Teminat iadesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/13445 E. 2018/4326 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev dava şartı↗ teminatın iadesi↗ mutlak ticari dava↗ taşıma sözleşmesi↗ görevsizlik kararı↗ dahili dava↗ teminat↗ i̇i̇k 72/son↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davalı ... tarafından ulaşım hizmetlerinin encümen kararı uyarınca ... A.Ş'ye devredildiği, ... A.Ş ile davacı arasında yeni sözleşme akdedildiği, bu sözleşmede güvence bedelinin geri verilmediği, bu haliyle davacı ile davalı ... arasındaki toplu taşımaya ilişkin sözleşmenin davacı dahil olmaksızın davalı tarafından encümen kararı ile toplu taşıma işinin dava dışı şirkete devri nedeniyle son bulduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 13.500,00 TL’nin ödenemesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, taraflar arasındaki toplu taşıma sözleşmesine istinaden verilen teminatın iadesi istemine ilişkindir. Dava tarihi olan 20.01.2016’da yürürlükte olan 6102 Türk Ticaret Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri uyarınca, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114 ve 115. maddelerine göre görev, dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir. Dava konusu uyuşmazlık, taşıma hukukundan kaynaklanmakta olup, niteliği itibariyle mutlak ticari davadır. Bu durumda mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilip hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/8288 E. 2020/6043 K.
Ortak:teminatın iadesi · mutlak ticari dava · taşıma sözleşmesi · görevsizlik kararı · teminat · görevli mahkeme · dava şartı · görev/görevsizlik · Teminat iadesi
İncelediğiniz kararda1- Dava, taraflar arasındaki toplu «taşıma sözleşmesine» istinaden verilen «teminatın iadesi» istemine ilişkindir.
Ticari davalara bakmakla «görevli» mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir.
Dava konusu uyuşmazlık, taşıma hukukundan kaynaklanmakta olup, niteliği itibariyle «mutlak ticari» davadır.
Benzer bu karardaDava, taraflar arasındaki toplu «taşıma sözleşmesine» istinaden verilen «teminatın iadesi» istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiş, Dairemizin 05.06.2018 tarih, 2016/13445 Esas ve 2018/4326 Karar sayılı ilamı ile "1- Dava, taraflar arasındaki toplu «taşıma sözleşmesine» istinaden verilen «teminatın iadesi» istemine ilişkindir.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, taşıma ilişkisinin «mutlak ticari» dava olduğu, mahkemenin «görevsiz» olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin «usulden reddine» karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:usulden reddi
Benzer bu karardaMahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, taşıma ilişkisinin «mutlak ticari» dava olduğu, mahkemenin «görevsiz» olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin «usulden reddine» karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/4606 E. 2024/766 K.
Ortak:i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz karardaA.Ş ile davacı arasında yeni sözleşme akdedildiği, bu sözleşmede güvence bedelinin geri verilmediği, bu haliyle davacı ile davalı ... arasındaki toplu taşımaya ilişkin sözleşmenin davacı «dahil» olmaksızın davalı tarafından encümen kararı ile toplu taşıma işinin dava dışı şirkete devri nedeniyle «son» bulduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 13.500,00 TL’nin ödenemesine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… etmesinin Estram Ulaşım A.Ş.'ye 10 yıllığına devredildiği, akabinde de davacıların murisi ile Estram Ulaşım A.Ş arasında sözleşme imzalandığı ve sözleşmenin her yıl «yenilenmek» suretiyle 31.12.2017 tarihine kadar uygulandığı, davacı ile Estram Ulaşım A.Ş. arasında imzalanan 30.12.2016 tarihli «son» sözleşmenin 22 nci maddesinde "sözleşme süresinin 31.12.2017 tarihinde «kesin» olarak sona ereceğine" dair hükmün bulunduğu, bu sözleşmenin sürenin sonuna kadar uygulandığı, diğer bir deyişle herhangi bir «fesih» işleminin yapılmadığı, Estram Ulaşım A.Ş. tarafından 22.12.2017 tarihli yazı ile davacıların murisi ... ...'e 2018 yılında başlayacak ... dönem için kendisiyle ... bir sözleşmenin yapılmayacağının «ihtar» edildiği, görüldüğü üzere davacıların murisi ... ...'ün 26 H 27 plakalı halk otobüsünün işletme hakkını davalıdan devralmadığı gibi davacıların murisinin işletme hakkını devraldıktan sonra her yıl ayrı sözleşme imzalamak suretiyle toplam 4 yıl boyunca toplu taşıma işini yaptığı, son sözleşmenin süresinin bitmesinden sonra, ... dönem için sözleşme imzalanmayınca işbu davayı açtığı, oysa ilk sözleşmenin 3 yıllık süresinin dolmasından sonra, her yıl ... bir sözleşme yapılıp yapılmayacağının Belediyenin takdirine bırakıldığı, dolayısıyla tüm bu işlemlerde davalının, davacının iddia ettiği zararına yönelik sözleşme hukuku veya «haksız fiil» kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:müteselsil sorumluluk · yenileme · fesih · ihtar · haksız fiil · dosya masrafı · maddi tazminat · kesin hüküm
Benzer bu kararda… etmesinin Estram Ulaşım A.Ş.'ye 10 yıllığına devredildiği, akabinde de davacıların murisi ile Estram Ulaşım A.Ş arasında sözleşme imzalandığı ve sözleşmenin her yıl «yenilenmek» suretiyle 31.12.2017 tarihine kadar uygulandığı, davacı ile Estram Ulaşım A.Ş. arasında imzalanan 30.12.2016 tarihli «son» sözleşmenin 22 nci maddesinde "sözleşme süresinin 31.12.2017 tarihinde «kesin» olarak sona ereceğine" dair hükmün bulunduğu, bu sözleşmenin sürenin sonuna kadar uygulandığı, diğer bir deyişle herhangi bir «fesih» işleminin yapılmadığı, Estram Ulaşım A.Ş. tarafından 22.12.2017 tarihli yazı ile davacıların murisi ... ...'e 2018 yılında başlayacak ... dönem için kendisiyle ... bir sözleşmenin yapılmayacağının «ihtar» edildiği, görüldüğü üzere davacıların murisi ... ...'ün 26 H 27 plakalı halk otobüsünün işletme hakkını davalıdan devralmadığı gibi davacıların murisinin işletme hakkını devraldıktan sonra her yıl ayrı sözleşme imzalamak suretiyle toplam 4 yıl boyunca toplu taşıma işini yaptığı, son sözleşmenin süresinin bitmesinden sonra, ... dönem için sözleşme imzalanmayınca işbu davayı açtığı, oysa ilk sözleşmenin 3 yıllık süresinin dolmasından sonra, her yıl ... bir sözleşme yapılıp yapılmayacağının Belediyenin takdirine bırakıldığı, dolayısıyla tüm bu işlemlerde davalının, davacının iddia ettiği zararına yönelik sözleşme hukuku veya «haksız fiil» kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… de ettiği hakkı sözleşmeye uygun şekilde kullanmakta iken Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü tarafından aracın sözleşmesinin «yenilenmeyeceği» tarafına bildirilerek aracın hattan çekildiğini, müvekkilinin bu nedenle büyük zarara uğradığını, zira müvekkilinin hattı işlettiği tüm dönemler için aylık olarak ... üzerinden belediye tarafından yapılan kesintiler ile müvekkilinin bu meblağı finanse ederken kullanmış olduğu kredi maliyetleri bulunduğunu, Eskişehir ilinde toplam 166 adet ... halk otobüsü bulunduğunu, dava konusu olanlar dışında tüm sözleşmelerin yenilendiğini, müvekkilinin sözleşmesinin Belediye tarafından yapılan ihalenin feshedilmesi nedeniyle yenilenmediğini, Belediye tarafından yapılan ihale usulüne uygun şekilde yapılmış olsaydı müvekkilinin hattının iptal edilmeyeceğini, davalının müvekkilinin uğramış olduğu zarardan Belediye ile birlikte «müteselsilen sorumlu» olduğunu, müvekkilinin devraldığı hattın diğer hatlarla aynı olduğu yönünde davalının beyanları sonucu müvekkilinin söz konusu hattı satın aldığını ileri sürerek müvekkili tarafından ödenmiş satış bedeli ve sair «masraflar» ve yapılan tüm kesintilerden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 300,00 TL'lik kısmının tahsilini talep etmiştir.
… an sonra Estram Ulaşım A.Ş. ile sözleşme imzalayarak 3 yıl toplu taşıma işi yaptığı, akabinde Estram Ulaşım A.Ş. tarafından sözleşme süresinin bitiminde sözleşmenin «yenilenmeyeceğinin» bildirilmesi üzerine zararı uğradığından bahisle işbu davanın açıldığı, ancak otobüsü devraldığı Asıya ...'ın davacının iddia ettiği zararına yönelik sözleşme ve «haksız fiil» kapsamında bir sorumluluğunun bulunmadığı zira zararın sözleşmenin yenilenmemesinden kaynaklandığı, sözleşmenin yenilenmesine ilişkin insiyatifin davalıda bulunmad …
İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının müvekkilinin dava konusu zararından «müteselsilen sorumlu» olduğunu, zira dava konusu hattın davalının diğer hatlarla aynı olduğu beyanı sonucu satın alındığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/13445 E. , 2018/4326 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/07/2016 tarih ve 2016/30-2016/369 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ...plakalı aracın maliki olduğunu, 1998 yılı itibariyle davalı kurum ile imzalanan sözleşmeye göre 7500 tam bilet bedelinin yatırılmasının davalı kurum tarafından şart koşulduğunu, davalı kurumun hak ve yetkisini ... A.Ş'ye aktardığını ve her otobüsçünün yeni bir sözleşme imzaladığını, yeni sözleşmede teminat şartı bulunduğunu, otobüsçülerin davalı kuruma başvurarak teminat mektuplarını iade aldığını, ancak müvekkilinin alamadığını ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL’nin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiş, daha sonra talep sonucunu ıslah ederek 13.500,00 TL’ye yükseltmiştir.
Davalı vekili, davacının ... ile sözleşme imzalamasının güvence bedelinin iade edilmesini gerektirmeyeceğini, davacının halen toplu taşımacılık yaptığını, davacının işleticiliğe devam ettiğinden güvence bedellerinin iade olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davalı ... tarafından ulaşım hizmetlerinin encümen kararı uyarınca ... A.Ş'ye devredildiği, ... A.Ş ile davacı arasında yeni sözleşme akdedildiği, bu sözleşmede güvence bedelinin geri verilmediği, bu haliyle davacı ile davalı ... arasındaki toplu taşımaya ilişkin sözleşmenin davacı dahil olmaksızın davalı tarafından encümen kararı ile toplu taşıma işinin dava dışı şirkete devri nedeniyle son bulduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 13.500,00 TL’nin ödenemesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, taraflar arasındaki toplu taşıma sözleşmesine istinaden verilen teminatın iadesi istemine ilişkindir. Dava tarihi olan 20.01.2016’da yürürlükte olan 6102 Türk Ticaret Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri uyarınca, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114 ve 115. maddelerine göre görev, dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir. Dava konusu uyuşmazlık, taşıma hukukundan kaynaklanmakta olup, niteliği itibariyle mutlak ticari davadır.
Bu durumda mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilip hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın resen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 05/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/428155900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz