Aynı sıfatta olmayan mahkemeler arasında re'sen birleştirme kararı verilemez

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1870

KARAR NO 2024/1789

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/09/2024

NUMARASI 2024/74 Esas 2024/648 Karar

DAVA

Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin)

Davaların birleştirilmesine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen ve şirket hisselerini devir borcu yükleyen"1136 Sayılı Kanun'un 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Ortak Taşınmaz Malların Tespitine İlişkin 1 No'lu Uzlaşma Tutanağı" ile "1136 Sayılı Kanunun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen ..Ltd. Şti. İle ...AŞ Hisse Devri Ve Malvarlığı Paylaşımına-Tasfiyesine İlişkin 4 No'lu Uzlaşma Tutanağı" uyarınca dava konusu ..Ltd. Şti. nezdinde davalı...'na ait 5.573,50 adet, ...'na ait 3.000 adet, ...'na ait 6.073 adet, ...'na ait 6.073,50 adet hisselerin iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...; Uzlaşma Tutanağı'nda yer alan tüm taşınmazların ve şirket hisselerinin 1/2 oranda davacı ile davalı kardeşi ...'na ait olduğunu beyan etmiştir.

2- Davalı ... vekili; taraflar arasında 1 Nolu protokol mal varlığının tespitine ilişkin olması sebebiyle imzasıyla sonuçlandığını, 2 Nolu protokol sadece Adnan ve ... ile çocukları ve eşleri adına tescilli bir kısım malları içerdiğinden imza edilmiş,kendisinin edimlerini ifa ettiğini, ancak davacının Sivas-Akıncılar İlçesinde yer alan taşınmazın ½ hissesi şu ana kadar ...’na teslim etmediği gibi protokolden sonra kendisine ait olacak kısmına fırın yaparak işgal ettiğinden 2 nolu protokolün sonuçlandırılamadığı,davacı 3 Nolu protokolde yer alan taşınmazlardan kendi edimlerini yerine getirmeden ( eşi ve çocukları dahil ) davalı ve diğer üçüncü kişilerdeki taşınmazın ½ tescili talebiyle Bodrum 3 Asliye Hukuk Mahkemesinde 2024/73 E sayılı dava açtığını, derdestlik itirazları bulunduğunu beyan etmiştir.

3- Davalılar ... ve ... vekili; davacı ile ...'nun, ortak edindikleri taşınmazlar ve iki şirket hisselerinin paylaştırılması için protokoller akdederek uyuşmazlıkları gidermeye, mal paylaşımını belirlemeye çalıştıklarını ancak çözüm sağlanamadığını, Adnan ve ... yapılacak paylaşım için işletilecek prosedürler sırasında "hakemlik" yapmaları talebi ile müvekkillerine başvurduğunu, bu nedenle şirketlerin hisselerinin bir kısmının müvekkillere devredildiğini ve müvekkili Tayfun'a imza yetkisi verildiğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; HMK'nın 166 maddesi gereği, davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda davalar arasında fili ve hukuki bağlantı bulunduğunun varsayıldığını, 166/1 maddesi gereğince de yargılamanın her aşamasında talep üzerine veya mahkemece ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği, davaların birlikte görülmesinde gerek usul ekonomisi gerekse delillerin birlikte değerlendirilmesi ve bir biri ile çelişmeyen hükümlere ulaşılması yanında yargılamanın hızı ve bütünlüğü açısından yarar bulunduğu, taraflar arasında birden fazla protokol bulunduğu protokollerin uygulanmasının bir biri ile bağlantılı olduğu dolayısıyla dosyaların biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle dava dosyasının Bodrum 3.

Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) 2024/73 Esas dosyası ile HMK'nun 166. maddesi uyarınca birleştirilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, derdest davaların birleştirme kararı verilebilmesi için öncelikle, aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış olmaları gerektiğini, istinafa konu kararda davanın konusu; ticari şirket hisselerinin bir kısmının iptali ile müvekkil adına tescili iken, birleştirilen davada ise dava konusunun; tapu iptali ve tescil davası olduğunu, aynı düzey ve sıfatta iki mahkemedeki dosyaların birleştirilmeye konu edilmediğini, Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK hükümleri uyarınca aralarında bağlantı olan davaların birleştirilmesi mümkündür.Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması veya biri hakkında verilecek karar diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda davalar arasında bağlantının varsayılacağı HMK nın 166/4 maddesinde belirtilmiştir. HMK'nın 166/3maddesinde davalar ayrı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfatta hukuk mahkemelerinde açılmış ise, bağlantı sebebiyle birleştirmenin ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebileceği, birleştirme kararı verildiği takdirde birinci davanın açıldığı mahkemenin birleştirmeye ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlı olduğu düzenlenmiştir. Birleştirme kararı veren mahkemenin İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesi, birleştirilen dava dosyasının görüldüğü mahkemenin ise Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, birleştirme kararı verilen dosyada davacının ...

ile davalı gerçek kişiler ..., ..., ... ile ... olup dava konusunun tapu iptali ve tescili davası olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece; ayrı yargı çevresindeki aynı düzeydeki hukuk mahkemeleri arasında birleştirme kararı verildiği halde mahkemeler aynı sıfat da değildir. Davanın açıldığı tarihde Muğla İli mülki sınırları içinde görev yapmak üzere Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi faaliyettedir. Her ne kadar ilk derece mahkemesince davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakıldığı belirtilmiş ise de; birleştirilen tapu iptali ve tescil davasına asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla bakıldığı anlaşılmaktadır. "Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 9/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup 6100 sayılı HMK'nın 166/2.

caddesinde ayrı yargı çevresi içerisinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların birleştirilebileceği belirtilmekle, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi aynı düzeyde mahkemeler ise de, aynı sıfatta olmadıklarından, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dosyanın Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki dosya ile birleştirilmesine karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi doğru olmayıp 6100 Sayılı HMK'nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle.. gereği kanun yararına bozma isteminin kabulüne" karar verilmiştir.(Yargıtay 17 HD nin 2018/1717 -10201 karar sayılı 6.11.2018 tarihli ilamı) Somut olayda birleştirmeye konu davaların açıldığı mahkemeler aynı sıfatta olmadığı gibi ,HMK nın 166/3.maddesi uyarınca ayrı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalarda ikinci davanın açıldığı mahkemede birleştirme kararı verilebilmesi için taraflardan birinin talebi gerekir.

Ancak eldeki davada dosya kapsamıyla tarafların birleştirme talebi olmadan HMK'nın 166/3 maddesine aykırı olarak re'sen birleştirme kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Açıklanan nedenlerle; birleştirme kararı verilen mahkemenin aynı sıfatda olmadığı, taraflardan birinin talebi mevcut olmadığı halde birleştirme kararı verildiği belirlenmekle istinaf nedeni yerinde görülen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/74 Esas 2024/648 Karar sayılı ve 19/09/2024 tarihli kararın HMK 353(1)a-5 gereği KALDIRILMASINA, "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,"Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)a gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/12/2024