Ciro ve teslim

11. Hukuk Dairesi         2016/10489 E.  ,  2018/2489 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...

17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09/03/2016 tarih ve 2014/355-2016/104 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesidavalı... Gemisi Donatanı/Taşıyanı Sunlight Shipping Co'ya izafeten acentesi ... Denizcilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sattığı 11.000 ton klinker yükünün davalılardan Sunlight Shipping Co.'ya izafeten ... Denizcilik Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.'nin donatanı olduğu... gemisiyle ...'ın ... Limanı'na taşındığını, yükün taşımayı temsil eden konşimento ibraz edilmeden davalı... Ltd.'ye teslim edildiğini, 682.000 USD olan mal bedelinden 281.700 USD'nin... Ltd. tarafından ödendiğini, bakiye 400.300 USD zararlarının doğduğunu, davalılardan...'ın bu tutarda sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek 400.300 USD'nin bankaların dövize uyguladıkları en yüksek faiz oranındaki faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı... Ltd.'ye izafeten temsilcisi/ acentesi ... Dış Tic. San. Ltd. Şti vekili, taşıma sözleşmesinin dava dışı Montline İmport Corp. tarafından imzalandığını,... Ltd.'nin sözleşmenin tarafı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, donatan Sunlight Shipping Co.'ya izafeten acente ... Denizcilik Nakl. Ltd. Şti.'ne karşı açılan davada, dava konusu taşımaya ilişkin hazırlık mektubunda davalı şirketin acente olarak gösterilmesi sebebiyle bu şirkete husumet yöneltilmesinde usulsüzlük bulunmadığı, davacı tarafından...'a satılan emtia için 01.09.2008 tarihli 682.000 USD tutarında fatura düzenlendiği, bu fatura karşılığında kısmen ödeme yapıldığı, davacı defterlerine göre 400.293 USD bakiye alacağın kaldığı, taşıyıcı şirketin konşimento ibraz edilmeksizin yükü alıcısına teslim ettiği, bu sebeple

bakiye alacağın tahsil edilemediği, davalı gönderilen... Ltd.'nin satın aldığı emtia bedelini ödemekle yükümlü olduğu, davalı donatan/ taşıyıcının 6762 sayılı TTK'nin 1102. maddesi uyarınca konşimentonun teslimi şartını gerçekleştirmeden malı gönderilene vermesi sebebiyle müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 400.293 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı... Gemisi Donatanı/Taşıyanı Sunlight Shipping Co'ya izafeten acentesi ... Denizcilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, mümeyyiz davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava, davalı donatan tarafından deniz yoluyla taşınan emtianın konişmento ibraz edilmeden davalı gönderilene teslimi nedeniyle zarara uğranıldığı idiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. Davacı, davalı... Ltd. tarafından teslim alınan emtia bedelinin eksik ödendiğini ileri sürmüş, bu nedenle zarara uğradığını iddia etmiş olup malın davalı... Ltd.'ye teslim edildiği ve... Ltd. tarafından kısmen ödeme yapıldığı uyuşmazlık dışıdır. İbraz edilen 11.09.2008 düzenleme tarihli konişmentoda gönderen davacı, gönderilen ise... Ltd. olarak gösterilmiş, konişmento içeriğinde yükün bedelin ödenmesinin sağlanmasından sonra gönderilene teslim edileceği yönünde davalı taşıyıcıya bir görev verilmemiştir.

Davacı tarafından da davalı taşıyıcının, ancak satılan emtia bedelinin tahsilinin sağlanmasını müteakip gönderilene teslim edilmesi gerektiği ya da konişmentonun başka bir alıcıya ciro ve teslim edildiği iddia ve ispat edilmemiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nin 1102. maddesinde, konişmento gereğince kendisine mallar teslim edilecek olan veya konişmento emre yazılı ise ciro ve teslim ile kendisine devredilmiş olan kimsenin, malları teslim almaya salahiyetli olduğu, konişmento birden çok nüsha olarak tanzim edilmişse malların, bir tek nüshanın salahiyetli hamiline teslim edileceği belirtilmiştir.

6762 sayılı TTK'nin 1102 ile 1108. maddelerinde malın gerçek sahiplerine tesliminin sağlanması amaçlanmaktadır. Somut uyuşmazlıkta da emtianın taşıyıcı tarafından konişmentoda gösterilen gönderilene teslim edilmesi, davacının düzenlediği satış faturasının davalı gönderilen... Ltd.'ye hitaben düzenlenmesi, gönderilen tarafından mal bedelinin kısmen davacıya ödenmesi ve taşıyıcıya satılan mal bedelinin tahsilinin sağlanması yönünde bir görev verildiğinin veya yükün bir başka alıcıya teslim edilmesi gerektiğinin iddia ve ispat edilememiş olmasına göre davalı taşıyıcının ödenmeyen mal bedelinden hangi eylemi nedeniyle ve ne şekilde sorumlu olduğu açıklanmaksızın yazılı şekilde davalı taşıyıcının da ödenmeyen emtia bedelinden sorumlu tutulması doğru olmamış, kararın davalı taşıyıcı yararına bozulmasını gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı.... Gemisi Donatanı/ Taşıyan Sunlight Shipping Co.'ya izafeten ... Denizcilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 09/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.