Limited şirket ortaklığından haklı nedenle çıkmada delillerin toplanmaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1567 E. 2024/1670 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari şirket (genel)kaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Gerekçe özeti
Limited şirket ortaklığından TTK 638/2 uyarınca haklı nedenle çıkma davasında, ileri sürülen haklı sebep iddialarına ilişkin (şirketin fiilen faaliyette olmaması, ortağa yönetimsiz sorumluluk atfı, üçüncü kişilerin şikayeti üzerine başlatılan ceza soruşturması ve buna bağlı hukuk davası gibi) dosyaya sunulan veya işaret edilen delil ve belgeler incelenip değerlendirilmeden, salt 'delil sunulmadı' gerekçesiyle davanın reddine karar verilemez; mahkeme, haklı sebebin nesnel ölçütlere uygun olarak gerçekleşip gerçekleşmediğini belirlemek için ilgili soruşturma ve dava dosyalarını da araştırıp hükme tesir edecek delilleri toplamak zorundadır.
Ele alınan sorunlar
Haklı sebeple ortaklıktan çıkma talebinde delillerin toplanıp değerlendirilmesi gerekliliği → kabul
İddia: Davacı vekili; müvekkilinin şirketin iş ve işleyişi hakkında bilgi alamadığını, kar dağıtımı yapılmadığını, şirket bilançolarının gösterilmediğini, şirketin sicilde kayıtlı adreste faaliyette olmadığını, dava sürecinde bu adreste bilirkişi incelemesi yapılmadığını, şirketin sürekli zarar ettiğini, malvarlığının israf edildiğini, vergi borçları nedeniyle ödeme emirlerinin kendisine tebliğ edildiğini, diğer ortağa ulaşılamadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 638/2 uyarınca haklı sebeplerin kanunda sayılmadığından, çıkma isteğinde bulunan ortağın ileri sürdüğü sebeplerin gerçekten var olup olmadığı ve haklı olup olmadığı mahkemece değerlendirilmelidir; ortaya konulan haklı sebebin nesnel ve objektif ölçülere uygun olması, şirketin kuruluş amacına, ortaklar arası dayanışma ve güven ortamına aykırı düşen, şirketin çalışmasını, devamını, kazanç sağlamasını ve kuruluş amacının gerçekleşmesini imkansız hale getiren davranışların haklı neden sayılması gerekir; haklı nedenler sınırlı olmayıp her somut olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir. Davacının dayandığı; şirketin ticaret sicilindeki adresinde faaliyette bulunmadığı, vergi borçları nedeniyle ödeme emirlerinin kendisine tebliğ edildiği, tüzel kişi şirket müdürünün vergi dairesi yoklamasında adresinde bulunamadığı, ayrıca İstanbul Anadolu C. Başsavcılığı'nın ilgili soruşturma dosyasında arsa sahibi tarafından şirket müdürü yetkilileri hakkında dolandırıcılık şikayetinde bulunulduğu, bu şikayete göre şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında devredilmesi gereken dairelerin karıştırıldığı ve İstanbul Anadolu 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ilgili dosyasında bu hususta dava açıldığı hususlarının, davacı ortak bakımından haklı sebebin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için incelenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı şirket müdürü kuruluştan itibaren tüzel kişi ortak olduğundan, yönetim yetkisi bulunmayan davacıya vergi borçlarının ödenmemesi nedeniyle kusur atfedilemez; buna rağmen davacıya vergi borçları için ödeme emirleri tebliğ edilmiştir. Bu haliyle, yabancı ortakların ve arsa sahibinin şikayeti üzerine yürütülen soruşturma evrakı ile ilgili hukuk davası dosyasının incelenip davacı ortak yönünden haklı sebebin oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekirken, haklı sebebe yönelik delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir; hükme tesir edecek deliller toplanıp değerlendirilmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Haklı nedenle ortaklıktan çıkma davalarında, davacının dayandığı somut olgulara ilişkin (ceza soruşturması, bağlantılı hukuk davası dosyaları gibi) delillerin araştırılmadan, salt delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddedilemeyeceği yönünde emsal niteliğindedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haklı nedenle ortaklıktan çıkma↗ limited şirket↗ TTK 638/2↗ delillerin toplanması↗ hükme tesir eden delil↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1567
KARAR NO 2024/1670
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/06/2023
NUMARASI 2022/139 Esas 2023/545 Karar
DAVA
Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/11/2024
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davacının 31.10.2014 tarihinden bu yana davalı şirketin ortağı olduğunu, müvekkilinin ortaklığın başladığı tarihten bugüne kadar şirketin iş ve işleyişiyle ilgili diğer ortaktan bilgi alamadığı gibi, kar dağıtımı yapılmadığını,malvarlığı israf edilmiş, hakkında vergi borçları nedeniyle ödeme emirleri müvekkile tebliğ edilmeye başladığı, şirketin sicilde kayıtlı gösterilen adreslerde faaliyette olmadığını, şirketin devamlı olarak zarar etmiş ve kar sağlayamadığı, şirket yönetiminde yolsuzluklar yapıldığı kanaati güçlenmiş, şirket müdürü olan diğer ortağın işleri iyi idare edemediğini ,diğer ortaklar tarafından ...İnş. San. Ve Tic. A.Ş. Yetkilileri olan ... ve ...'a dolandırıcılık nedeniyle suç duyurusunda bulunulmuş olup, İstanbul Anadolu C Başsavcılığı'nın 2021/238601 soruşturma dosyası ile soruşturma devam etmekte olup bu durum da müvekkilin haklı nedenle ortaklıktan çıkma talebinin haklılığını ortaya koyduğunu,maktadır.
Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca davacının haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkmasına, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarının tümünün dava sonuna kadar dondurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacı dilekçesinde bazı genel sebepler belirterek ve özellikle "iş ve işleyişle ilgili diğer ortaktan bilgi alınamadığı, kar dağıtımı yapılmadığı, şirket bilançolarının gösterilmediği, diğer ortağa ulaşılamadığı vb." iddiasına dayandığı halde bu fiillerin ispatına yarar herhangi bir delil sunamadığı, bunun hangi şekilde ortaklık birliğinin çekilmez hale geldiğini somutlaştırıp ispat edemediği, ileri sürülen hususun bu haliyle soyut iddialar olduğu ve bu nedenle haklı sebebin bulunup bulunmadığı gerekçesiyle şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkilinin ortaklığın başladığı tarihten bugüne kadar şirketin iş ve işleyişiyle ilgili diğer ortaktan bilgi alamadığı gibi, kar dağıtımı yapılmadığını, şirket bilançolarının gösterilmemekte olduğunu, şirketin sicilde kayıtlı gösterilen adreslerde faaliyette olmadığını, dava sürecinde şirket adresinde bilirkişi incelemesi dahi yapılmadığını, şirketin sürekli zarar ettiğini, malvarlığının israf edildiğini, vergi borçları nedeniyle ödeme emirlerinin müvekkiline tebliğ edilmeye başladığını, müvekkilinin diğer ortağa ulaşamadığını, müvekkilinin ortaklıktan doğan hak ve borçlarının tümünün dondurulmasını talep ettiğini, kararın kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; TTK m. 638/2 uyarınca limited şirket ortaklığından haklı nedenle çıkma talebine ilişkindir. TTK’nın 638/2. maddesine göre "Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir.” Anılan düzenlemede “haklı sebeplerin” neler olduğu belirtilmemiştir. Bu nedenle çıkma isteğinde bulunan ortağın öne sürdüğü sebeplerin gerçekten var olup olmadığını yahut haklı olup olmadığını Mahkeme değerlendirecektir. Ortaya konulan haklı sebebin nesnel ve objektif ölçülere uygun olması gerekir. Bu durumda şirketlerin kuruluş gayesi dikkate alınarak; aynı amaç için birlikte sermaye koyup emek vererek çalışma, dayanışma ve karşılıklı güven ortamının sağlanması gayelerine aykırı düşen;
şirketin çalışmasını, devamını, ortaklarına kazanç sağlamasını ve kuruluş amacının gerçekleşmesini imkansız hale getiren davranışların haklı neden olarak kabulü gerekmektedir. Kuşkusuz haklı nedenler sınırlı olmayıp, iddia edilen eylemlerin haklı neden oluşturup oluşturmadığı her somut olayın özelliğine ve koşullarına göre değerlendirilmelidir. Davacı taraf çıkma istemine haklı sebep olarak; davalı şirket, faaliyet konusundan uzaklaşmış, sürekli zarar etmiş, malvarlığı israf edilmiş, hakkında vergi borçları nedeniyle ödeme emirleri müvekkile tebliğ edilmeye başladığı ayrıca; limited şirket faaliyeti tamamen durmuş, şirketin ticaret sicilde kayıtlı adresinde olmadığı, şirketin ortaklık mevcudu kalmamış, şirket ortaklığından ayrılmak isteyen müvekkil diğer ortağa bir türlü ulaşamadığını, ortaklar arasındaki güven ilişkisi sona ermiş ve sürekli güvensizlik ortamı oluşmuş, diğer ortak kendi kusurundan kaynaklı şirketin kuruluş gayesinin gerçekleşmesinde hukuki ve ekonomik imkansızlık meydana geldiğini, şirket devamlı olarak zarar etmiş ve kar sağlayamamakta, şirket yönetiminde yolsuzluklar yapıldığı kanaati güçlenmiş, şirket müdürü olan diğer ortak şirketi iyi idare edemediğini, diğer ortaklar tarafından ...
San. Ve Tic. A.Ş. Yetkilileri olan ... ve ...'a dolandırıcılık nedeniyle suç duyurusunda bulunulmuş olup, İstanbul Anadolu C.Başsavcılığı'nın 2021/238601 soruşturma dosyası ile soruşturma devam etmekte olup bu durum da müvekkilin haklı nedenle ortaklıktan çıkma talebinin haklılığını ortaya koyduğu ileri sürülmüştür. Ticaret sicil kayıtlarına göre; davalı şirketin 3.7.2014 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği, şirket sermayesinin 100.000-TL olup şirketin dört ortaklı olduğu 47.500-TL'sinin ... A.Ş.'ne ait olup, anılan tüzel kişi ortağın aynı zamanda münferit yetkili şirket müdürü olduğu; diğer ortakların her biri 23.750-TL bedelli iki yabancı ortak..., ...oldukları davacının da 5.000-TL payı bulunduğu, şirket müdürü olarak atanan ...
Yapı şirketinin şirketin anasözleşmesi ile tüzel kişi müdür atanarak ...'ın temsilci olarak seçildiği, davacının yönetimde yer almadığı belirlenmektedir. Şirketin, vergi borçları nedeniyle şirket ortağı olması nedeniyle adına tebliğ edilen ödeme emirleri dosyaya sunulmuştur. Ayrıca, vergi dairesi yoklamasında tüzel kişi şirket müdürü adresinde bulunmadığı gibi davalı şirkete de TK 35.madde uyarınca tebligat sağlanmıştır.İstanbul Anadolu C.Başsavcılığının nolu hazırlık soruşturma evrakında; davalı şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığı arsa sahibi ...tarafından verilen şikayet dilekçesi ile; müvekkilinin bu güne kadar yalnızca ...San. ve Tic. A.Ş. adına verilmesi gereken daireleri devrettiğini düşünürken, İstanbul Anadolu 18.
Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/585 E. Sayılı dosya ile ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından müvekkile dava açılarak, müvekkilin üzerine kalan tüm dairelerin tapu iptali ve tescili istendiği, bu dava sonrası müvekkilinin dolandırıldığını anladığını, tapuda yapılan incelemede, devredilen dairelerin çoğunun müvekkilin üzerinde kayıtlı olması gereken daireler olduğu, devredilen dairelerin ise, ... San ve Tic. A.Ş üzerine geçmesi gereken daireler olduğu, müvekkilin üzerinde kalan devredilmeyen dairelerin de ... Yapı Endüstri İnş San ve Tic. A.Ş. üzerine kayıt edilmesi gereken daireler olduğu ileri sürülerek davalı şirket müdürü tüzel kişiliğin ortakları ... ve ... hakkında şikayetçi olmuş,yine davacı dışındaki yabancı uyruklu iki ortağın da şirket müdürü tüzel kişi ortağın yetkilileri hakkında şikayetçi olmuşlardır.
Davalı şirket müdürünün kuruluştan bu yana; tüzel kişi ortak ... Yapı Şirketi olduğu anlaşılmakla davacıya vergi borçlarının ödenmemesi nedeniyle kusur atfı mümkün değildir.Davalı şirketin , yönetim yetkisi olmayan davacı ortağına vergi borçları için tebliğ edilen ödeme emirleri dosyaya sunulmuştur.Yabancı şirket ortakları ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinde arsa sahibi tarafından yapılan şikayet neticesi yapılan soruşturma evrakı kapsamı ile, şirketin yaptığı inşaat nedeniyle arsa sahibine açtığı İstanbul Anadolu 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/585 esas sayılı dosyası da incelenerek davacı ortak bakımından haklı sebebin gerçekleşip gerçekleşmediği hususu değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, haklı sebebe yönelik delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.Hükme tesir edecek deliller toplanıp değerlendirilmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava dosyasının belirtilen eksiklikler giderilerek sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2023 Tarih 2022/139 Esas - 2023/545 Karar sayılı kararının HMK 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA;"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/11/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/36844 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi