İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/15020 E. 2018/3317 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ciro ve teslim↗ müracaat hakkı↗ çekin ibrazı↗ çek hamili↗ haklı sebep↗ yetkili hamil↗ ciranta↗ kambiyo senedi↗ ciro↗ ifa↗ hamil↗ sebepsiz zenginleşme↗ çek↗ dava sebebi↗ ibraz↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çeki ciro ile teslim ettiği ikinci cirantadan ciro ile devralan üçüncü cirantaya ödeme yapınca çekin ibrazını istemediği, çeki elinde bulunduran ikinci cirantanın yetkili hamil olarak kendinden önceki ciranta olan davacıya müracaat hakkı olduğu, aynı şekilde yetkili hamil olan üçüncü cirantanın da yetkili hamil olarak kendiden önce gelen cirantalara müracaat hakkı olduğu, kambiyo senedinin mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı alacak istemine ilişkindir. Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.
Somut olayda, davalı, çek hamili olmamasına rağmen çek bedelini tahsil etmiş olup, davacı da çek bedelini icra kanalıyla yetkili çek hamiline ödemek zorunda kalmıştır. Davacının davalıya yapmış olduğu ödeme dekontundan açıkça anlaşıldığı üzere davacının ödemeyi çekten doğan borcunu ifa etmek amacıyla yapmış olduğu sabittir. Ancak davalının çek bedelini çeki ciro etmek suretiyle de tahsil ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, davacının işbu davayı genel hükümler çerçevesinde açtığı gözetilerek sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karar verilmesi gerekirken, “kambiyo senedinin mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İhtiyati haciz | Kararın kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9842 E. 2015/9918 K.
Ortak:ciranta
İncelediğiniz karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çeki «ciro» ile «teslim» ettiği ikinci «cirantadan» ciro ile devralan üçüncü cirantaya ödeme yapınca «çekin ibrazını» istemediği, çeki elinde bulunduran ikinci cirantanın «yetkili hamil» olarak kendinden önceki ciranta olan davacıya «müracaat hakkı» olduğu, aynı şekilde yetkili hamil olan üçüncü cirantanın da yetkili hamil olarak kendiden önce gelen cirantalara müracaat hakkı olduğu, «kambiyo senedinin» mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBonoya dayalı «ihtiyati haciz» isteminde; yetkili mahkeme; borçlunun «yerleşim yeri», «bonoda» gösterilen «ödeme yeri», bonoda ödeme yeri gösterilmemişse; bononun düzenlendiği yer, «ciranta» aleyhine ihtiyati haciz isteniyorsa cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yeri · yerleşim yeri · ihtiyati haciz · bono · yetki · haciz · menfi tespit · teminat
Benzer bu karardaBonoya dayalı «ihtiyati haciz» isteminde; yetkili mahkeme; borçlunun «yerleşim yeri», «bonoda» gösterilen «ödeme yeri», bonoda ödeme yeri gösterilmemişse; bononun düzenlendiği yer, «ciranta» aleyhine ihtiyati haciz isteniyorsa cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Dava «bonoya» dayalı «ihtiyati haciz» istemine ilişkindir.
Bu hususlara göre; mahkemenin yetkili olup olmadığını başka bir anlatımla itiraz edenin «yetki» konusundaki itirazı hakkında karar verilmeksizin «teminat» iddiasının açılacak «menfi tespit» davasında değerlendirileceği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/4881 E. 2021/1035 K.
Ortak:ciranta · hamil
İncelediğiniz karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çeki «ciro» ile «teslim» ettiği ikinci «cirantadan» ciro ile devralan üçüncü cirantaya ödeme yapınca «çekin ibrazını» istemediği, çeki elinde bulunduran ikinci cirantanın «yetkili hamil» olarak kendinden önceki ciranta olan davacıya «müracaat hakkı» olduğu, aynı şekilde yetkili hamil olan üçüncü cirantanın da yetkili hamil olarak kendiden önce gelen cirantalara müracaat hakkı olduğu, «kambiyo senedinin» mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, davalı, «çek hamili» olmamasına rağmen çek bedelini tahsil etmiş olup, davacı da çek bedelini icra kanalıyla yetkili çek hamiline ödemek zorunda kalmıştır.
Bu durumda, mahkemece, davacının işbu davayı genel hükümler çerçevesinde açtığı gözetilerek «sebepsiz zenginleşme» hükümlerine göre karar verilmesi gerekirken, “«kambiyo senedinin» mahiyeti gereği «ibraz» edilmeden ödeme yapılınca «yetkili hamile» tekrar ödeme yükümünü getirdiği” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, Yargıtay bozma ilamında esasa ilişkin bir hususa yer verilmediğinden taraflarca «kazanılmış hak» hususu gözetilerek takibe konu çekin «keşidecisine» ait imzanın davacı şirket «temsilcisi» olan ...'a ait olmadığı ve davalı ...’ın «son» «ciranta» ve «hamil» olması nedeniyle «kötüniyet tazminatının» şartlarını taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve senedin iptaline, davalı ... aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyet tazminatı · kazanılmış hak · keşideci · kötüniyet · temsil · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, Yargıtay bozma ilamında esasa ilişkin bir hususa yer verilmediğinden taraflarca «kazanılmış hak» hususu gözetilerek takibe konu çekin «keşidecisine» ait imzanın davacı şirket «temsilcisi» olan ...'a ait olmadığı ve davalı ...’ın «son» «ciranta» ve «hamil» olması nedeniyle «kötüniyet tazminatının» şartlarını taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve senedin iptaline, davalı ... aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/15020 E. , 2018/3317 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/02/2016 tarih ve 2015/513-2016/172 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ciranta olduğu çekte, davalının kendisine ait ciroyu çizerek ciranta vasfını kaybettiğini, davalının buna rağmen müvekkili ... 'a yanlış bilgi vererek söz konusu çek aslının kendilerinde olduğunu, çeki bankaya ibraz ettiğinde çekin karşılıksız çıktığından bahisle, ciranta olarak çek bedelini müvekkilinden istediğini, müvekkilinin 8.250,00 TL’yi davalının banka hesabına ödediğini, davalının haksız olarak çek bedelini tahsil ettiğini ileri sürerek ödenen paranın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket, usule uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çeki ciro ile teslim ettiği ikinci cirantadan ciro ile devralan üçüncü cirantaya ödeme yapınca çekin ibrazını istemediği, çeki elinde bulunduran ikinci cirantanın yetkili hamil olarak kendinden önceki ciranta olan davacıya müracaat hakkı olduğu, aynı şekilde yetkili hamil olan üçüncü cirantanın da yetkili hamil olarak kendiden önce gelen cirantalara müracaat hakkı olduğu, kambiyo senedinin mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı alacak istemine ilişkindir. Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.
Somut olayda, davalı, çek hamili olmamasına rağmen çek bedelini tahsil etmiş olup, davacı da çek bedelini icra kanalıyla yetkili çek hamiline ödemek zorunda kalmıştır. Davacının davalıya yapmış olduğu ödeme dekontundan açıkça anlaşıldığı üzere davacının ödemeyi çekten doğan borcunu ifa etmek amacıyla yapmış olduğu sabittir. Ancak davalının çek bedelini çeki ciro etmek suretiyle de tahsil ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, davacının işbu davayı genel hükümler çerçevesinde açtığı gözetilerek sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karar verilmesi gerekirken, “kambiyo senedinin mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 08/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/423453300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz