6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Müteselsil kefile başvuru koşulları ve ipoteğin kapsamı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1522 E. 2024/1412 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

Bir kişi hem asıl borç için ipotek vermiş hem de asıl borca müteselsil kefil olmuşsa, ipoteğin sadece asıl borçlunun borcunu teminat altına alması ve kefaletten kaynaklanan borcu kapsamaması halinde, alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yolunu tüketmeden müteselsil kefile genel haciz yoluyla başvurabilir ve bu kefil hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Ele alınan sorunlar

İpoteğin kefaleti teminat altına almaması nedeniyle kefile başvurulabilmesi → ret

İddia: İİK 257 uyarınca rehinle temin edilmiş alacak için ihtiyati haciz talep edilemeyeceği, alacağın ipotekle teminat altına alındığı ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı ileri sürülmüştür.

Gerekçe: TBK 586. maddesi uyarınca müteselsil kefil yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse, alacaklı borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir; ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. Bir kişi hem asıl borç için ipotek vermiş hem de asıl borca müteselsil kefil olmuşsa, alacaklı o kişiye karşı hem ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile hem de ipotek limiti dışında kalan alacak bölümü için genel haciz yolu ile takip yapabilir. İpoteğin kefaletten doğan borcu da teminat altına alması halinde alacaklı, rehnin paraya çevrilmesi yolunu tamamlamadan kefile başvuramaz. Somut olayda davacı banka lehine tesis edilen ipoteklerin asıl borçlu şirketin borcunu teminat altına aldığı, kefaletten kaynaklanan borcu kapsamadığı belirlenmiştir. Bu nedenle alacağın tahsili amacıyla müteselsil kefillere başvuru koşulları oluşmuştur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Mükerrer ihtiyati haciz iddiası → ret

İddia: Borçlu ... için başka bir ATM dosyasından da ihtiyati haciz kararı alınıp icra takibine geçildiği, bu nedenle mükerrer talepte bulunulduğu ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Mükerrer olduğu ileri sürülen ihtiyati haciz kararı dosyaya getirtilmiş olup, bu kararın asıl borçlu şirket tarafından kullanılan kredilere ilişkin olduğu, dolayısıyla mükerrer takip bulunmadığı anlaşılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yetki itirazı → ret

İddia: HMK'nın 6. maddesi gereği yetkili mahkemenin borçluların ikametgahı olan Bakırköy Mahkemeleri olduğu ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Sözleşmelerin 29. maddesinin yetki şartı niteliğinde olduğu, uyuşmazlık halinde Anadolu Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisine yönelik itiraz da yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İpoteğin sadece asıl borçlunun borcunu teminat altına alması ve kefaletten doğan borcu kapsamaması halinde, alacaklının rehin yolunu tüketmeden müteselsil kefile karşı genel haciz yoluyla ihtiyati haciz talep edebileceği yönündeki değerlendirme açısından bölgesel olarak ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Genel kredi sözleşmesinde kararlaştırılan yetki şartı, tacirler arasında yapılmış olsa da tacir olmayan kefilleri de bağlayıcıdır; sözleşmede belirlenen yer mahkemesi ve icra daireleri yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz müteselsil kefalet ipoteğin paraya çevrilmesi yetki şartı mükerrer takip

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1İİK 265İİK 45/1 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 586/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1522

KARAR NO 2024/1412

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/07/2024 (Ek Karar)

NUMARASI 2024/559 D.İş 2024/550 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/10/2024

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı alacaklı banka vekili; müvekkil banka ... Şubesi tarafından, ... Şti. ile akdedilen genel kredi sözleşmelerine istinaden kredi kullandırıldığını, ihtiyati haciz kararı talep edilen borçluların 22.12.2017, 05.10.2018, 19.12.2019, 25.03.2020 ,28.06.2022, 13.07.2023 tarihli genel kredi sözleşmelerini müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını,müteselsil kefil ...ın sözleşme tarihleri olan 28.06.2022 ve 13.07.2023 tarihinde müdür ve dava dışı borçlu ... Şti.'ni temsile yetkili olduğunu, borçlulara Zeytinburnu ... Noterliği’nden 08.01.2024 tarih, ... yevmiye no ile keşide edilen ihtarnamede 08.01.2024 tarihi itibarıyla 11.962.174,37-TL'nin ödenmesi ihtar ve tebliğ edilmiş ise de verilen süre içerisinde ödeme yapılmadığını , müteselsil kefiller aleyhine İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ...

esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, mezkur takipte uygulanmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece; talep yerinde bulunarak İİK'nın belirlediği sınırlar dahilinde 31.5.2024 tarihli 2024/559 D.İş, 2024/550 Karar sayılı karar ile talep kabul edilmiştir.

İTİRAZ

Karşı yan borçlular vekili ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olmadığını, kefillerin ikametgah mahkemesinin yetkili olduğunu, alacağın ipotek ile temin altına alındığını, rehin ile teminat altına alınan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, borçlu ... için zaten aynı hususta İstanbul Anadolu 6. ATM'nin 2024/568 D.İş dosyası ile ihtiyati haciz kararı alınıp İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bu nedenle mükerrer talepte bulunulduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; genel kredi sözleşmelerinin 29. maddesinde Anadolu İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı; tacirler arasında yapılan yetki sözleşmesinin tacir olmayan kefilleri de bağlayıcı olduğu,ipoteklerin asıl borçluya ait olup kredi alanın borcuna özgülendiği, kefalet borcu için verilen bir ipoteğin bulunmadığı, ... yönünden Anadolu 6. ATMnde verilen ihtiyati haczin ... AŞ'nin çektiği kredilere ilişkin olduğu, dolayısı ile mükerrerliğin söz konusu olmadığı gerekçeleri ile itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

İtiraz eden borçlular vekili; İİK'nın 257 maddesi uyarınca sadece "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve aşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceğini", İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Dairesi 2024/283 esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin takibin devam ettiğini, HMK nın 6 maddesi gereği yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu,....için İstanbul Anadolu 6. ATM'nin 2024/568 D.İş Sayılı değişik iş dosyasından da ihtiyati haciz kararı verilerek Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası üzerinden esas takibe geçildiğini mükerrerlik söz konusu olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İİK'nın 265. maddesi hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." TBK'nın 586/1. maddesinde; ''Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifade ile yükümlülük altına girmeyi kabul etmiş ise alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir '' şeklinde düzenlenmiştir.İİK’nın 45/1 maddesi“Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.” hükmünü içermektedir.Karşı yan vekilince; alacağın rehinle teminat altına alındığı, bu kapsamda ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı ileri sürülmüştür.

TBK'nın 586. maddesi uyarınca, müteselsil kefil yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse, alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. Bir kişi, hem asıl borç için ipotek vermiş, hem de asıl borca müteselsil kefil olmuşsa, alacaklı o kişiye karşı, hem asıl borçlu ile birlikte ipotek veren üçüncü kişi sıfatı ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile, hem de ipotek limiti dışında kalan alacak bölümü için müteselsil kefil sıfatı ile genel haciz yolu ile takip yapabilir.İpoteğin kefaletten doğan borcu da teminat alması halinde, alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıp sonuçlandırmadan kefile başvuramaz.

Ancak davacı banka lehine tesis edilen ipoteklerin asıl borçlu şirketin borcunu teminat altına aldığı , kefaletten kaynaklanan borcu kapsamadıkları belirlenmiştir.Bu nedenle alacağın tahsili amacıyla davalı müteselsil kefillere başvuru koşulları oluşmuş olup, itiraz edenler vekilinin kefillere başvurulamayacağı yönünde ileri sürdüğü istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Mükerrer olduğu ileri sürülen ihtiyati haciz kararı da dosyaya getirtilmiş olup, asıl borçlu ... şirketi tarafından kullanılan kredilere ilişkin olduğundan mükerrer takip bulunmadığı ,sözleşmelerin 29.maddesinin yetki şartı niteliğinde olduğu uyuşmazlık halinde Anadolu Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisine ve diğer itirazlar yerinde olmadığından itirazların reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmayıp, itiraz edenler vekilinin yerinde görülmeyen istinaf nedenlerine göre istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İhtiyati hacze itiraz edenler tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, Alacaklı tarafından yapılan 40-TL istinaf yargı giderinin İhtiyati hacze itiraz eden borçlulardan alınarak alacaklıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/10/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/38476 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.