İstirdat | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/776 E. 2015/5824 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
talep aşımı↗ bankacılık teamülleri↗ ticari kredi sözleşmesi↗ ticari temerrüt faizi↗ faiz başlangıç tarihi↗ teamül↗ ticari kredi↗ muvafakat↗ genel kredi sözleşmesi↗ işlemiş faiz↗ komisyon↗ temerrüt faizi↗ kredi sözleşmesi↗ dosya masrafı↗ temerrüt↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, 25.05.2012 tarihli genel kredi sözleşmesi uyarınca davacı şirketin 84 ay vadeli 1.157.000,00 TL tutarında ticari kredi kullanıldığı, kredinin 08.12.2012 tarihinde erken ödeme yoluyla kapatıldığı, sözleşmenin 34.9'uncu maddesine göre, kredinin erken ödeme opsiyonunun bulunmadığı, erken ödemenin ancak davalı bankanın muvafakatı ile mümkün olacağı, kredi borcunun vadesinden önce kapatılabilmesi için ödeme vadesinde işlemiş faizi içeren taksit ödendikten sonra kalan ana para ile birlikte sözleşmenin aynı maddesine göre hesaplanacak erken kapama ücretinin ödenmesi gerektiği, sözleşmede tahsil edilen dosya masrafının iade edileceğine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bilirkişilerce tespit edildiği üzere davalı bankanın 64.023,77 TL erken kapama ücreti talep edebileceği, ancak 76.385,19 TL tahsil ettiği, buna göre 12.361,42 TL fazla ücret alındığı gerekçesiyle 12.361,42 TL'nin 08.11.2012 erken kapama tarihinden itibaren %13,75 oranında ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki (2), davalı vekilinin ise (3) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, ticari kredi sözleşmesi nedeniyle alınan komisyonların iadesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, kredinin kullanıldığı dönemde dosya masrafı adı altında müvekkilinden 6.100 TL kesinti yapıldığını ileri sürerek bu bedelin de tahsilini talep etmiş, mahkemece, sözleşmede dosya masrafının iade edileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı, masrafın sözleşmeye uygun olarak alındığı gerekçesiyle bu yöndeki talebin reddine karar verilmişse de, davalı banka tarafından tahsil edilen bu kalemin neden alındığı davalıya açıklattırılmadan, ticari bankacılık teamüllerine uygun olup olmadığı değerlendirilmeden yazılı gerekçe ile anılan istemin reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.
3- Davacı vekili, dava dilekçesinde toplam 70.771,60 TL'nin ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini istemiş, ancak faizin kesintilerin yapıldığı tarihten itibaren işletilmesi yönünde bir talepte bulunmamış olup bu durumda faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak alınması gerekmekte iken mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 12.361,42 TL'nin erken kapama tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 26'ncı maddesi gereğince hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Mahkemece, dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizine hükmetmek gerekirken erken ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi talep aşımı mahiyetinde olup kararın bu yönden de davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9731 E. 2015/13437 K.
Ortak:bankacılık teamülleri · teamül · komisyon
İncelediğiniz karardaDavacı vekili, kredinin kullanıldığı dönemde dosya «masrafı» adı altında müvekkilinden 6.100 TL kesinti yapıldığını ileri sürerek bu bedelin de tahsilini talep etmiş, mahkemece, sözleşmede dosya masrafının iade edileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı, masrafın sözleşmeye uygun olarak alındığı gerekçesiyle bu yöndeki talebin reddine karar verilmişse de, davalı banka tarafından tahsil edilen bu kalemin neden alındığı davalıya açıklattırılmadan, ticari «bankacılık teamüllerine» uygun olup olmadığı değerlendirilmeden yazılı gerekçe ile anılan istemin reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.
2- Dava, «ticari kredi sözleşmesi» nedeniyle alınan «komisyonların» iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davanın davacıdan tahsil edilen «erken ödeme komisyonunun» tahsili istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 43.9 maddesine göre müşterinin erken kapama opsiyonu olmasa bile bankanın kabulü halinde borcunu vadesinden önce ödeyebileceği ve bunun için hesaplanacak erken kapama ücretinin ödenmesi gerektiği, bu hususu sözleşmede davacının kabul ve «taahhüt» ettiği, davacıdan tahsil edilen erken kapama ücretinin «bankacılık teamülleri», piyasa şartları ve ticari hayata uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «ticari nitelikteki» kredinin erken kapatılması nedeniyle bankaca tahsil edilen «erken kapama komisyon bedelinin» haksız olarak tahsili nedeniyle «istirdadına» ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmişse de, mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacıdan alınan erken kapama komisyonunun haksız olduğu ve iadesi gerektiği görüşüne yer verildiği halde, gerekçeli kararda bilirkişi raporunun karara dayanak yapılarak davanın reddine karar verilmesi hükümle gerekçe arasında çelişkiye sebep olmuş ve bu sebeple bozmayı gerektirdiği gibi taraflar arasındaki 07.01.2013 tarihli sözleşme 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden sonra akdedilmiş olduğundan mahkemece anılan Kanun'un «genel işlem şartlarına» dair hükümleri açısından bir değerlendirme yapılarak, taraflar arasındaki sözleşmenin 43/9. maddesindeki erken ödeme ile ilgili düzenlemelere göre, krediyi kapatma halinde alınacak komisyon ücretinin oranı belli olmadığından, mahkemece diğer bankalardan bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücreti oranları sorularak, «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» erken kapama komisyonuna ilişkin davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda «denetime elverişli bilirkişi raporu» alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:denetime elverişli bilirkişi raporu · erken ödeme komisyonu · emsal banka uygulaması · genel işlem şartı · komisyon bedeli · erken kapama komisyonu · ticari dava niteliği · denetime elverişlilik
Benzer bu karardaDava, «ticari nitelikteki» kredinin erken kapatılması nedeniyle bankaca tahsil edilen «erken kapama komisyon bedelinin» haksız olarak tahsili nedeniyle «istirdadına» ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmişse de, mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacıdan alınan erken kapama komisyonunun haksız olduğu ve iadesi gerektiği görüşüne yer verildiği halde, gerekçeli kararda bilirkişi raporunun karara dayanak yapılarak davanın reddine karar verilmesi hükümle gerekçe arasında çelişkiye sebep olmuş ve bu sebeple bozmayı gerektirdiği gibi taraflar arasındaki 07.01.2013 tarihli sözleşme 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden sonra akdedilmiş olduğundan mahkemece anılan Kanun'un «genel işlem şartlarına» dair hükümleri açısından bir değerlendirme yapılarak, taraflar arasındaki sözleşmenin 43/9. maddesindeki erken ödeme ile ilgili düzenlemelere göre, krediyi kapatma halinde alınacak komisyon ücretinin oranı belli olmadığından, mahkemece diğer bankalardan bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücreti oranları sorularak, «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» erken kapama komisyonuna ilişkin davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda «denetime elverişli bilirkişi raporu» alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davanın davacıdan tahsil edilen «erken ödeme komisyonunun» tahsili istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 43.9 maddesine göre müşterinin erken kapama opsiyonu olmasa bile bankanın kabulü halinde borcunu vadesinden önce ödeyebileceği ve bunun için hesaplanacak erken kapama ücretinin ödenmesi gerektiği, bu hususu sözleşmede davacının kabul ve «taahhüt» ettiği, davacıdan tahsil edilen erken kapama ücretinin «bankacılık teamülleri», piyasa şartları ve ticari hayata uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/3837 E. 2017/6508 K.
Ortak:komisyon
İncelediğiniz kararda2- Dava, «ticari kredi sözleşmesi» nedeniyle alınan «komisyonların» iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaYargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebepler ile mahkemece 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun «genel işlem şartlarına» dair hükümleri açısından değerlendirme yapıldığında sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu sonucuna varıldığı takdirde «erken kapama komisyonunun sözleşme» hükümlerine göre değerlendirilecek olmasına göre, davacı «temsilcisinin» HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:komisyon sözleşmesi · genel işlem şartı · erken kapama komisyonu · temsil
Benzer bu karardaYargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebepler ile mahkemece 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun «genel işlem şartlarına» dair hükümleri açısından değerlendirme yapıldığında sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu sonucuna varıldığı takdirde «erken kapama komisyonunun sözleşme» hükümlerine göre değerlendirilecek olmasına göre, davacı «temsilcisinin» HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen kararın davacı «temsilcisince» temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Davacı «temsilcisi» bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/776 E. , 2015/5824 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/10/2014 tarih ve 2013/24-2014/253 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, taraflar arasında ticari kredi sözleşmesi aktedildiğini, müvekkilinin erken ödeme yoluna giderek 08.11.2012 tarihinde tüm kredi borcunu kapattığını, bu esnada müvekkilinden komisyon ve vergi adı altında 76.826,37 TL'nin tahsil edildiğini, ancak sözleşmede erken kapama komisyon oranının öngörülmediğini, sadece şifaen %1 oranında komisyon alınacağının belirtildiğini, ayrıca kredi başvurusu esnasında da dosya masrafı adı altında 6.100 TL'nin müvekkilinden alındığını, tüm bu tahsilatların hukuksuz olduğunu ileri sürerek 61.592 TL tahsis komisyon ücretinin, 3.079,60 TL BSMV'nin ve 6.100 TL dosya masrafının ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, kredi kullandırılmasının yüksek maliyetinin bulunduğunu, kredi sözleşmesinin 34.9'uncu maddesinde erken ödeme halinde müvekkilinin komisyon alacağının açıkça öngörüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, 25.05.2012 tarihli genel kredi sözleşmesi uyarınca davacı şirketin 84 ay vadeli 1.157.000,00 TL tutarında ticari kredi kullanıldığı, kredinin 08.12.2012 tarihinde erken ödeme yoluyla kapatıldığı, sözleşmenin 34.9'uncu maddesine göre, kredinin erken ödeme opsiyonunun bulunmadığı, erken ödemenin ancak davalı bankanın muvafakatı ile mümkün olacağı, kredi borcunun vadesinden önce kapatılabilmesi için ödeme vadesinde işlemiş faizi içeren taksit ödendikten sonra kalan ana para ile birlikte sözleşmenin aynı maddesine göre hesaplanacak erken kapama ücretinin ödenmesi gerektiği, sözleşmede tahsil edilen dosya masrafının iade edileceğine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bilirkişilerce tespit edildiği üzere davalı bankanın 64.023,77 TL erken kapama ücreti talep edebileceği, ancak 76.385,19 TL tahsil ettiği, buna göre 12.361,42 TL fazla ücret alındığı gerekçesiyle 12.361,42 TL'nin 08.11.2012 erken kapama tarihinden itibaren %13,75 oranında ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki (2), davalı vekilinin ise (3) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, ticari kredi sözleşmesi nedeniyle alınan komisyonların iadesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, kredinin kullanıldığı dönemde dosya masrafı adı altında müvekkilinden 6.100 TL kesinti yapıldığını ileri sürerek bu bedelin de tahsilini talep etmiş, mahkemece, sözleşmede dosya masrafının iade edileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı, masrafın sözleşmeye uygun olarak alındığı gerekçesiyle bu yöndeki talebin reddine karar verilmişse de, davalı banka tarafından tahsil edilen bu kalemin neden alındığı davalıya açıklattırılmadan, ticari bankacılık teamüllerine uygun olup olmadığı değerlendirilmeden yazılı gerekçe ile anılan istemin reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.
3- Davacı vekili, dava dilekçesinde toplam 70.771,60 TL'nin ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini istemiş, ancak faizin kesintilerin yapıldığı tarihten itibaren işletilmesi yönünde bir talepte bulunmamış olup bu durumda faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak alınması gerekmekte iken mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 12.361,42 TL'nin erken kapama tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 26'ncı maddesi gereğince hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Mahkemece, dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizine hükmetmek gerekirken erken ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi talep aşımı mahiyetinde olup kararın bu yönden de davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 27/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/397828200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz