Haksız rekabet | Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/7703 E. 2018/1505 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karine↗ ispat yükü↗ maddi ve manevi tazminat↗ tacir↗ haksız rekabet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ....tarafından belirlenen fiyat tarifesinden de anlaşılacağı üzere ..... ilinde üretilen 250 gram ekmeğin fiyatının 85 kuruş olduğu, benimsenen bilirkişi raporuna göre ekmeğin maliyetinin 77,50 kuruş bulunduğu, davalının ekmekte kampanya yaparak promosyon uyguladığı, bunun bir satış yöntemi olup haksız rekabet teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı temyiz etmiştir.
Dava, haksız rekabetin tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, TTK 55/1-a-6. maddesi "Seçilmiş bazı malları, iş ürünlerini veya faaliyetleri birden çok kere tedarik fiyatının altında satışa sunmak, bu sunumları reklamlarında özellikle vurgulamak ve bu şekilde müşterilerini, kendisinin veya rakiplerinin yeteneği hakkında yanıltmak; şu kadar ki, satış fiyatının, aynı çeşit malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması halinde yanıltmanın varlığı karine olarak kabul olunur; davalı, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde bu fiyat değerlendirmeye esas olur." hükmünü haizdir.
-/-
Anılan madde metnine göre haksız rekabetin oluşması için; seçilmiş ürünlerin, malların ve faaliyetlerin tedarik fiyatının altında satışa sunulması, bu şekilde satışa sunumun birden çok kez tekrarı, bu şekilde sunumun reklamlarda özellikle vurgulanması suretiyle kendisinin veya rakiplerinin kabiliyeti hakkında müşterilerin yanıltılması şartlarının kümülatif olarak gerçekleşmiş olması gerekir.
Gerçek tedarik fiyatının satıma konu değerden daha düşük olduğunu ispat yükü davalı tarafa aittir. Kanun koyucu söz konusu düzenlemeyle, bir tacirin, sırf daha fazla müşteri çekebilmek amacıyla kendisinin müşterilere daha ucuza satış yaptığına inandırmak için, göstermelik bazı ürünlerde tedarik fiyatının altında satış yapmak ve reklamlarında da buna vurgu yapmak suretiyle, kendisinin yeteneği konusunda müşterileri yanıltarak rakiplerinin önüne geçmeye çalışmasını dürüstlüğe aykırı ve haksız rekabetçi bir davranış olarak nitelendirmiştir.
Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ekmeğin tedarik fiyatının altında satıldığı belirlenmiş olmakla, anılan hüküm tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5907 E. 2021/3406 K.
Ortak:karine · haksız rekabet
İncelediğiniz kararda… ş fiyatının, aynı çeşit malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması halinde yanıltmanın varlığı «karine» olarak kabul olunur; davalı, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde bu fiyat değerlendirmeye esas olur." hükmünü haizdir. -/- Anılan madde metnine göre «haksız rekabetin» oluşması için; seçilmiş ürünlerin, malların ve faaliyetlerin tedarik fiyatının altında satışa sunulması, bu şekilde satışa sunumun birden çok kez tekrarı, bu şekil …
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ....tarafından belirlenen fiyat tarifesinden de anlaşılacağı üzere ..... ilinde üretilen 250 gram ekmeğin fiyatının 85 kuruş olduğu, benimsenen bilirkişi raporuna göre ekmeğin maliyetinin 77,50 kuruş bulunduğu, davalının ekmekte kampanya yaparak promosyon uyguladığı, bunun bir satış yöntemi olup «haksız rekabet» teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «haksız rekabetin» tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… azami 1,00 TL olarak belirlendiği, bu hali ile ekmek üretim maliyetinin altında bir satış yapılmadığı gibi tavan fiyat uygulamasının da aşılmadığı, davalı şirketin «haksız rekabet» teşkil eden bir eyleminin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hukuk Dairesi'nin birçok kararında maliyet fiyatının altında ekmek satmanın «haksız rekabet» oluşturduğunun kabul edildiği, Sivas Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2017 yılı için 250 gram pişmiş ekmeğin fiyatının 1,00 TL olarak belirlendiği, Sivas Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin kararının da aynı yönde olduğu, gıda mühendisi ve muhasebeci bilirkişi tarafından hazırlanan ve tüm maliyet kalemleri de tek tek gösterilen raporda, 2017 yılında Şarkışla ilçesinde bir adet 250 gram ekmeğin maliyetinin bayii karı hariç 0,9718 TL olduğunun açıklandığı, söz konusu raporun hüküm kurmaya ve «denetime elverişli» olduğu, nitekim taraflar arasında görülerek kesinleşen aynı mahkemenin 2015/552 esas, 2017/105 karar sayılı dosyasında da bir adet ekmeğin maliyetinin 0,941 TL ola …
Dava, davalı tarafça tedarik fiyatının ve ilgili «meslek kuruluşlarınca» belirlenen tarifenin altında ekmek satışı yapıldığı iddiasına dayalı «haksız rekabetin» tespiti ve refi istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:meslek kuruluşu · denetime elverişlilik
Benzer bu karardaHukuk Dairesi'nin birçok kararında maliyet fiyatının altında ekmek satmanın «haksız rekabet» oluşturduğunun kabul edildiği, Sivas Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2017 yılı için 250 gram pişmiş ekmeğin fiyatının 1,00 TL olarak belirlendiği, Sivas Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin kararının da aynı yönde olduğu, gıda mühendisi ve muhasebeci bilirkişi tarafından hazırlanan ve tüm maliyet kalemleri de tek tek gösterilen raporda, 2017 yılında Şarkışla ilçesinde bir adet 250 gram ekmeğin maliyetinin bayii karı hariç 0,9718 TL olduğunun açıklandığı, söz konusu raporun hüküm kurmaya ve «denetime elverişli» olduğu, nitekim taraflar arasında görülerek kesinleşen aynı mahkemenin 2015/552 esas, 2017/105 karar sayılı dosyasında da bir adet ekmeğin maliyetinin 0,941 TL ola …
Dava, davalı tarafça tedarik fiyatının ve ilgili «meslek kuruluşlarınca» belirlenen tarifenin altında ekmek satışı yapıldığı iddiasına dayalı «haksız rekabetin» tespiti ve refi istemine ilişkindir.
… ılan bilirkişi raporuna göre davalının 250 gr. ekmeği 0,871 TL'ye mâl edip 0,90TL'ye sattığı, bu halde de tedarik fiyatının altında ekmek satışının olmadığı, ilgili «meslek kuruluşlarınca» da 250 gr. ekmeğin azami 1.00 TL’ye satılabileceğinin kararlaştırıldığı, dolayısıyla davalının bu azami fiyatı da aşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince, davalının faaliyet gösterdiği mahâldeki ortalama ekmek tedarik fiyatına göre değerlendirme yapılması gerektiği, ortalama tedarik fiyatının davalının satış fiyatından yüksek olduğu, bu halde de 6102 sayılı TTK’nın 55/1-e hükmü uyarınca «haksız rekabetin» oluştuğu gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne, haksız rekabetin tespitine ve refine karar verilmiştir.
Bu anlamda «meslek kuruluşlarınca» belirlenen fiyat tarifeleri iş şartlarına örnek olarak gösterilebilir.
-
Haksız rekabet tespiti ve men'i
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7458 E. 2018/1947 K.
Ortak:haksız rekabet
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ....tarafından belirlenen fiyat tarifesinden de anlaşılacağı üzere ..... ilinde üretilen 250 gram ekmeğin fiyatının 85 kuruş olduğu, benimsenen bilirkişi raporuna göre ekmeğin maliyetinin 77,50 kuruş bulunduğu, davalının ekmekte kampanya yaparak promosyon uyguladığı, bunun bir satış yöntemi olup «haksız rekabet» teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «haksız rekabetin» tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
… ş fiyatının, aynı çeşit malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması halinde yanıltmanın varlığı «karine» olarak kabul olunur; davalı, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde bu fiyat değerlendirmeye esas olur." hükmünü haizdir. -/- Anılan madde metnine göre «haksız rekabetin» oluşması için; seçilmiş ürünlerin, malların ve faaliyetlerin tedarik fiyatının altında satışa sunulması, bu şekilde satışa sunumun birden çok kez tekrarı, bu şekil …
Benzer bu karardaDava, «haksız rekabetin» tespiti, men’i istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:uyuşmazlık konusu · ilan
Benzer bu karardaMahkemece benimsenen bilirkişi raporunda «uyuşmazlık konusu» birim ekmek tedarik fiyatının 0,46-0,68 kuruş arasında olacağı belirtilmiştir.
Davalılarca satış fiyatının 0,50 kuruş olarak «ilan» edildiği uyuşmazlık dışıdır.
-
Haksız rekabet tespiti ve men'i
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/2872 E. 2020/818 K.
Ortak:karine · haksız rekabet
İncelediğiniz kararda… ş fiyatının, aynı çeşit malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması halinde yanıltmanın varlığı «karine» olarak kabul olunur; davalı, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde bu fiyat değerlendirmeye esas olur." hükmünü haizdir. -/- Anılan madde metnine göre «haksız rekabetin» oluşması için; seçilmiş ürünlerin, malların ve faaliyetlerin tedarik fiyatının altında satışa sunulması, bu şekilde satışa sunumun birden çok kez tekrarı, bu şekil …
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ....tarafından belirlenen fiyat tarifesinden de anlaşılacağı üzere ..... ilinde üretilen 250 gram ekmeğin fiyatının 85 kuruş olduğu, benimsenen bilirkişi raporuna göre ekmeğin maliyetinin 77,50 kuruş bulunduğu, davalının ekmekte kampanya yaparak promosyon uyguladığı, bunun bir satış yöntemi olup «haksız rekabet» teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «haksız rekabetin» tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… n altında satışa sunmanın, bu sunumları reklamlarında özellikle vurgulamanın ve bu şekilde müşterilerini, kendisinin veya rakiplerinin yeteneği hakkında yanıltmanın «haksız rekabetin» bir türü olduğu kabul edilmekle aynı maddede, satış fiyatının, aynı çeşit malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması hâlinde yanıltmanın varlığının «karine» olarak kabul edileceği, ancak davalının, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde anılan fiyatın değerlendirmeye esas alınacağı belirtilmiştir.
… lamaya ve dosya arasında alınan bilirkişi raporuna göre; davalının asgari fiyat tarifesinin altında indirim yaparak, camlara afiş yapıştırarak diğer meslektaşlarını «olumsuz» yönde etkilediği, yaklaşık % 60'lar düzeyinde indirim yaparak hizmet verdiği ve yöredeki ortalama fiyatların altında iş yaptığı, davalının hizmet verdiği yöredeki ortalama fiyatın 10,00 TL olduğu, ancak davalının 3,00 veya 4,00 TL'ye hizmet verdiği, bu suretle de aynı bölgede faaliyet gösteren kuaförlerin ve davacının belirlediği fiyat tarifesinin altında bir fiyat tarifesi ile hizmet verdiği, «haksız rekabete» neden olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının "...
Battalgazi/MALATYA" adresinde yer alan ve "Atak Erkek Kuaförü" unvanı ile işlettiği iş yerindeki dava konusu fiilinin, 6102 sayılı TTK'nın 56/1-a maddesi uyarınca «haksız rekabet» niteliğinde olduğunun tespitiyle men’ine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:denetime elverişli rapor · denetime elverişlilik · olumsuz oy
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, yukarıda anılan mevzuat hükümleri dikkate alınarak, bozma ilamında belirtilen hususlarda alanında uzman bir bilirkişiden somut verilere dayalı ve «denetime elverişli rapor» alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bozma ilamı ve mevzuat hükümleri dikkate alınmaksızın düzenlenen yüzeysel bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
… lamaya ve dosya arasında alınan bilirkişi raporuna göre; davalının asgari fiyat tarifesinin altında indirim yaparak, camlara afiş yapıştırarak diğer meslektaşlarını «olumsuz» yönde etkilediği, yaklaşık % 60'lar düzeyinde indirim yaparak hizmet verdiği ve yöredeki ortalama fiyatların altında iş yaptığı, davalının hizmet verdiği yöredeki ortalama fiyatın 10,00 TL olduğu, ancak davalının 3,00 veya 4,00 TL'ye hizmet verdiği, bu suretle de aynı bölgede faaliyet gösteren kuaförlerin ve davacının belirlediği fiyat tarifesinin altında bir fiyat tarifesi ile hizmet verdiği, «haksız rekabete» neden olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının "...
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/7703 E. , 2018/1505 K.
"İçtihat Metni"
....
Taraflar arasında görülen davada ....verilen 31.03.2016 tarih ve 2014/684-2016/271 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, .....tarafından belirlenen fiyat tarifesine göre 250 gram ekmeğin fiyatının 85 kuruş olması gerektiği, oysa davalı şirketin iki ekmek alana bir ekmek bedava şeklinde satış yaptığını, bu durumun .....’da faaliyet gösteren tüm fırıncıları zor duruma düşürdüğünü, davalının satış yaptığı rakamların üretim maliyetlerinin çok altında kaldığını iddia ederek davalının eyleminin haksız rekabet olduğunun tespiti ile maddi ve manevi tazminat talebine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının dava ehliyeti olmadığını, müvekkili eyleminin haksız rekabet teşkil etmediğini, davacının maddi ve manevi bir zararının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ....tarafından belirlenen fiyat tarifesinden de anlaşılacağı üzere ..... ilinde üretilen 250 gram ekmeğin fiyatının 85 kuruş olduğu, benimsenen bilirkişi raporuna göre ekmeğin maliyetinin 77,50 kuruş bulunduğu, davalının ekmekte kampanya yaparak promosyon uyguladığı, bunun bir satış yöntemi olup haksız rekabet teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı temyiz etmiştir.
Dava, haksız rekabetin tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, TTK 55/1-a-6. maddesi "Seçilmiş bazı malları, iş ürünlerini veya faaliyetleri birden çok kere tedarik fiyatının altında satışa sunmak, bu sunumları reklamlarında özellikle vurgulamak ve bu şekilde müşterilerini, kendisinin veya rakiplerinin yeteneği hakkında yanıltmak; şu kadar ki, satış fiyatının, aynı çeşit malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması halinde yanıltmanın varlığı karine olarak kabul olunur; davalı, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde bu fiyat değerlendirmeye esas olur." hükmünü haizdir.
-/-
Anılan madde metnine göre haksız rekabetin oluşması için; seçilmiş ürünlerin, malların ve faaliyetlerin tedarik fiyatının altında satışa sunulması, bu şekilde satışa sunumun birden çok kez tekrarı, bu şekilde sunumun reklamlarda özellikle vurgulanması suretiyle kendisinin veya rakiplerinin kabiliyeti hakkında müşterilerin yanıltılması şartlarının kümülatif olarak gerçekleşmiş olması gerekir.
Gerçek tedarik fiyatının satıma konu değerden daha düşük olduğunu ispat yükü davalı tarafa aittir. Kanun koyucu söz konusu düzenlemeyle, bir tacirin, sırf daha fazla müşteri çekebilmek amacıyla kendisinin müşterilere daha ucuza satış yaptığına inandırmak için, göstermelik bazı ürünlerde tedarik fiyatının altında satış yapmak ve reklamlarında da buna vurgu yapmak suretiyle, kendisinin yeteneği konusunda müşterileri yanıltarak rakiplerinin önüne geçmeye çalışmasını dürüstlüğe aykırı ve haksız rekabetçi bir davranış olarak nitelendirmiştir.
Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ekmeğin tedarik fiyatının altında satıldığı belirlenmiş olmakla, anılan hüküm tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
....
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/407875800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz