına ödediği «hasar» bedelinden sorumlu olduğu ve davacının 4.170 TL bedeli davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda vagona yüklemenin davacı adına hareket eden gözetim firması huzurunda yapıldığı, davalı tarafından herhangi bir «ihtirazi kayıt» ileri sürülmeden malların «teslim» alındığı ve keza deniz taşıması sonrasında Ukrayna Demiryolu Kurumu'na vagonun mühürlü olarak teslim edildiği ve vagonun mühürünün alıcıya teslim sırasında söküldüğü ve CIM-COTIF hükümleri uyarınca davalının «sorumluluktan kurtulma hallerinin» varlığını kanıtlayamaması sebebiyle zarardan sorumlu olduğu belirtilmiş, davalı taraf ise diğer itirazlarının yanı sıra Ukrayna, Rusya ve Kazakistan demiryolu hatt …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sorumluluktan kurtulma halleri · sorumluluktan kurtulma · ihtirazi kayıt
Benzer bu karardaHükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda vagona yüklemenin davacı adına hareket eden gözetim firması huzurunda yapıldığı, davalı tarafından herhangi bir «ihtirazi kayıt» ileri sürülmeden malların «teslim» alındığı ve keza deniz taşıması sonrasında Ukrayna Demiryolu Kurumu'na vagonun mühürlü olarak teslim edildiği ve vagonun mühürünün alıcıya teslim sırasında söküldüğü ve CIM-COTIF hükümleri uyarınca davalının «sorumluluktan kurtulma hallerinin» varlığını kanıtlayamaması sebebiyle zarardan sorumlu olduğu belirtilmiş, davalı taraf ise diğer itirazlarının yanı sıra Ukrayna, Rusya ve Kazakistan demiryolu hatt …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/7570 E. 2013/22747 K.
Ortak:sigorta poliçesi · hasar
İncelediğiniz kararda1- Dava, davacı tarafından Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan emtia için sigortalıya ödenen «hasar» bedelinin «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup davalı, sigortalı malların yurtdışındaki alıcı tarafından itirazsız «teslim» alındığı, bu nedenle sigortalı gönderene halef olarak davacının işbu davayı açamayacağı savunmasında bulunmuştur.
Benzer bu kararda1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, dava konusu taşıma Türkiye-Suriye arasında demir yolu taşıması olduğundan COTIF ve eki CIM hükümlerine tabidir.
Davalı «hasarın» kendi sorumluluklarında olan bir nedenden değil, gönderenin «kusuru» nedeniyle meydana geldiğini savunduğuna ve eksik çıktığı iddia edilen emtianın değerine de itiraz ettiğine göre mahkemece, aralarında taşıma ve taşınan eşya konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu bir heyetten, olay tarihinde yürürlükte bulunan COTİF ve eki CIM hükümleri gereğince bir rapor alınıp neticesine göre karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nakliyat emtia sigortası · rücuan tazminat · hırsızlık · kusur · eksik inceleme · avans faizi
Benzer bu kararda… acının sigortaladığı tekstil malzemesinin taşıması sırasında bu eşyaların bir kısmının çalındığı, bu eşyanın bedelinin 14.550,00 TL miktarında bulunduğu, yükleme ve «hırsızlığın» meydana geldiği yerin ülkemiz toprakları içerisinde bulunduğu, davalının .kendisine taşımak üzere emanet edilen eşyada meydana gelecek zararlardan dolayı sorumlu olduğu ve bu sorumluluğun tam sorumluluk olduğu, hırsızlık olayında eşyanın gereği gibi korunmaması nedeniyle davalının eşyası taşınan kişiye ve bunun sigortacısına karşı tam sorumlu bulunduğu gerekçesiyle, 14.007,00 TL’nin ödeme tarihi olan 15/07/2010 tarihinden itibaren «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, dava konusu taşıma Türkiye-Suriye arasında demir yolu taşıması olduğundan COTIF ve eki CIM hükümlerine tabidir.
Davalı «hasarın» kendi sorumluluklarında olan bir nedenden değil, gönderenin «kusuru» nedeniyle meydana geldiğini savunduğuna ve eksik çıktığı iddia edilen emtianın değerine de itiraz ettiğine göre mahkemece, aralarında taşıma ve taşınan eşya konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu bir heyetten, olay tarihinde yürürlükte bulunan COTİF ve eki CIM hükümleri gereğince bir rapor alınıp neticesine göre karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/3576 E. 2014/9931 K.
Ortak:hasar
İncelediğiniz kararda1- Dava, davacı tarafından Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan emtia için sigortalıya ödenen «hasar» bedelinin «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup davalı, sigortalı malların yurtdışındaki alıcı tarafından itirazsız «teslim» alındığı, bu nedenle sigortalı gönderene halef olarak davacının işbu davayı açamayacağı savunmasında bulunmuştur.
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamı nazara alınarak, «navlun faturası» göz önüne alındığında davalının O..H. arasındaki demiryolu taşımasını üstlendiği, karayolu taşımasına ilişkin herhangi bir «fatura» «ibraz» edilmediği gibi davacı vekilinin dava dilekçesinde de davalının demiryolu taşıması sırasında malların kaybolduğunu iddia ettiği, demiryolu taşıması sırasında 12.04.2012 tarihinde yetkili gümrük «görevlilerince» yapılan kontrollerde tutulan CIT-20 belgesinde mal sayımının yapılamadığının belli olduğu, davacının sigortalısının H. «hasar» tespiti de yapmadığı, COTIF-CIM 23/1 maddesi gereğince davalının sorumluluğunu doğuran CIM 42. maddesi gereğince tanzim edilmiş bir tutanağın var olmadığı, COTIF-C …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:akdi taşıyıcı · navlun faturası · delil değerlendirmesi · navlun · rücuen tazminat · taşıyıcı · havale · fatura
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamı nazara alınarak, «navlun faturası» göz önüne alındığında davalının O..H. arasındaki demiryolu taşımasını üstlendiği, karayolu taşımasına ilişkin herhangi bir «fatura» «ibraz» edilmediği gibi davacı vekilinin dava dilekçesinde de davalının demiryolu taşıması sırasında malların kaybolduğunu iddia ettiği, demiryolu taşıması sırasında 12.04.2012 tarihinde yetkili gümrük «görevlilerince» yapılan kontrollerde tutulan CIT-20 belgesinde mal sayımının yapılamadığının belli olduğu, davacının sigortalısının H. «hasar» tespiti de yapmadığı, COTIF-CIM 23/1 maddesi gereğince davalının sorumluluğunu doğuran CIM 42. maddesi gereğince tanzim edilmiş bir tutanağın var olmadığı, COTIF-C …
Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı vekili bilirkişi raporuna karşı itirazlarını içeren 22.08.2013 «havale» tarihli dilekçesinde davalının «akdi taşıyıcı» olduğunu, karayolu taşımasının da davalı tarafından üstlenildiğini, bu durumun davalı ile aralarında akdedilen sözleşmeden açıkca anlaşılacağını beyan etmiş, mahkemece, davacı vekilinin bu itirazı üzerinde durulmamıştır.
1) Dava, «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının bu iddiası üzerinde durulmadan buna göre «deliller değerlendirilmeksizin» «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/13594 E. , 2018/4956 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 13.07.2015 tarih ve 2014/84-2015/470 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortaladığı emtianın ...'dan Suriye'ye davalı tarafından taşındığını, Konya ve İslahiye Garlarında yapılan sayımlarda vagondaki gümrük kurşunlarının koparılmış ve boğumlu olduğunun belirlendiğini, 46 koli ürünün eksik olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalıya 14.007 TL tutarında tazminat ödemesi yaptığını ileri sürerek bu tutarın ödeme tarihi olan 15.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, alıcı tarafından çekilen mallar için talep hakkının alıcıya ait olduğunu, davacının bu nedenle dava açma hakkının bulunmadığını, müvekkilince vurulan mühürlerin sağlam olduğunun, ancak Gümrük İdaresine ait mühürlerin koparıldığının tespit edildiğini, müvekkiline bir kusur izafe edilemeyeceğini, mal değerini kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın, davalıya davacı tarafından ait trene yüklemesinin gerçekleştirildiği, yüklemeden sonra vagonun kapılarının kilitlendiği, yüklemeden önce gerekli ölçümlerinin yapıldığı, bu ölçüler çerçevesinde davalının malları teslim aldığı, Islahiye Gümlük Müdürlüğünde yapılan kontrolde vagonun kilit ve mühürlerinin kırılıp içerideki iplik niteliğindeki maldan 1.455 kg'ının kaybolduğunun tespit edildiği, bu iki tespit arasındaki zaman aralığında yüklenen malların davalının sorumluluğunda bulunduğu, brüt ağırlığı 1.455 kg. olan ipliğin net ağırlığının 1.322,226 kg miktarında olacağı, bu miktarın birim fiyat olan 7,768 TL ile çarpılması sonucu zarar miktarının 10.271,051 TL miktarında olduğu gerekçesiyle 10.271,05 TL'nin dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili, temyiz etmiştir.
1- Dava, davacı tarafından Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan emtia için sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkin olup davalı, sigortalı malların yurtdışındaki alıcı tarafından itirazsız teslim alındığı, bu nedenle sigortalı gönderene halef olarak davacının işbu davayı açamayacağı savunmasında bulunmuştur. Mahkemece verilen 19.12.2012 tarihli kararın davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 12.12.2013 tarih ve 2013/7570-22747 E.K. sayılı ilamı ile dava konusu taşımanın Türkiye-Suriye arasında demir yolu taşıması olduğundan COTIF ve eki CIM hükümlerine tabi bulunduğu, mahkemece, aralarında taşıma ve taşınan eşya konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu bir heyetten, olay tarihinde yürürlükte bulunan COTİF ve eki CIM hükümleri gereğince bir rapor alınıp neticesine göre karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmuştur.
Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve karar gerekçesinde davalı vekilinin, davacının müvekkiline karşı dava açma hakkınının bulunmadığı savunması üzerinde durulmamıştır.
Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşme'nin (COTİF) eki olan Demiryolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi ile İlgili Bileşik Hükümler'in (CİM) “Demiryoluna Karşı Dava Açabilen Şahıslar” başlığını taşıyan 54. maddesinin 3. paragrafı a bendinde, taşıma sözleşmesinden doğan diğer davaları açma hakkının “alıcının, taşıma belgesini çektiği, eşyayı teslim aldığı, 28. madde 4. paragraf veya 31. madde uyarınca kendine ait hakları kullandığı ana kadar göndericiye”, b bendinde, “alıcının taşıma belgesini çektiği, eşyayı teslim aldığı, 28. madde 4. paragraf uyarınca kendine ait hakları kullandığı, 31. madde uyarınca kendine ait hakları kullandığı ana kadar alıcıya” ait olduğu, Uluslararası Demiryolu Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tektip Kuralların da (CIM-Sözleşmenin B Ana Eki) 44.
maddesinde “Madde 18 §5 uyarınca, alıcının tayin ettiği şahsın taşıma belgesini çektiği, eşyayı kabul ettiği veya madde 17, §3 gereği kendine ait hakları kullandığı andan itibaren alıcının bu hukuki davayı açma hakkının sona ereceği” düzenlenmiştir.
Bu itibarla, mahkemece COTİF ve eki CIM'de düzenlenen yukarıdaki hükümler uyarınca davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekirken dava şartı olan aktif dava ehliyeti hususunda bir değerlendirme yapılmadan işin esasına girilmesi suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 29.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/430886200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz