Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/3381 E. 2017/6936 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sadakat borcu↗ rekabet yasağı sözleşmesi↗ rekabet yasağı↗ cezai şart↗ oy yasağı↗ görevsizlik kararı↗ iş mahkemesi görev alanı↗ geçersizlik↗ taahhütname↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davalının davacı şirket bünyesinde 24/04/2007 tarihi ila 31/05/2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı, davalının eşi...'nın, bilgilerin sızdırıldığı iddia edilen dava dışı ... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortaklarından olduğu, davacı vekili dava dilekçesinde her ne kadar davalının şirket bünyesinde çalıştığı sıradaki eylemlerinden bahisle talepte bulunmuş ise de, daha sonra verilen dilekçe ile açıkça davalının işten ayrılmasından sonraki süreye dayalı olduğunu beyan ettiği, davalı iddianın bu şekilde değiştirilmesine karşı çıkmadığından mahkemece dilekçede belirtildiği şekilde hukuki niteleme yapılmak suretiyle mahkemenin görevli olduğu kabul edilerek, taraflar arasında tanzim edilen 25/04/2007 tarihli sözleşmenin 3.2 maddesinde "işçi, işverenin iş yerinde çalışırken öğrendiği iş ve ticari sırları, eğitimi aldığı teknik konuları, iş yerinde görevi sırasında işverene ait eriştiği her türlü bilgi, döküman, elektronik veri ve fikri ve sınai hakları işverene ait her türlü program, çizim, bilgi, belge, hesaplama, tablo, döküm, kartela ve dökümanı, kopyalamayacak, aynen veya benzetmek suretiyle işbu sayılanları işte çalıştığı süre boyunca işyeri dışında ve işten ayrıldıktan sonra da kullanmayacak ve üçüncü kişilere kullandırmayacaktır. 3.3 maddesinde ''işçi bu şartlara aykırı davranırsa, işverene 50.000,00 USD (Amerikan Doları) tutarında tazminat ödeyecektir..." hükmünün yer aldığı, davalının, davacı şirkete ait iş yerinde çalıştığı dönemde eşinin ortağıbulunduğu şirket ile davacı şirketin e-mail adresinden yazıştığı, ayrıca davacı şirket müşterileri ile yazıştığı ve bazı işleri ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti. adına takip ettiğine ilişkin bilgisayar kayıtları ortaya çıkmış ise de olay tarihinde uygulanması gerekecek 818 sayılı BK 349 madde hükümleri doğrultusunda taraflar arasında düzenlenen rekabet yasağı sözleşmesinde, sözleşmenin bitiminden sonra uygun bir süre belirtilmediği, yapılan sözleşme, sözleşmenin bitiminden sonraki dönem yönünden geçersiz bulunduğu, işçinin çalıştığı dönem için, sadakat borcu yönünden ayrıca sözleşme yapmaya gerek bile bulunmadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, rekabet yasağının ihlali nedeniyle tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davacı, davalının şirketteki hizmet ilişkisi devam ederken dava dışı rakip firma ile gizlice iş ilişkisinde bulunduğunu, hizmet ilişkisi sona erdikten sonra da rakip firmada çalışmaya başladığını ve rekabet yasağını ihlal ettiğini ileri sürerek cezai şart isteminde bulunmuş, mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davaya dayanak alınan taahhüdün işçi ile işveren arasında düzenlenmiş olduğu ve hem işverenle çalıştığı süreyi hem de işten ayrıldıktan sonraki dönemi kapsadığı görülmektedir.
Davacı, vermiş olduğu dilekçelerde 2012 yılında şirketten ayrılan işçinin, 2010 yılında davacı ile dava dışı şirketin ithalat yapıp yapmadığına ilişkin ... Gümrük Müdürlüğü' ne müzekkere yazılması talebinde bulunmuştur. Bu da göstermektedir ki davacı şirket, işçinin şirketle iş akdinin devam ettiği zaman dilimi için de rekabet yasağına aykırı hareket ettiğini iddia etmektedir ve davanın bu sebeple İş Mahkemesi görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek reddi gerekirken davanın esasına girilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4347 E. 2017/6591 K.
Ortak:rekabet yasağı · cezai şart · oy yasağı
İncelediğiniz kararda… t ilişkisi devam ederken dava dışı rakip firma ile gizlice iş ilişkisinde bulunduğunu, hizmet ilişkisi sona erdikten sonra da rakip firmada çalışmaya başladığını ve «rekabet yasağını» ihlal ettiğini ileri sürerek «cezai şart» isteminde bulunmuş, mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davaya dayanak alınan «taahhüdün» işçi ile işveren arasında düzenlenmiş olduğu ve hem işverenle çalıştığı süreyi hem de işten ayrıldıktan sonraki dönemi kapsadığı görülmektedir.
… ilişkin bilgisayar kayıtları ortaya çıkmış ise de olay tarihinde uygulanması gerekecek 818 sayılı BK 349 madde hükümleri doğrultusunda taraflar arasında düzenlenen «rekabet yasağı sözleşmesinde», sözleşmenin bitiminden sonra uygun bir süre belirtilmediği, yapılan sözleşme, sözleşmenin bitiminden sonraki dönem yönünden «geçersiz» bulunduğu, işçinin çalıştığı dönem için, «sadakat borcu» yönünden ayrıca sözleşme yapmaya gerek bile bulunmadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1-Dava, «rekabet yasağının» ihlali nedeniyle tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, «haksız rekabetin» oluştuğunu gösteren delilleri sunmak ve işçinin hangi ticari sırlara vakıf olmak sureti ile rakip firmanın menfaatine yarar sağladığını açıklaması gerektiği, haksız rekabete ilişkin «cezai şartın» "... ..." varsayımına dayalı olarak peşinen tahakkuk etmeyeceği, davalının işten ayrıldıktan sonra bir takım ticari sırları rakip firmaya taşıdığı ve rakip firmanın da bundan haksız yarar sağladığının açıkça belirlenmesi gerektiği, davalının somut olarak hangi bilgiye ulaştığı ve davacının hangi ticari yararını engellediğinin ortaya konulmadığı, soyut olarak her çalışanın işten ayrıldıktan sonra aynı sektörde başka bir firmada işe girmesinin haksız rekabet tehlikesi doğurmayacağı, taraflar arasındaki sözleşmede «rekabet yasağına» yönelik belli bir bölgenin belirlenmemiş olması nedeni ile de söz konusu sözleşme hükmünün Anayasanın «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırılık taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1-) Dava, taraflar arasında düzenlenen iş sözleşmesinde öngörülen «rekabet yasağına» aykırılık nedeniyle «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
2-) Ayrıca, taraflar arasındaki «hizmet sözleşmesinde» iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği 13.01.2014 tarihi itibariyle uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK'nin 445. maddesi tatbik edilecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çalışma özgürlüğü · kısıtlılık · hizmet sözleşmesi · cy/cy kaydı · haksız rekabet
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, «haksız rekabetin» oluştuğunu gösteren delilleri sunmak ve işçinin hangi ticari sırlara vakıf olmak sureti ile rakip firmanın menfaatine yarar sağladığını açıklaması gerektiği, haksız rekabete ilişkin «cezai şartın» "... ..." varsayımına dayalı olarak peşinen tahakkuk etmeyeceği, davalının işten ayrıldıktan sonra bir takım ticari sırları rakip firmaya taşıdığı ve rakip firmanın da bundan haksız yarar sağladığının açıkça belirlenmesi gerektiği, davalının somut olarak hangi bilgiye ulaştığı ve davacının hangi ticari yararını engellediğinin ortaya konulmadığı, soyut olarak her çalışanın işten ayrıldıktan sonra aynı sektörde başka bir firmada işe girmesinin haksız rekabet tehlikesi doğurmayacağı, taraflar arasındaki sözleşmede «rekabet yasağına» yönelik belli bir bölgenin belirlenmemiş olması nedeni ile de söz konusu sözleşme hükmünün Anayasanın «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırılık taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki «hizmet sözleşmenin» TBK'nin 445/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, tartışılarak bir sonuca gidilmesi gerekirken, «rekabet yasağının» yer konusunda sınırlandırılmadığı, bu hususun da Anayasa'da öngörülen «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırılık taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Rekabet «yasağı» «kaydı» karşısında, işverenin somut bir zarara uğraması gerekmemekte olup, işçinin yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak davacı işverene önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunması yeterlidir.
Bu itibarla mahkemenin, «haksız rekabete» ilişkin «cezai şartın» "muhtemel tehlike" varsayımına dayalı olarak peşinen tahakkuk etmeyeceği, davalının işten ayrıldıktan sonra bir takım ticari sırları rakip firmaya taşıdığı ve raki …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/3381 E. , 2017/6936 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/12/2015 tarih ve 2014/424-2015/982 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalının vekili bulunduğu şirkette 24/04/2007 ila 31/05/2012 tarihleri arasında mühendis ve fabrika müdürü olarak çalışarak kendi isteği ile ayrıldığını, tarafların 25/04/2007 tarihinde rekabet yasağı sözleşmesi tanzim ettiklerini, davalının vekili bulunduğu şirket bünyesinde çalışmakta iken mesleğinden kaynaklanan bilgisini kullanarak vekili bulunduğu şirkete özgü bilgi, döküman ve fikri haklarının kullanmak ve kişisel yarar sağlamak suretiyle rekabet yasağı sözleşmesine aykırı davrandığını iddia ederek, 25/04/2007 tarihli rekabet yasağı sözleşmesi 3.3 madde uyarınca 50.000,00-USD karşılığı 89.310,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaya bakmaya iş mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin davacı şirket fabrikasında makine mühendisi olarak çalıştığını, rekabet yasağı sözleşmesinin müvekkilinin iradesi dışında imzalandığını ve geçerli bir belge olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davalının davacı şirket bünyesinde 24/04/2007 tarihi ila 31/05/2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı, davalının eşi...'nın, bilgilerin sızdırıldığı iddia edilen dava dışı ... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortaklarından olduğu, davacı vekili dava dilekçesinde her ne kadar davalının şirket bünyesinde çalıştığı sıradaki eylemlerinden bahisle talepte bulunmuş ise de, daha sonra verilen dilekçe ile açıkça davalının işten ayrılmasından sonraki süreye dayalı olduğunu beyan ettiği, davalı iddianın bu şekilde değiştirilmesine karşı çıkmadığından mahkemece dilekçede belirtildiği şekilde hukuki niteleme yapılmak suretiyle mahkemenin görevli olduğu kabul edilerek, taraflar arasında tanzim edilen 25/04/2007 tarihli sözleşmenin 3.2 maddesinde "işçi, işverenin iş yerinde çalışırken öğrendiği iş ve ticari sırları, eğitimi aldığı teknik konuları, iş yerinde görevi sırasında işverene ait eriştiği her türlü bilgi, döküman, elektronik veri ve fikri ve sınai hakları işverene ait her türlü program, çizim, bilgi, belge, hesaplama, tablo, döküm, kartela ve dökümanı, kopyalamayacak, aynen veya benzetmek suretiyle işbu sayılanları işte çalıştığı süre boyunca işyeri dışında ve işten ayrıldıktan sonra da kullanmayacak ve üçüncü kişilere kullandırmayacaktır.
3. 3 maddesinde ''işçi bu şartlara aykırı davranırsa, işverene 50.000,00 USD (Amerikan Doları) tutarında tazminat ödeyecektir..." hükmünün yer aldığı, davalının, davacı şirkete ait iş yerinde çalıştığı dönemde eşinin ortağıbulunduğu şirket ile davacı şirketin e-mail adresinden yazıştığı, ayrıca davacı şirket müşterileri ile yazıştığı ve bazı işleri ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti. adına takip ettiğine ilişkin bilgisayar kayıtları ortaya çıkmış ise de olay tarihinde uygulanması gerekecek 818 sayılı BK 349 madde hükümleri doğrultusunda taraflar arasında düzenlenen rekabet yasağı sözleşmesinde, sözleşmenin bitiminden sonra uygun bir süre belirtilmediği, yapılan sözleşme, sözleşmenin bitiminden sonraki dönem yönünden geçersiz bulunduğu, işçinin çalıştığı dönem için, sadakat borcu yönünden ayrıca sözleşme yapmaya gerek bile bulunmadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, rekabet yasağının ihlali nedeniyle tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davacı, davalının şirketteki hizmet ilişkisi devam ederken dava dışı rakip firma ile gizlice iş ilişkisinde bulunduğunu, hizmet ilişkisi sona erdikten sonra da rakip firmada çalışmaya başladığını ve rekabet yasağını ihlal ettiğini ileri sürerek cezai şart isteminde bulunmuş, mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davaya dayanak alınan taahhüdün işçi ile işveren arasında düzenlenmiş olduğu ve hem işverenle çalıştığı süreyi hem de işten ayrıldıktan sonraki dönemi kapsadığı görülmektedir.
Davacı, vermiş olduğu dilekçelerde 2012 yılında şirketten ayrılan işçinin, 2010 yılında davacı ile dava dışı şirketin ithalat yapıp yapmadığına ilişkin ... Gümrük Müdürlüğü' ne müzekkere yazılması talebinde bulunmuştur. Bu da göstermektedir ki davacı şirket, işçinin şirketle iş akdinin devam ettiği zaman dilimi için de rekabet yasağına aykırı hareket ettiğini iddia etmektedir ve davanın bu sebeple İş Mahkemesi görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek reddi gerekirken davanın esasına girilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün resen BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 06/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/389255400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz