6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Muaccel alacağın yaklaşık ispatı halinde ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1740 E. 2024/1618 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebinde bulunabilmek için alacağın kesin ispatı şartı aranmaz; alacaklının rehinle temin edilmemiş, muaccel bir para alacağının varlığını İİK 258. madde hükmünce mahkemeye yaklaşık kanaat verecek delillerle göstermesi yeterlidir. Sözleşme, ihtarname ve cevabi ihtarname içeriğinden alacağın muaccel olduğu yönünde kanaat verici delil sunulmuşsa, ihtiyati haciz talebi reddedilemez.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebinin kabulü için muaccel alacağın yaklaşık ispatının yeterli olup olmadığı → kabul

İddia: Davacı vekili, taraflar arasında sözleşme imzalandığının çekişmesiz olduğunu, davalının teslim süresi içinde makineyi teslim edemediğini, davalının cevabi ihtarnamesinde temerrüde düştüğünü kabul ettiğini ileri sürerek ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasını ve alacağı karşılar miktarda ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK 258/1'in 2. cümlesine göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur; bu nedenle alacaklı bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmelidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Somut olayda dava dilekçesi ekinde sunulan satış sözleşmesi, davacı tarafça keşide edilen ihtarname ve davalının cevabi ihtarname içeriği dikkate alındığında, davacının muaccel alacağının varlığı hususunda İİK 258. madde hükmünce kanaat verici delilin sunulduğu kabul edilmelidir. İhtiyati haciz talebinde bulunabilmek için alacağın kesin bir şekilde ispatı şartı aranmaz. Bu nedenle ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İhtiyati haciz talebinin kabulü için alacağın kesin ispatının aranmayacağı, sözleşme ve karşılıklı ihtarname içeriğinden muaccel alacağın yaklaşık olarak kanaat verecek şekilde ispatlanmasının yeterli olduğu yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati haciz taleplerinde bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
İİK 261. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkmış sayılır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz muaccel alacak yaklaşık ispat para borcu temerrüt

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1İİK 261 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1740

KARAR NO 2024/1618

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/09/2024 (Ara Karar)

NUMARASI 2024/610 Esas

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/11/2024

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP VE DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında makine satışına ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme uyarınca satın alınacak makinenin ön ödemesi 31.500-Euro davalıya ödendiğini,teslim tarihinin ön ödemenin alınmasından başlamak üzere 90 gün olduğunu, süre taraflar arasında kararlaştırılan teslime ilişkin kesin ecel olduğunu, davalının 90 günlük süre içinde makineyi teslim edemediğini, müvekkilinin, davalıya keşide ettiği Antalya ... Noterliği'nin 16.05.2024 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile , sözleşmeden haklı olarak döndüğünü bildirerek, yaptığı ön ödemenin ödenmesini istediğini, davalının keşide ettiği Kadıköy ...Noterliği'nin 29.05.2024 tarih ... yev nolu cevabi ihtarnamede, temerrüde düştüğünü kabul eden davalının bir kısım seçenekler ortaya koyduğunu ancak hemen ödeme yapamayacağını bildirdiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine, Antalya ...

Noterliği'nin 06.06.2024 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilerek davalının sunduğu seçenekleri kabul etmediklerini bildirdiğini, ödeme yapmaması üzerine İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyası ile başlatılan takibin davalının itirazı üzerine durduğunu, müvekkilinin alacağının teminat altında olmadığını davalıya ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine alacağı karşılar miktarda ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece 03.09.2024 tarihli ara karar ile; dava dilekçesi ve eki belgelerin incelenmesinden; taraflar arasında satış sözleşmesi imzalanmış olup, sözleşme şartlarının yerine getirilip getirilmediği, tarafların haklılık durumlarının ve alacağın muaccel olup olmadığının bu aşamada yaklaşık olarak ispat edilemediği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili; taraflar arasında makine satışına ilişkin sözleşme imzalandığının çekişmesiz olduğunu, sözleşme uyarınca satın alınacak makinenin ön ödemesinin davalıya ödendiğini,teslim tarihinin ön ödemenin alınmasından başlamak üzere 90 gün olduğunu,davalının 90 günlük süre içerisinde makineyi teslim edemediğini, müvekkilinin davalıya keşide ettiği Antalya ...Noterliği'nin 16.05.2024 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamede, sözleşmeden haklı olarak döndüğünü bildirerek, yaptığı ön ödemenin ödenmesini istediğini, davalının müvekkiline keşide ettiği Kadıköy ...Noterliği'nin 29.05.2024 tarih ... yevmiye nolu cevabi ihtarında, temerrüde düştüğünü kabul eden davalının, bir kısım seçenekler ortaya koyduğunu ancak hemen ödeme yapamayacağını bildirdiğini,06.06.2024 tarih ve ...

yev sayılı ihtarnamesi gönderilerek davalının sunduğu seçenekleri kabul etmediklerini bildirdiğini,cevabi ihtarnamede makinenin teslimi konusunda temerrüde düştüğünü kabul ettiği gözetildiğinde mahkemenin ihtiyati haciz talebini reddetmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasına, alacağı karşılar miktarda ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Ticari satım nedeniyle ödenen peşinatın iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda; Dava dilekçesi ekinde sunulan satış sözleşmesinde 126.000-Euro bedel ile bir makine satış sözleşmesi yapıldığı, ön ödemenin 31.500-Euro kalan bedelin teslimde, KDV'nin makine gümrüğe geldiğinde ödeneceği kararlaştırılmış, peşinatın davalıya 15.2.2024 tarihinde ödendiği, 16.5.2024 tarihli ihtar ile süresinde teslim edilmeyen makine satım sözleşmesinden döndüklerini bildirerek peşinatın iadesinin istenildiği, karşı yan tarafından keşide edilen 29.5.2024 tarihli cevabi ihtar ile;

iki adet makinenin teslimi hususunda anlaşıldığı, 1.100.000-TL bedel ödendiğinde, ikinci el makinenin teslim edileceği, bu makinenin yeni makine tesliminde sağlam ve çalışır iade edilmesi halinde ödeme tarihindeki kur üzerinden weinig automatic makinenin bedelinden mahsup edileceği, sözleşme gereği 1.100.000-TL ödeme yapılmaması nedeniyle gecikme hali olasılığının dikkate alınarak yapılan ikili görüşmelerde tahsis edilen 2.el makinenin teslim edilemediği, sözleşmenin sözlü mutabakatlar özellikle şirketin ihtiyaçları dikkate alınarak bir bütün olarak ele alındığı, sözleşmenin aynen ifasını kabul halinde yeni makine bedelinden 5.000-Euro iskonto yapılması , veya ikinci el makinenin teslimi ve bedelin ödemelerden mahsubu, yada sözleşmenin feshi ile siparişi verilen ancak üçüncü kişilere satışı halinde yapılan ön ödeme tutarından masraflar düşülerek iadesini davacıya önermiştir.

Sözleşmenin ek-1 maddesinde satışında anlaşılan yeni makinenin Antalya fabrika teslimi olacak süre içinde 2015 model ikinci el makinenin 1.100.000-TL ödeme karşılığı geçici olarak teslim edileceği, iade edildiği takdirde ödenen bedelin yeni makine bedelinden düşeceği kararlaştırılmıştır. Dava dilekçesi ekinde sunulan satış sözleşmesi, davacı tarafça keşide edilen ihtarname, cevabi ihtarname içeriği dikkate alındığında davacının muaccel alacağının varlığı hususunda İİK nın 258.madde hükmünce kanaat verici delilin sunulduğunun kabulü gerekir. İhtiyati haciz talebinde bulunabilmek için alacağın kesin bir şekilde ispatı şartı aranmaz. Açıklanan nedenlerle ;ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ara kararın kaldırılarak yeniden ara karar verilmesine;

davacının alacağını karşılayacak kadar ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/610 esas sayılı 03/09/2024 Tarihli ara kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davalı ... Ltd. Şti. yönünden; ihtiyati haciz talebinin kabulü ile; (31.590,50 Euro x 34,9564) 1.104.290,15-TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 165.643,52-TL teminat (nakit veya kesin-süresiz teminat mektubu) karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince karşı taraf borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İİKnın koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, ihtiyati haciz kararının İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında uygulanmasına, İİK'nın 261. maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına," Teminatın tamamlanması, tamamlandığında kararın icra dairesine gönderilmesine dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, kararın ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine" İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/11/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/36575 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.