Tek ortaklı limited şirkette ortağın kendi şirketinin feshini isteyemeyeceği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/536 E. 2024/792 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Tek ortaklı bir limited şirkette, şirketin tek ortağı ve yetkilisi olan kişi, TTK 636/3 uyarınca kendi şirketinin haklı sebeple feshini talep edemez; zira fesih sebebi teşkil eden olgulardan (örneğin ticari defterlerin kaybolması, tasfiye talebinin reddi, şirketin atıl hale gelmesi) bizzat kendisi tek başına sorumludur. Bu durumda davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekir; ortağın aynı zamanda şirketin temsilcisi olması bu sonucu değiştirmez.
Ele alınan sorunlar
Tek ortaklı limited şirkette ortağın haklı sebeple fesih davası açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı → ret
İddia: Davacı vekili; şirketin ticari defterlerinin kaybolması, zayi belgesi davasının reddi ve bu nedenle tasfiye talebinin ticaret sicil müdürlüğünce reddedilmesi sonucu şirketin atıl hale geldiğini, şirketle ilgili hiçbir işlem yapılamadığını, bu durumun şirketin devamını imkansız kıldığını ve tasfiye koşullarının oluştuğunu, mahkemenin hiçbir araştırma yapmadan davayı reddetmesinin haksız olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 636/3 uyarınca haklı sebeplerin bulunması halinde her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir; mahkeme istem yerine davacı ortağın payının gerçek değerinin ödenmesine ve ortağın şirketten çıkarılmasına da karar verebilir. Haklı sebep teşkil edebilecek hâller TTK'da sayılmamış olup doktrin ve yargı kararlarında zorunlu organların bulunmaması, genel kurulun toplanamaması, bir ortağın şirkete ihanet etmesi, görev ve borçlarını yerine getirmemesi, şirketin unvan veya mallarını kötüye kullanması, çalışma yeteneğini kaybetmesi, uzun süre kar dağıtılmaması, azınlığın etkisizleştirilmesi, bilgi alma ve denetim haklarının kullandırılmaması, ortaklar arası husumet gibi durumlar örnek olarak gösterilmektedir. Ticaret sicil kayıtlarına göre davalı şirket tek ortaklı limited şirket olup tek ortağı ve yetkilisi davacıdır. Davacı, haklı nedenle fesih ve tasfiyesini istediği şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğundan, davaya sebebiyet veren tüm olgulardan (defterlerin kaybolması, tasfiye talebinin reddi, şirketin atıl kalması) tek başına sorumludur; bu nedenle davacının haklı nedenle limited şirketin feshi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Davacı ortağın aynı zamanda şirketin temsilcisi olması da, temsildeki bu eksikliğin davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dikkate alınmasını gerektirmez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tek ortaklı limited şirkette şirketin tek ortağı ve yetkilisinin, fesih sebebine kendi kusuruyla/sorumluluğuyla sebebiyet vermesi halinde haklı nedenle fesih davası açmakta hukuki yararının bulunmadığına ilişkin tespit yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- hukuki yarar
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
limited şirketin haklı sebeple feshi↗ tek ortaklı limited şirket↗ hukuki yarar dava şartı↗ TTK 636/3↗ tasfiye↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/536
KARAR NO 2024/792
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/01/2024
NUMARASI 2023/1248 Esas - 2024/78 Karar
DAVA
Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin)
Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğunu, müvekkilinin aktif olarak eğitim sektöründe faaliyet gösteren ... Ltd. Şti. unvanlı başka bir şirketinin bulunduğunu, bu nedenle davalı şirketin bulunduğu merkezin tahliye edilerek şirketin fiilen eğitim hizmeti vermediğini ve kapatılmasına karar verildiğini, ancak davalı şirketin ticari defterlerinin tahliye sırasında kaybolması nedeniyle açtıkları zayi belgesi verilmesi davasının reddedilerek kararın kesinleştiğini, ticari defterlerinin bulunmaması nedeniyle tasfiye taleplerinin ticaret sicil müdürlüğünce reddedildiğini, bu yüzden davalı şirketin atıl halde kaldığını ve şirketle ilgili hiçbir işlem yapılamadığını belirterek, davalı şirketin haklı nedenle fesih ve tasfiyesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacının davalı şirketin tek ortağı olduğu, tek ortak bulunması halinde ortağın yazılı olarak alacağı bir genel kurul kararı ile şirketin feshine karar verilebileceği, dolayısıyla şirketin ayrıca feshini talep etmekte hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğunu, müvekkilinin eğitim sektöründe faaliyet gösterirken başka bir şirkette kurs hizmeti vermeye başladığını, bu nedenle davalı şirketin bulunduğu iş yerini tahliye ettiğini ve davalı şirketin kapatılmasına karar verildiğini, ancak davalı şirketin ticari defterlerinin tahliye sırasında kaybolması nedeniyle açtıkları zayi belgesi verilmesi davasının reddedilerek kararın kesinleştiğini, ticari defterlerinin bulunmaması nedeniyle tasfiye taleplerinin ticaret sicil müdürlüğünce reddedildiğini, bu yüzden davalı şirketin atıl halde kaldığını ve şirketle ilgili hiçbir işlem yapılamadığını, bu haliyle şirketin devam etme olanağının kalmadığını, mevcut durumda şirketin tasfiye koşullarının oluştuğunu, buna rağmen mahkemece hiç bir araştırma yapılmadan davanın reddine karar verilmesinin haksız olduğunu, şirketin karar defterinin bulunmaması nedeniyle kapatma işleminin yapılamadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, limited şirketin haklı sebeple feshi istemine ilişkindir.TTK'nın 636/3. maddesinde; haklı sebeplerin bulunması halinde her ortağın mahkemeden şirketin feshini isteyebileceği, mahkemece istem yerine davacı ortağın payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına da karar verebileceği düzenlenmiştir. Limited şirketlerde şirketin haklı sebeplerle feshine haklı sebep teşkil edecek nedenlerin hangi haller olduğu hususu TTK'da sayılmamış olup, doktrinde ve yargı kararlarında yer verilen bazı haklı sebep teşkil edebilecek fiil ve davranışlar; zorunlu organların mevcut olmaması, genel kurulun toplanamaması, bir ortağın, şirketin yönetim işlerinde veya hesaplarının çıkarılmasında şirkete ihanet etmiş olması, bir ortağın kendisine düşen asli görevleri ve borçları yerine getirmemesi, bir ortağın kişisel menfaatleri uğruna şirketin ticaret unvanını veya mallarını kötüye kullanması, bir ortağın uğradığı sürekli bir hastalık veya diğer bir sebepten dolayı, üstüne aldığı şirketin işlerini yapmak için gerekli olan yeteneği ve ehliyetini kaybetmesi, uzun süre kar dağıtılmaması, gereksiz sermaye arttırımları ile azınlığın etkisizleştirilmeye çalışılması, ortakların bilgi alma ve denetim haklarının kullandırılmaması, aile şirketlerindeki husumet ve ortaklar arasındaki çekişmelerdir.
Ticaret sicil kayıtlarına göre davalı şirketin tek ortaklı limited şirket olup, tek ortağı ve yetkilisinin davacı ... olduğu, şirketin son tescilini 24.12.2020 tarihinde yaptırdığı anlaşılmaktadır. Davacı, haklı nedenle fesih ve tasfiyesini istediği şirketin tek ortağı ve yetkilisi olup, haklı nedenle fesih ve tasfiye davasına sebebiyet veren tüm olgulardan davacı tek başına sorumlu olduğundan, davacının haklı nedenle limited şirketin feshi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Her ne kadar davacı ortağın aynı zamanda şirketin temsilcisi de olduğu anlaşılmakta ise de, davalının temsilindeki bu eksiklik, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dikkate alınmamıştır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 23/05/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/43083 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi