Müteselsil kefile ait ipotek şahsi teminatı etkilemez, kefile haciz istenebilir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1128 E. 2025/1263 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Bir alacağa ilişkin ipotek, asıl borçlunun (veya müteselsil kefilin asıl borçluya kefaleti kapsamındaki) borcunu teminat altına alıyor, fakat müteselsil kefilin bu davaya konu kefalet borcunu teminat altına almıyorsa; TBK 586/1 uyarınca alacaklı, taşınmaz rehnini paraya çevirmeden şahsi teminat veren müteselsil kefili doğrudan takip edebilir. Bu durumda İİK 45/1'deki rehinle temin edilen alacağın önce rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilmesi kuralı, kefilin kendi kefalet borcu ipotekle teminat altında olmadığından uygulanmaz; ihtarın kefile tebliğ edilmiş olması ve alacağın muaccel hale gelmiş olması halinde kefile karşı ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekir.
Ele alınan sorunlar
İpoteğin müteselsil kefilin kefalet borcunu teminat altına alıp almadığı ve ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı → kabul
İddia: İİK 45. maddenin rehin ile teminat altına alınan alacağın borçlusuna ilişkin olduğunu, ipoteğin kefilin kefalet borcunun teminatını oluşturmadığını, TBK 586 uyarınca müteselsil kefilin taşınmaz rehni paraya çevrilmeden takip edilebileceğini, müteselsil kefilin ipotek veren/malik sıfatı bulunmadığını, tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla takibe geçilebileceğini ileri sürerek kararın kaldırılıp ihtiyati haciz talebinin kabulünü istemiştir.
Gerekçe: İhtiyati haciz talep eden, İİK 257/1 kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin geldiğini yaklaşık ispatla göstermelidir. TBK 586/1 uyarınca kefil müteselsil kefil sıfatıyla yükümlülük altına girmişse, alacaklı borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir; bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. İİK 45/1 uyarınca rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu hakkında yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabilir; ancak bu, rehnin o borcu teminat altına alması şartına bağlıdır. Somut olayda alacaklı bankaya verilen ipoteğin, asıl borçlu şirketin ve müteselsil kefilin, asıl borçluya kefaleti dışındaki kefalet borçlarının teminatını teşkil ettiği, müteselsil kefilin bu davadaki kefalet borcunun ise teminat altında olmadığı anlaşılmıştır. İpotek alacaklı bakımından ayni teminat olup TBK 586/1 gereği rehin paraya çevrilmeden şahsi teminat olan müteselsil kefile başvurulabilir; alacaklı banka tarafından hesabın kat edildiği, karşı yan borçlunun talep miktarından fazla kefalet limiti bulunduğu, alacağın muaccel hale geldiği, ihtarnamenin asıl borçlu şirkete ve müteselsil kefile tebliğ edildiği anlaşıldığından müteselsil kefile başvuru koşulları oluşmuştur. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin alacağın ipotekle teminat altında olduğuna ilişkin kararı yerinde bulunmamış, talebin kabulü yerine reddine karar verilmesi hatalı görülmüştür.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İpoteğin hangi borcu teminat altına aldığının tespiti ile müteselsil kefilin kendi kefalet borcu ipotekle teminatlı değilse TBK 586/1 gereği rehin paraya çevrilmeden doğrudan takip edilebileceği yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati haciz taleplerinde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- İİK 261. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkmış sayılır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ müteselsil kefalet↗ ipotek↗ rehinle teminat↗ yaklaşık ispat↗ muacceliyet↗ hesabın kat edilmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1128
KARAR NO 2025/1263
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/06/2025
NUMARASI 2025/760 D.İş 2025/760 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İhtiyati haciz isteminin reddine ilişkin kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili; Ankara ...Noterliğinin ihtarnamesi, GKS suretine istinaden 1.000.000-TL alacaklı olduğunu vadesinde borçlunun/borçluların borçlarını ödemediğini, borçlunun borcuna ve masraflarına yeterli miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
DEĞİŞİK İŞ KARAR
İlk derece mahkemesince; talebe dayanak belgeler içeriğine göre; sunulu ihtarnameden alacağın ipotekle teminat altına alındığı , 4.000.000-TL bedelli ipotek bulunduğu anlaşıldığı, ihtarnamede muaccel alacak olarak 4.288.902,55- TL gösterildiği, her ne kadar 1.000.000- TL talepde bulunulmuş ise de ne kadarlık kısmın ipotekle karşılanacağının bu aşamada belirli olmaması, alacağın ipotekle güvence altına alınması nedeniyle , ihtiyati haciz koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Alacaklı ihtiyati haciz talep eden vekili; İİK'nın 45. madde hükmünün rehin ile teminat altına alınan alacağın, borçlusuna ilişkin düzenlemeyi içerdiği; rehin, kefilin kefalet borcunun teminatını oluşturmuyor ise İİK 45. madde hükmünün kefil hakkında uygulanamayacağını, TBK'nın 586. maddesinde; “Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebileceğini, müteselsil kefil ...’nın kefalet sıfatından başka ipotek veren/ipotekli taşınmaz maliki sıfatı bulunmadığını, ... firmasından olan Banka alacağı için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip dosyası ile tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile takibe geçmeye engel bulunmadığını, ileri sürerek kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ihtiyati haciz kararı talebine ilişkindir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. TBK'nun 586/1. maddesinde; '' Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifade ile yükümlülük altına girmeyi kabul etmiş ise alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir.
Ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir '' şeklinde düzenlenmiştir. İİK’nın 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.” hükmünü içermektedir. Alacaklı bankaya verilen ipoteğin; talep dışı asıl borçlu ...Ltd Şirketinin ve müteselsil kefil ipotek borçlusu ...'nın asıl borçluya kefaleti dışında ki kefalet borçlarının teminatını teşkil ettiği, müteselsil kefil ...'nın kefalet borcunun teminat altında olmadığı anlaşılmaktadır.
İpotek alacaklı bakımından ayni teminat olup, TBKnın 586/1 maddesi gereği rehin paraya çevrilmeden şahsi teminat olan müteselsil kefile başvurulabileceği, alacaklı banka tarafından hesabın kat edildiği, karşı yan borçlunun talep miktarından daha fazla tutarda kefalet limiti bulunduğu, alacağın muaccel hale geldiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesinin alacağın ipotek ile teminat altında olduğuna ilişkin kararı yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; hesabın katıyla birlikte alacak muaccel hale gelmiş olup, ihtarname asıl borçlu ... şirketine ve müteselsil kefile tebliğ edilmiş olup, müteselsil kefile başvuru koşulları oluştuğundan talebin kabulü yerine reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadığından yeniden karar verilerek ihtiyati haciz talebinin kabulune karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2025 Tarih, 2025/760 D.İş Esas 2025/760 D.iş Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati haciz talebinin kabulüne; borçlu ... yönünden 1.000.000-TL alacağın İİK'nın 257/1 maddesi gereğince borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE,4603 sayılı kanunun geçici 4/II hükmü gereği teminat alınmasına yer olmadığına,İhtiyati haciz kararının İİK'nın 261. maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına,İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;"Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 7.500-TL vekalet ücretinin karşı yan borçludan alınarak alacaklıya ödenmesine, İhtiyati hacze dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,"İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Alacaklı tarafından yapılan 510-TL istinaf yargı giderinin karşı yan borçludan alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
02/09/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/3003 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi