İcra dairesi yetkisine itiraz karara bağlanmadan mahkeme yetkisizlik kararı veremez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1211 E. 2024/1285 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
İtirazın iptali davalarında, takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması bir dava şartıdır; icra dairesinin yetkisine itiraz edilmişse mahkeme bu itirazı, kendi yetkisine yönelik bir itiraz bulunup bulunmadığından bağımsız olarak öncelikle inceleyip sonuçlandırmakla yükümlüdür. İcra dairesinin yetkisine ilişkin itiraz hakkında karar verilmeden doğrudan mahkemenin yetkisizliğine hükmedilmesi, dava şartlarına aykırılık oluşturur ve bu husus istinaf incelemesinde re'sen gözetilir.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisine itiraz konusunda karar verilmeden mahkemenin yetkisizliğine hükmedilmesi → kabul
Gerekçe: İİK 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında takibin yetkili icra dairesinde yapılması dava şartıdır ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla bu husus mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır. İİK 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıf yapılmıştır. İtirazın iptali davasını gören mahkeme, kendi yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemek ve sonuçlandırmakla yükümlüdür. Somut olayda icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden, mahkemenin kendi yetkisine ilişkin itiraz karara bağlanarak yetkisizlik kararı verilmiştir. Bu durum HMK 353(1)a-4 gereği diğer dava şartlarına aykırılık teşkil etmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İtirazın iptali davasında icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın, mahkemenin kendi yetkisi hakkındaki karardan önce ve bağımsız olarak incelenip sonuçlandırılması gerektiğine; bu hususun dava şartı niteliğinde olup re'sen gözetileceğine ilişkin tespit bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- İtirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması dava şartıdır; icra dairesinin yetkisine itiraz edilmişse bu itiraz, mahkemece öncelikle ve bağımsız olarak karara bağlanmalıdır; bağlanmadan doğrudan mahkeme yetkisizliğine karar verilmesi dava şartlarına aykırılık oluşturur.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ icra dairesinin yetkisi↗ dava şartı↗ re'sen inceleme↗ yetkisizlik kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1211
KARAR NO 2024/1285
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/05/2024
NUMARASI 2023/438 Esas - 2024/359 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/09/2024
Davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında 01/05/2021-31/04/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere çiğ inek sütü alım-satım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı firmanın müvekkili şirkete çiğ süt satışı yapacağını, taraflarca sözleşme feshedilmediğinden sözleşmenin 1 yıl uzadığını, ancak davalı firmanın müvekkili şirkete süt satmaya devam etmesi gerekirken müvekkili şirketin yetkili elemanına davalı tarafça süt verilmediğini ve farklı bir firmaya süt verileceğinin söylenerek buna ilişkin tutanak düzenlendiğini, sözleşme kapsamında müvekkilinin cezai şart alacağı bulunduğunu, karşı taraf aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek davalının icra takibine vaki itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği işbu davanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, sözleşme kapsamında cezai şart anlaşması bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı tarafa borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; dava tarihi itibari ile davalı şirketin merkezinin "... Mahallesi ... Sk. No: .../Menteşe/Muğla" adresinde bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca Muğla Mahkemelerinin yetkili kılındığı, bu çerçevede dava dilekçesinde 01/05/2021-31/04/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalandığı belirtilen sözleşmenin Muğla Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtildiği, sözleşmenin 12. maddesinde Muğla Mahkemelerinin yetkili kılındığı, öte yandan, davacı vekili tarafından sözleşmedeki imzanın müvekkiline ait olmadığı ileri sürülerek öncelikle imza incelemesi yapılmasını talep etmiş ise de davalının merkezinin Muğla oması nedeniyle dayanak sözleşmenin geçerli olmadığının kabulü halinde de yetki hususundaki sonucun değişmeyeceği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, HMK 114/1-ç ve HMK 115/2 md.
uyarınca davanın usulden reddine, dosyasının yetkili Muğla Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; mahkemece davada dayanılan ve dava dilekçesine ekli olan sözleşmenin dikkate alınmadığını, davalının yanıltması üzerine dosyadaki sözleşmeler karıştırılarak yetkisizlik kararı verildiğini, davalı ile aralarında sözleşmenin 14. maddesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, bahsi geçen sözleşmeye hem dava dilekçesinde hem de takip talebinde yer verildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bu sözleşme üzerinden devam ettiğinin her iki tarafın da kabulünde olduğunu, dava konusu alacağın dava dilekçesine ekli olan bu sözleşmeden kaynaklandığını, kaldı ki davalı tarafından ibraz edilen ve imzası itiraza uğrayan bu sözleşmeye dayalı olarak yetkisizlik kararı verilemeyeceğini, çiğ süt alım sözleşmesinin geçerliliği için tarım müdürlüğünün onayının şart olmadığını, Yönetmeliğin sadece çiğ süt üretiminin ve satışının takibi amacıyla sözleşmelerin bir suretinin tarım müdürlüğüne teslim edilmesi yükümlülüğü getirdiğini, davalının müvekkiline gönderdiği ihtarnamelerde müvekkili tarafından ibraz edilen sözleşmenin teyit edildiğini, dava dilekçesine ekli sözleşmenin feshedilmemesi nedeniyle sözleşme hükmü gereğince 1 yıl daha uzadığını, müvekkilinin iradesinin sözleşmenin devamı yönünde olduğunu, müvekkilinin sözleşme hükümlerine göre düzenlediği bir çok ceza faturasının davalının defterlerine işlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki çiğ inek sütü alım sözleşmesi kapsamında oluşan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesi gereğince Muğla mahkemelerinin yetkili kılındığı, davacının bahsi geçen sözleşmedeki imza itirazı nedeniyle sözleşmenin geçersiz olduğu kabul edilse bile davalının Muğla ilinde ikamet etmesi nedeniyle Muğla mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. İİK 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında takibin yetkili icra dairesinde yapılması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla bu hususun mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir.
Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıf yapılmış bulunmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkeme, kendi yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemek ve sonuçlandırmakla yükümlüdür.Somut olayda; ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından istinaf edilmemiştir. Ancak; icra dairesinin yetkine yönelik itiraz ile ilgili ilk derece mahkemesince olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden; mahkemenin yetkisine itiraz karara bağlanarak davalının yetki ilk itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmiştir. Bu husus HMK m.353(1)a-4 gereği diğer dava şartlarına aykırılık teşkil etmektedir.
Re'sen dikkate alınan bu husus nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK m.353(1)a-4 uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülerek öncelikle dava şartı olan icra dairesinin yetkisine itiraz karara bağlanmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2024 Tarih 2023/438 Esas 2024/359 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA, "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/09/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/39965 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi